týsdagur 14. september 1999síða 2

Jan Múller | Jonhard Hammer Blaðstjóri: | Dagbjørt S. Hansen Eirikur Lindenskov | Blaðfólk: Internet: www.sosialurin.fo Í Áki Bertholdsen, Turið Kjølbro Neyðugt við breiðari semju Oddagrein Í hesum dogum ferðast embætismenn hjá landsstýrinum kring landið við politiskum kunningarfundum um fullveldisætlanina hjá landsstýrinum. Tað er stórmál, sum er á skránni, og veturin fer at vísa, hvussu framtíðarstoða Foroya fer at vera. Tað er komið fram, at Javnaðarflokkurin á landsfundi í vikuskiftinum fer at koma við sínum iskoyti til kjakið um Hvítubók - og helst fer Sambandsflokkurin at gera tað sama. Tað er væl skilligt, at hesir flokkar hava tikið sær tíð til at gjøgnumganga tilfarið í Hvítubók, og tað er eisini sera skilagott, at politikarar úr hesum flokkum ikki hava lagt seg út í kjakið, áðrenn teir hava kunn- að seg um innihaldið Hvítubók. Í næstum verður aðalorðaskifti á tingi um Hvítubók, og kunnu vit tá bert vóna, at tað fer at draga saman aftur millum partar- nar - ti fer samgongan einsamøll undir fullveldissamráðingar við stjórnina, er stór- ur vandi fyri, at foroyska fólkið fer í tvín- ingar. Tað var meðan Edmund Joensen var løg- maður, at málið um framtíðarstoðu Foroya var á skránni fyrstu ferð. Tjóðveldisflokkur- in legði málið fyri tingið. Undir viðgerðini kom eitt broytingaruppskot frá Javnaðar- flokkinum um setan av stjórnmálanevnd, sum skuldi greina ríkisrættarligu viður- skiftini. Við hond og fót striddust sambandsmenn ímóti, ti ríkisrættarligu viðurskiftini skuldu ikki nertast. Logmaður setti samgongu- flokkunum (Javnaðarflokkurin var ein teirra) stólin fyri hurðina, at varð málið nortið varð samgonguslit. Men tá málið hevði verið fyri í tinginum, mátti tað í nevnd, og málið um setan av stjórnmálanevnd varð beint í rættarnevnd- ina. Formaður í rættarnevndini var fyrr- verandi samfelagsrevsarin og advokat- urin, Bjørn á Heygum. Hann gjørdi ikki matari enn at súlta málið. Við ongantíð at seta málið á dagsskránna hjá rættarnevndini, datt málið burtur, tå tingsetan var av. Ein lítið dámligur fram- ferdarhåttur… Betur seint enn ongantíð - kunnu vit siga, nú Sambandsfokkurin kortini beit í grasið og fór at tosa um dagforingar í heima- stýrislógini. Samgongan eigur at leggja sær hetta í geyma - og heldur royna at finna eina breiða semju - sum fær Javn- aðarflokkin, Miðflokkin og kanska enntá Sambandsflokkin við. Sosialurin Dagfinn Olsen John Johannessen Sveinur Tróndarson Eyðun Klakkstein Høgni Mohr Niclas Johannesen | Myndamenn: Postadr: Postsmoga 76, | Jens Kristian Vang 110 Tórshavn | Álvur Haraldsen Telefon: 311820 | Utgevari, uppseting: Telefax. 314720 Sp/f Sosialurin Bústaður: ; i Argjavegur 26, Argir e-mail: post Ø sosialurin.fo | Lýsingar: lysing &sosialurin.fo | Prent: Sosialurin Viðmerking: Tjóðveldisflokkurin og Fólkaflokkurin Slåa manngarð um Orættvis . meðan Helena Dam á Neystabø stákast Tað var tragikomiskt... at hoyra manning Tjóðveldis floksins >viðgera< uppskot andstødunar um at veita teim tímaløntu dagpening frá fyrsta sjúkradegi. Eitt er, at teir í nov. 98 saman við restini av samgonguni feldu uppskotið frá andstøduni um at avtaka lógina um kar- ensdagar. Sama uppskot, sum teir nú eru novddir at taka undir við. Munurin er helst tann, at í tí uppskot- inum vóru tey timaløntu eis- ini við. Tað hevur helst ver- ið alt ov óruddiligt fyri tjóð- veldið. Nú hevur man so fingið lúkað tey timaløntu burturúr, av tí at Karstin Hansen hevur forlovað seg við Starvsmannafelagnum. Tað sigur Rúna Sivertsen. Nú eru milliónirnar so mik- ið færri at taka støðu til. Tí tað er pening, hasi fólkini taka støðu til og ikki mål. Fyri ein tjóðveldistingmann snýr tað seg ikki um rætt- visi/Orættvisi, men at tey timaløntu fara at kosta einar 10 mill. kr. Tað snýr seg heldur ikki um, hvor ið tørv- ar sjúkradagpening mest. Tað vistu tjóðveldismenn helst einki um at siga. Framsøgumadur Tjóð- veldisfloksins helt, at tað kostaði altso einar 10 mill. kr!! Eg havi so mangan hoyrt um hin >tjóðveldiskanska< andan og havi ótolin bíðað eftir, um nú holdið umsíðir eisini mundi fara at koma. Men so er ikki. Andin má hava eitt hold at vera í, vildi eg hildið. Løgid, sum