fríggjadagur 17. september 1999síða 12

12 tíðindablaðið NR. 176 - 17. SEPTEMBER 1999 Meira lív í Nólsoy: Nýtt virksemi í gomlum bygningi * Um einar fjúrtan dagar ella so verður aftur lív í gamla flak- arvirkinum í Nólsoy. Hesaferð er kortini ikki talan flakar- virking, men um eitt »vakstrarhus« til alifisk. Tað eru teir, sum eiga smoltstødina í Svínoy, sum við nýggja virkinum fara undir nýskapandi virksemi í foroyskari alivinnu SVEINUR TRÓNDARSON Um einar fjúrtan dagar ella so, letur flakavirki í N uppaftur. Hesaferð er tað ikki sum flakavirki, men vakstrarhús fyri ólsoy sum ett smolt Eigararnir av Smoltstød- ini i Svínoy hava keypt gamla flakavirkisbygningin Nólsoy og eru nú í ferð | a seinastu hond arnararbeiði ntíðini verður smolt noltstødini í Svínoy Nólsoy tá tað er um til støddar, 1 at tað skal ganga í Nólsoy í umleið og so er dir eru u smoltid heit vid sær, og tad vilja eigararnir av Smoltstødini i Svínoy nú gera nakað við. Ov lítið tá tað verður sett út Fyri nøkrum árum síðani byrjaðu smoltstødirnar at effektivisera, og tað hevdi vid sær, at alibrukini eisini fóru at seta fisk út um heyst ið. Men kombinatiónin við smærri smolti, keðiligum heystveðrið og lús hevur havt havt við sær. at deyði- ligheitin á smoltinum, sum verður sett út um hesytið er øgiliga høg, og tað er tað, sum vit vilja sleppa undan, sigur Bogi Jacobsen. Bogi sigur eisini, at hag- tøl prógva, at ein alt ov stór- ur partur av fiskinum, sum eyrður settur út um heysti dav og tað er ov dýrt tá til 5 tykkis kemur Orsøkin til tað er, at so lid. Effek- hevur annars tað við sær. at fiskurin kann takast eitt ár fyrr, men sum stødan er nú fer ov nógv til spillis. Smoltið er so líuð og ógvuliga sárbært. Vektin smoltið et tiviseringin IE er bert um 30 gram tå tað verður sett út um heystid og av tí sama, so hevur smoltið lítið at standa ímóti við, sig- ur Bogi Jacobsen. Hann vísir á munin á veðrinum um summarið og um veturin og leggur aftur- at, at tað sigur seg sjálvt, at tað smoltið sum verður sett út um veturin fær ein harðan umgang. Nólsoy verður barnagarður Tað er fyri at bóta um deyðshagtolini og sjálvandi eisini fyri at betra um ta samladu úrtøkuna, at teir nú fara undir nýggja virksemi í Nólsoy Þú kanst siga, at smolt- stoðin í Svínoy er vøggu- stovan og at virkið í Nólsoy er barnagarðurin hjá Smolt- inum, sigur Bogi Jacobsen. Annars vil Bogi Jacobsen einki siga um hvussu nógv teir hava goldið fyri gaml i virkisbygningin i Nólsoy. Vit fingu tilboðið at keypa bygningin, og tad gjørdu vit, ti vit fingu hann rimuliga biliga. Hann var i Um tvær vikur ella so verður meira liv í Nólsovar bygd. Eigararnir aftanfyri m. a. Smolt- stødina í Svínoy hava keypt gamla flakavirkisbygningin í Nósloy, og har fara teir at hava eitt vakstrarhús til smolt sera sera ringum standi. Takið var illa farið og tað lak illa. Av somu orsøk var virkið illa farið innan eisini, sigur Bogi Jacobsen. Síðani er virkið umvælt, og tvey stór kør eru sett upp at hava fiskin í. Hvort karið tekur um 100 túsund smolt og tá tey skulu ganga í okkurt um tríggjar mánaðir í kørunum, so merkir tað, at uml. 800 tús- und smolt fara gjøgnum gamla flakavirkið í Nólsoy um árið. - Men tað er sum virkið sær út nú. Vísa royndirnar, at hetta er rætta loysnin, so er ikki óhugsandi, at tað verður útbygt, sigur Bogi Jacobsen. Umbygt fyri 2 mió Hóast tíðindafróur, so vil Bogi Jacobsen einki siga um hvat teir máttu gjalda fyri gamla virkisbygningin í Nólsoy. Hann dregur á bæði tá vit spyrja, men váttar kortini, at talan var um eina lutfals- liga lítla upphædd. Harafturímóti hevur hann einki í móti at siga, at um- vælingin higartil hevur kostað um 2 mió. krónur. Men tå hava vit eisini skift tak, tikið onkrar veggir niður og eisini keypt kor- ini,s igur Bogi Jacobsen. Ein møgulig útbygging kemur tí ikki at kosta teim- um eins nógvan pening, men Bogi roknar við, at hon kemur at