hósdagur 13. januar 2005síða 5

Nr. 8 - 13. januar 2005 5 Megna vit ikki at loysa kreppuna í Suðuroynni nú, verður tað trupult hjá okkum at biðja suðuroyingar um teirra atkvøðu eina- ferð afturat, heldur Hendrik Old, for- maður í vinnunevnd løgtingsins og ting- maður úr Suðuroy ØKISMENNING Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo – Tað er okkara størsta upp- gáva at fáa gongd aftur á í Suðuroynni og hetta er síðsta útkall hjá politikar- unum úr Suðuroynni. Tað heldur Hendrik Old, løgtingsmaður úr Suðuroy og formaður í løgtingsins vinnunevnd. Hann ivast ikki í, at nú er neyðugt at seta eitt politiskt bjargingartiltak í verk fyri at fáa Suðuroynna á føtur aftur. Seinastu dagarnar hevur samgongan tingast um, hvørji tiltøk kunnu setast í verk fyri at fáa arbeiði aftur í Suðuroy. Hendrik Old sigur, at ongin ivi er um, at politisk- ur vilji er at hjálpa til fyri at loysa kreppuna í Suður- oynni. Tá ið blaðið fór til prent- ingar seinnapartin í gjár, var ongin niðurstøða greið og tí vil hann ikki siga so nógv ítøkiligt um, hvat liggur í kortunum. Men talan má vera um nógv ymisk viðurskifti, sum mugu takast til við- gerðar í hesum sambandi, sigur hann. – Eitt, sum greiða má fáast á, er, hvussu allur ójavni í flutningskostnaði kann beinast av vegnum. – Vit mugu laga tað so- leiðis, at tað ikki er dýrari at flyta farm í millum Suð- uroynna og Havnina enn tað er at flyta ímillum Klaksvíkar og Havnina. – Samstundis mugu vit eisini viðgerða, hvussu vit kunnu fáa betri flutnings- samband ímillum Suður- oynna og umheimin. – Hendrik Old sigur, at har eru ymsir møguleikar, men hann vil ikki útgreina, hvat hann hugsar um, fyrr- enn samgongan hevur við- gjørt málið. Kortini heldur hann ikki, at tað er nøkur loysn at seta Smyril í uttanlandssigling, tí hann er alt ov dýrur í rakstri. Flakavirkið í Vági skal latast upp Men tað, sum hevur allar- størstan týdning fyri ar- beiðsloysið í Suðuroy, er, at tað stóra flakavirkið hjá Fiskavirking í Vági, verður latið uppaftur. – Eg eri ómetaliga væl nøgdur við, at Vágs Býráð hevur tikið so greiða støðu, at tað hevur samtykt, at hevur Fiskavirking ikki latið flakavirkið í Vági uppaftur 1. apríl, verður sáttmálin um grundstykkið sagt upp. Og so má Fiska- virking antin at selja virkið, ella at taka tað niður fara avstað við tí. – Hetta eru eini greið boð frá Vágs Býráði um, at nú er nokk tosað og at tað tekur støðuna í fullum álvara. Og tað er ein góð barlast hjá politiska mynd- ugleikanum at hava í roynd- unum at fáa virkið upp aftur. Hendrik Old sigur, at tað er ongin ivi um, at flaka- virkið í Vági skal latast upp aftur nú. Og hann sigur, at antin verður tað latið uppaftur nú, ella mugu vit bíða til ein onnur nevnd er komin framat í Framtaksgrunnin- um í apríl. – Tað ivist eg ikki í, verð- ur støðan hjá samgonguni. Sostatt er Hendrik Old til reiðar at skifta nevndina í Framtaksgrunninum út á næsta aðalfundi í apríl, hevur hon ikki selt virkið áðrenn. Hann vil kanska ikki siga tað heilt beinleiðis. Men hann orðar tað soleiðis: – Tað er soleiðis í øllum lívsins viðurskiftum, at er ónøgd við ávís viðurskifti, verður okkurt nýtt roynt ístaðin. Í hesum førum hava vit ein trupulleika, sum hevur plágað politiska myndugleikan í ólukkumát í langa tíð, og einaferð er tolið uppi. -– Sjálvur eri eg ikki í iva um, at megnar nevndin í Framtaksgrunninum ikki at sleppa sær av við flakavirk- ið í Vági, skal ein nýggj nevnd veljast á næsta aðal- fundi í apríl. Hendrik Old leggur dent á, at hetta er hansara egna støða. Men hann leggur eis- ini afturat, at hann er langt frá at vera einsamallur í samgonguni um hetta sjón- armiðið. Annars heldur hann, at nevndin í Framtaksgrunn- inum átti at skilt skriftina á vegginum. – Eg skilji ikki, at nevndin í Framtaksgrunn- inum hevur viljað skapt sær sjálvum hendan trupulleik- an, sum teir hava skapt sær við at lata virkið í Vági standa stongt. – Nevndin í Framtaks- grunninum hevur eitt ómet- aliga stóran trupulleika. Men hetta er ein trupul- leiki, tey sjálvi hava skapt sær. – Virkið í Vági skuldi longu verið selt, men tað skal tað so nú, antin bein- anvegin, ella mugu vit bíða til í apríl, tá ið ein nýggj nevnd kann koma