hósdagur 9. september 1999síða 12

12 tíðindablaðið NR. 170 - 9. SEPTEMBER 1999 Kann fáa stóran tydning fyri Føroyar: Foroysk útbjóðing yvirhálar bretska Jan MULLER Á BERDEEN já toroysku olju gletkunum at brúka Aberdeen na startskotið til ljuleiting vid Føroyar frá 2000 kann eisini hava verið umhugsað væl takt- iskt. Ti enn hava bretar ikki kunngjørt, nær teirra sokall aða >White zone licitation Round< verður latin upp Eingin ivi er millum olju Aberdeen. at tað I klokt og taktiskt „ tá førovingar við endaligu 1 fyrstu ut feløg fingið nakað itøki et se og so K c ClSK LET På JK H OK a Å smolt S C vi C O d VSK i Bretar åttu at verid fyrr men I Føroyar og Bretland. Tad er eingin løyna, at tað leingi hevur verið eitt stórt ynski at sleppa undir leiting í Hvíta økinum, sum orsakað av Osemjuni, ikki var at- gongiligt Få so marknaavtalan varð undirskrivað høvdu flest allir eygleiðarar roknað við, at nú fóru bretar, sum jú hava drúgvar royndir í útbjóðing, at lata sína rundu upp langt áðrenn føroyingar komu so langt. Hetta kundi so vera ein trumfur hjá bretsku stjórnini, tí tá vildi hon vera tann fyrsta til at lata upp fyri veruligari olju- letting í Hvíta okinum. Men tað gongst ikki altíð, sum prestur prædikar. Nú før oyska útbjóðingin varð al mannakunngjørd er fram- vegis einki at frætta um tað 19. bretsku útbjóðingina Sostalurin hevur spurt seg fyri hjá DTI, sum er bretska 3 uppa Oljumála- og erður sag il Q 0 I K seting ldur ikki í Or K rða ið ett dine. Eu ð 3 kk k Hvat framtidar samvinnu við Føroyar viðvíkur, eitt nú í sambandi við útbjóðing ararbeiði, sigur Nell Darby, tíðindakvinna hjá DTI, at tað í løtuni er torført at siga nakað um eitt samarbeiði, sum viðvíkur útbjóðing. Men kortini - tá olju- og gassvirksemi er farið í gongd í økinum, kunnu tað væl vera oki av felags á- huga, sum hava við sær, at bretska stjórnin og Foroya landsstýrið kunnu arbeiða tætt saman Stjórin í DTI Allan Brooks vitjaði í Føroyum saman við Tony Lloyd, varauttanríkisráðharra, tá marknaavtalan varð undir- skrivað. Tá varð mett, at bretska útbjóðingin fór at verða kunngjørd í heyst ella í vetur. Nú tykist henda tíð arætlanin so ikki at fara at halda. Við at almannakunngera FSÍU tør DYSKU UIÐ ) mgind hava Før Var? 1 Irniata Dreld Oyggin St Kilda i vandasjogvi Umhvórvisfólk bera ótta fyri teimum avleidingum, sum oljudálking frá leiting og framleiðslu millum Bretland og Føroyar kann fáa fyri náttúruparadísið St Kilda JAN MULLER Á BERDEEN t tikkandi uborning bre Al 5 tinur eru ] St Hen gg, SU varð 9 M ður iðið Oveg sin mitt i einum um iði. har hvalur ferðast bæði norður og suðureftir Her er talan um smærri hvalasløg og delfinir, og høvunum Blåhvalin Umhvorvisfólk um sjálvan risan á bera tta fyri. at verður farið at Dora eftur olju vestan Suðuroyggjar (He Jur Se vandi á ). H lugleik las 50 miles burturi, so bera umhvorvisfólk ótta fyri, at ein oljudálking kann raka oynna skjótt við vindi og SJOg€VI Tað er felagsskapurin International Union for the Nature“, sum hoyrir undir ST-stovn- UNESCO, sum hevur gjørt vart við vandan