kosta eina góða million. Men tad er eigin orsøk at tosa um tað nu, ti nú skal hetta fyrst standa sina (savnsmynd) roynd, sigur Bogi Jacobsen. Fyrstu tíðina vera tvey ar- beiðspláss á virkinum, men við tíðini kann hetta gerast til munandi fleiri, sigur Bogi Jacobsen. Verður virkið útbygt, so er ikki óhugsandi, at eini fimm fólk fara at arbeiða fast á virkinum, men Bogi nevnir eisini møguleikan fyri. at teir fara at vaccinera á virkinum í Nólsoy. Í løtuni verður allur fiskurin = vaccineraður í Svínoy, men tað kann hugs- ast at vit flyta ein part av ti arbeiðinum til Nólsoyar. Gera vit tað, so kunnu vit rokna við, at tað verður tørvur á fleiri starvsfólkum, sigur Bogi Jacobsen at enda. Búskaparbólkurin fer at analysera frágreiðingina, ir Íslandi r komin ramrokningini almannakunngjørt, og ta tað — sum er gjórt verður úrslitið an sígur Reidar Nónfjall „ Framrokningarnar komu ov seint til Hvitubok Í sambandi við arbeiðið við Hvítubók bað búskaparbólk- urin lærda háskúlan í Reykjavík gera búskaparligar lang- tíðarframrokningar, sum bólkurin sjálvur ikki kundi gera. Hesar framrokningar eru ikki við í Hvítubók, men tær eru komnar nú, og eftir at búskaparbólkurin hevur gjórt tær neyðugu analysurnar verða tær almannakunngjørdar SVEINUR TRÓNDARSON Fyri tveimum vikum síðani varð Hvítabók almanna- kunngjørd m. a. vid einum fylgibindi um búskapin. Men eftir øllum at dóma var ikki alt við í fylgibindi- num, sum búskaparbólkurin hevði ætla skuldi vera við. Fyri at gera sær eina mynd av tí, sum liggur fyri framman er neyðugt at gera nakrar framrokningar, og hesar vera gjørdar uppá »stutt sikt« og upp á >lang sikt« Fær stuttsiktadu fram- rokningarnar kundi bólkur- in gera sjálvur, men av tí at bólkurin ikki hevði tey neyðugu modellini tok, bar ikki til at gera tær langt siktadu framrokningarnar her heima. Ti valdi búskaparbólkurin at hyggja til grannalondini Danmark og Ísland. Donsku granskingarstovurnar sum spurdar vórðu svaraðu bein- anvegin, at tær høvdu ikki stundir at gera framrokning- arnar, meðan granskingar- deildin á búskapardeildini á lærda háskúlanum í Reykj- avík segði, at hon kundi gera tær. Tað hevur hon so gjørt nú, og orsøkin til at hon ikki kemur fyrr enn nú er bara tann, at íslendingar hava ikki havt stundir at gera hana fyrr enn nú. Hermann Oskarson, stjóri á Hagstovu Foroya og skrivari í búskaparbólkinum sigur, at teir hava fingið úrslitið av framrokningun- um, men av tí at búskapar- bólkurin ikki hevur analys- era tølini, verður einki sagt um tey enn. — Tað ber ikki til at sleingja nøkur tøl úr einum slíkum modelli út, tí tað skal analyserast av teimum, sum hava sett fortreytirnar upp, sigur hann. Herman leggur afturat, at búskaparbólkurin fer at gera hetta í næstum, og tá tað arbeiðið er liðugt, verður framrokningin almanna- kunngjørd. Vonar fleiri framrokningar koma Annars sigur Hermann Oskarson, at hann vónar at fleiri slíkar framrokningar koma í framtíðini. Í flestu ødrum londum er vanligt, at granskingarstov- ur gera slikar framrokning- ar, men hetta hevur ongan- tid verid sidur i Føroyum. — Men tad eigur at vera gjørt, og eg trúgvi eisini, at verður tað gjørt framyvir, so verður åhugin millum granskarar úti í heimi eisini nógv stórri fyri Føroyum. Tað er í hvussu er ótrúliga sjáldan, at båskaparfrøding- ar á henda hátt sleppa at analysera eitt land, sum er í so stórari broyting, sum Føroyar eru, sigur Hermann Oskarson. Sosialurin bað eisini Reidar Nónfjall um eina viðmerking um tað, sum stendur í framrokningunum frá íslendsku granskarun- um, men hann vildi ikki siga nakað um kanningina enn. - Búskaparbólkurin hev- ur ikki hugt eftir tølunum enn, og tí ber als ikki til at úttala seg um tað enn. Men so skjótt sum vit eru lidnir við at analysera tølini, so verður úrslitið av analysun- um latin politkarum og fjøl- miðlum, sigur Reidar Nón- fjall, sum er formaður í bú- skaparbólkinum.