framat. Hendrik Old sigur, at av røttum skuldi tað verið nevndin í Fiskavirking, sum avgreiddi hesi viður- skiftini. – Men av onkrari orsøk er nevndin í Fiskavirking endað á einum síðusporið og tí er tað Framtaksgrunn- urin, sum eigur Fiskavirk- ing, ið vit nú mugu venda okkum til. – Tað hevur altíð verið gamalt, at roynt verður at sigla uttanum eitt illveður. Men í hesum føri hevur Framtaksgrunnurin og Fiskavirking við fríum vilja siglt seg mitt ígjøgnum eitt illveður við at tvíhaldað um virkið í Vági, hóast tað ikki verður brúkt. – Og hetta hevur plágað politiska myndugleikan so illa, at nú er bikarið flotið yvir. Endamáli við Framtaks- grunninum skuldi júst vera, at skott skuldi vera ímillum grunnin og politiska mynd- ugleikan. – Skottið er ikki tættari enn so, enn at tað er lands- stýrið, sum velur nevndina í Framtaksgrunnium. – Nú hevur flakavirkið í Vági forpestað politiska lívið í fleiri ár, hóast málið er rættiliga einfalt: Fiska- virking heldur seg ikki hava brúk fyri virkinum í Vági, sum er hjartað í bygdini og so skuldi tað verið ómeta- liga skjótt at komið til ta niðurstøðu, at so skuldi tað verði selt. Og tá ið Fiska- virking ella Framtaks- grunnurin ikki megnar eina so einfalda uppgávu, er politiska valdið noytt til at taka neyðug stig. Hendrik Old sigur, at øll tey árini, hann hevur verið í politikki, hevur hann ong- antíð áður kent slíka undir- tøku ímillum vanlig fólk. – Fólk, eg aldrin havi tos- að við áður, ringja til mín at greiða fra síni ónøgd við Framtaksgrunnin og Fiska- virking, so skilaleysa halda tey støðuna verða, sigur hann. Hann heldur ikki, at hetta er at leggja seg út í privat vinnulív. Trot á arbeiðsmegi um eitt ár Hendrik Old ivist ikki í, at fæst gongd á aftur virkið í Vági sum í gomlum døg- um, er trupulleikin við ar- beiðsloysinum í syðru helvt í Suðuroynni loystur, tí tað er so ómetaliga effektivt. Spurningurin er so, hvat vit gera við Støðuna í Hvalba. – Men hvalbingar hava so tann fyrimunin, at teir eiga tríggjar, stórar trolarar, so har átti at verið møguleikar at fingið arbeiðið aftur á virkið har. Kortini ásannar Hendrik Old, at hvalbingar hava trupulleikar við flutnings- kostnaði, men tað kann verða útjavnað við politisk- um tiltøkum, so at hvalb- ingar ikki koma at betala meir í flutningi enn onnur. – Og her er talan um rættiligar smáar upphæddir afturímóti tí arbeiði, sum tað skapar at hava virkið opið, leggur hann afturat. – Tá ið virkið í Vági er opið, og vit eisini hava beint forðingar av vegnum sum gera tað trupult at lata virkið í Hvalba uppaftur, haldi eg, at vit eru komin rættiliga langt at basa arbeiðsloysinum í Suðuroy. – Og fáa vit so eisini sett onnur tiltøk í verk, sum vit arbeiða við – eitt nú at byggja røktarheim í Vági og skúladepil í Hovi – vænti eg, at tað verður trot á arbeiðsmegi á nýggjárin- um, um ikki fiskiskapurin svíkur heilt. – So hóast støðan er rættiliga døpur í dag, eri eg so mikið bjartskygdur, at eg vænti at vit fáa vent gongdini av álvara, tá ið vit hava fingið tey politisku amboðini, sum eru neyðug, sigur Hendrik Old. Seinasta útkall Hann sigur, at hjá ting- monnunum í Suðuroy er tað ein veldug avbjóðing at fáa gongd á aftur í Suður- oynni. – Tá ið kreppan var sein- ast, var ongin fiskur. Men ta umberingina hava vit ikki nú. Tí verður arbeiðið hjá tingmounnum úr Suð- uroy at fáa hjálpt oynni burturúr kreppuni, eirinda- leyst. – Og í tí sambandi kunnu vit ikki hugsa um at lata ávísar nevndir ella onnur smáttarí standa okkum í vegin. – Fáa vit ikki loyst trup- ulleikarnar hjá Suðuroynni, hava vit spælt fallitt og tað er nú, vit skulu vísa, at vit megna tað. Vit standa við rygginum ímóti múrinum og megna vit ikki okkara uppgávu, verður tað trupult hjá okkum at fara til Suð- uroyingar einaferð afturat at biðja um teirra atkvøðu á komandi vali, sigur Hendrik Old. – Og tað er øll samgong- an greið yvir, leggur hann afturat. Hetta er síðsta útkall hjá tingmonnum úr Suðuroy Hendrik Old heldur, at vil nevndin í Framtaksgrunninum ikki selja flakavirkið í Vági beinanvegin, skal ein nýggj nevnd veljast á næsta aðalfundi. Og hann sigur, at hann er langt frá at vera einsamallur í samgonguni um hetta sjónarmiðið