fyri dálking av St. Kilda. Og | ssskapum Conservation of hetta hóvar fela: sum Greenpeace væl. Eitt av málunum hjá Green- nettup at steðga allari oljuleiting á Atlants- mótinum (The Atlantic Margin) Undir herrópinum „No new Oil" sigur Greeen- peace, at tað er óneyðugt at leita eftir olju, tí verandi longu kendu goymslur eru nóg stórar. Felagsskapurin hevur gjørt vart við, at eitt av heimsins ríkastu koral- plássum er nettup á hav- botninum millum Føroyar og Hetland Víst verður eisini vandan andi framleiðslu skipum í Hetlandsrennuni peace er Hóast myndugleikar og jufeløg siga, at eingin and € Í daiKing, so bera umhvørvisfålk ótta fyri, at umskipanin av olju flótandi fram- leiðsluskipunum á opn- um havi í sokallað „Shuttle-tangaskip“ er ikki trygg nokk. Kemur hol á í ringum verði kann hetta gerast ein vanlukka, sum so aftur kann raka eitt náttúruríkt oki sum St Kilda Nú Føroyar longu hava kunngjørt fyrstu útbjóð ing sín verður áhugavert at vita, hvat og um Greenpeace fer at gera nakað. Og um Greenpe- ace fer at forða seismikk- skipum og boripallum at virka í føroyska partinum av Hvíta økinum, verður áhugavert at vita, hvat føroyskir/danskir mynd- ugleikar fara at fyritaka sær Bretska Hebrides í 5 j Shetland: g F 9 tu Scotland útbjóðingin seinkað: Greenpeace liggur í buktini JAN MULLER ÅBERDEEN Flein eygleidarar å olju messuni i Aberdeen, sum Sosialurin hevur við, halda tað vera eitt klókt av føroyingum at almannakunngera fyrstu útbjóðing áðrenn bretar koma við síni útbjóðing W I 1 tosað báðar hesar 1 d Cyna ) Hvíta økid er oljuidn in sera åhugadur at vera vid. Og so leingi bretar ikki hava tíkið nakra avgerð, so kann tað koma at gagna áhuganum fyri eini føroyskari út bjóðingin Hvor er so orsøkin til, at bretar enn ikki hava kunngjørt sína útbjóðing kundi verið spurt. Svarið er einfalt: umhvorvisfelags- skapurin Greenpeace liggur í buktini. Talan er um at nøkta ávís umhvørviskrøv í eini EU-lóg, sum bretska stjórnin hevur góðkent. Greenpeace er farin til rætt- armyndugleikarnar við mál- inum og tann 11, oktober skal ein dómari gera av, ant- in ein frágreiðing frá Green p ein frá bretsku I- og idnadarmyndug leikunum skal verða tikin til eftirtektar Verdur tann frå Greenpe- ace góðkend, so er sannlikt, at málið verður roynt í rætt inum. Tað kann so taka drúgva tíð og tað fer so aftur at seinka eina komandi út- bjóðing. DTI hevur ongar við- merkingar til hetta málið, men Sosialurin veit at siga frá, at málið verður tikið í størsta álvara hjá bretsku olju- myndugleikunum. Og nú føroyskir myndugleikar hava almannakunngjørt sína fyrstu útbjóðing kann hetta koma bretskum oljumyndug- leikum illa við. Hinvegin kann sigast, at tað gongur ikki long tíð frá tí at bret ar kunngera eina nýggja útbjóðing til loyvini fyri liggja. Teir hava ekspert isuna og royndir at av greiða slíkt skjótt. Tískil eru enn møguleikar fyri, at ein bretsk útbjóðing kann verða latin upp og hildin, áðrenn tann for- oyska. Tað ljóðar annars, at tað er ikki ósannlíkt, at útbjóðingarnar verða samtíðis. Sosialurin - hann er har tað hendir