tjóð- veldispolitikkur hevur lynd- ið til at vera avmarkaður til hin bera anda og religiøsitet. Men tað heldur líkasum >gemyttunum< uppi. Kanska. Tjóðveldisflokkurin hev- ur so ikki tikið til sín, at tað. sum ikki er ringt, kann vera gott. Imillum har, tað góða og tað illa, rættvísi og órætt- vísi liggur Tjóðveldisflokk- urin og sveimar og dag- droymir um hin stóra dagin sum skal upprenna, tá okk- um skal verða givið alt um- framt. Sum so kann hann í øllum fórum ideologiskt vera i einihvørjari sam- gongu, so leingi eingin 6- rógvar hendan rúsandi svøvnin og minnir hann á, at viðhvort er heimurin altso eisini av í dag. Hvat er tað ikki stórt, at kunna lata tað órættvís, sum liggur beint fyri framman kámast burtur í berum anda - flyta tað í aðrar ferðir, sum eru lagaðar føroyskum viðurskiftum. Tá verður alt beinanvegin rættvíst heilt av sær sjálv- um. Men órættvíst hildu teir tað vera, tjóðveldismenn- irnir. Ja, tig og tala ikki. Hildu, at arbeiðsgevarar skuldu gjalda sjúkradagar- nar. Kortanei, segði Fólka- flokkurin. Ikki arbeiðsgev- arin. Tá mælti ein tjóðveld- ismadur, at flokkarnir vóru helst ikki so langt frá hvor)- um øðrum. Umboð Sjålv- stýrisfloksins helt, tað ikki vera nakað mál í sjálvum sær at javnseta fólk, sum hann málbar seg. Tá var tað, at hon kom, Helena Dam á Neystabø. I rættum Madeline Albrigth- stili beyd hon sær at vera semingskona í ti bólkinum, sum hon sjálv hevdi sett at endurskoða dagpeningalóg- ina. Arbeiðið fór at verða liðugt, so at lógin var klár um ársskiftið. (Tey hava havt ein fund í ár, hava vit síðan frætt). Nú beyð hon teimum at sessast við borð- ið. Nakað verður dúkað og diskað. Síggi fyri mær ev- arska smáar sofistikeraðar kanapéir, sum tað helst verður leingi at metta seg av. Eitt er so víst. Tann cost- benefit = analysan, sum Fólkaflokkurin = ivaleyst gjørdi av Tjóðveldisflokki- num, tá samgongan varð skipað, hevur munað teim- um væl. Nú, tá hin stóri dag- urin umsíðir upprennur, Katrin Dahl Jakobsen, tingkvinna Javnaðar- floksins verður spennandi at vita, hvor ið má taka á seg costið, og hver ið fer avstað við benefittinum - Tjóðveldis- flokkurin ella Fólkaflokk- urin. Imeðan má hin timalønti smyrja seg við, at hann, burtur úr allari fjøldini, nú verður royndarkoyrdur í tí borgarliga sannleikanum, sum sigur, at tey í hvussu so er mugu taka >ábyrgd av egna livi«. Katrin Dahl Jakobsen, tingkvinna Javnaðarfloksins Eru løgtingslogir nú at samrådast um? Í hesum døgum viðgerð Løgtingid uppskot frá Landsstýrinum um avtøku av karensdøgunum. Sam- stundis hevur andstødan lagt fram uppskot um at av- taka 2 teir fyrstu sjúkradag- arnar hjá teimum timaløntu. I fjølmidlunum hósdagin 9.9. søgdu umbod fyri landsstýrið og løgtingid i samgongu, at tey ikki ætl- aðu sær at ganga andstødu- Landsstýrið fer komandi tvær vikurnar at skipa fyri átta fundum kring landið, har ætlanin er at kunna um Hvítbók og fullveldisætl- anina. A fundinum fara umbod fyri nevndirnar, sum hava skrivað Hvítubók, at leggja fram og greiða frá niður- uppskotinum á meti, tí hetta var eitt mál sum partarnir á arbeiðsmarknaðinum átti og skuldu samráðast um. Spurningur mín er, Er tað so, at løgtingslógir nú eru blivin partur av sam- ráðingaruppleggi, sum t.d. Føroya Arbeiðsgevarafelag og feløgini sum umboða timalønt til eina og hvørja tíð kunnu samráðast um og seta úr gildi, um so er at hesi støðunum av kanningu- num. Eftir framløgurnar ber til at seta spurningar. Sagt verður av løgmans- skrivstovuni, at ið hvussu so er eitt umboð fyri lands- stýrið verður við á hvørj- um fundi. Fyrsti fundurin var á kunnu semjast? Ella kunnu t. d. Starvs- mannafelagið og Fíggjar- málastýrið semjast um at t. d. skattalógin skal setast úr gilldi? Jåkup Danielsen Kunningarfundir um Hvitubok og fullveldisætlanina Sandi sunnudagin. Vegna tey sum hava gjørt hvítubók fara Sig- mundur Ísfeld, Jonhard El- iassen og Bergur berg at leggja fram og svara spurningum. Í gjårkvøldid var fundur í Skúlanum á Giljanesi í Vágum. Annars er skráin fyri fundirnar hendan: Mikukvøldid 15)9 í Vági, héskvøldid 16/9 á Tvør- oyri, sunnukvøldid 19/9 í Klaksvík, mánakveldið 20/9 í Eysturoy, tyskvøldid 21/9 í Nordurstreymoy, og mikukvøldid 22/9 i Havn.