týsdagur 5. oktober 1999síða 2

Ábyrgdarblaðstjóri: Marknaðardeild: Jan Møller Jonhard Hammer B ; Dagbjørt S. Hansen Eirikur Lindenskov Blaðfólk: Internet: www.sosialurin.fo Aki Bertholdsen, Turið Kjølbro NI Dagfinn Olsen John Johannessen Sveinur Tróndarson Eyðun Klakkstein i Mohr Johannesen Yngd: Jåkup Mørk n: Penge Postsmoga 76, ) Jens Kristian Vang 110 havn | Álvur Haraldsen Telefon: 311820 | Útgevari, uppseting: Telefax. 314720 — | Spå Sosialurin e-mail: post Q sosialurin.fo | Bústaður: Lýsingar: lysingGsosialurin.fo | Argjavegur 26, Argir Prent: Sosialurin KÍ partur av samleik- anum í Klaksvík Oddagrein HETTA hevur verið ein sera spennandi og góð fótbóltslandskapping. Eftir at hava stríðst í skjótt 10 ár fyri at vinna FM-heitið aftur, kunnu klaksvíkingar nú fegnast um og vera ernir av, at teirra lið gjørdist lands- ins besta, tá avtornaði. TAÐ er nakað serstakt við KÍ. Tað er líka- sum, at Kl borgar fyri nokrum meira enn bara fótbólti. Tað er ikki fyri at „forsmáa“ onnur pláss í landinum, tá vit siga, at fáa staðni í Føroyum hevur eitt fótbóltsfelag havt so stóran týdning fyri heimbygdina sum Kl fyri Klaksvík og klaksvíkingar. Tað er heldur ikki ov nógv sagt, at Kl eigur eitt týðandi pláss í hjørtunum hjá klaksvík- ingum, hóast Kósavirkið, Foroya Bjór, Christianskirkjanoo. kanska standa fremst í skjaldamerki klaksvíkinga og fyri tað norðoyinga. ANTIN man dámar fótbólt ella ikki, so kemst ikki uttan um, at nettup fótbólturin og her fyrst og fremst 1. deildarliðið hjá KI er tað, sum savnar flest allar klaks- víkingar um eina felags søk. Tá Kl vinnur vinna allir klaksvíkingar. Liðið og felagið er rætt og slætt vorðið ein týðandi partur av samleikanum hjá fólkinum í Norðoyggj- um. Lokalpatriotisma ella hvat tað nú verður kallað hevur eisini altíð sermerkt Klaksvíkina. Uppá gott og ilt. Mest uppá gott. Og hóast hetta orðið hevur fingið eina rættiliga negativa merking, so eiga vit kanska at steðga á og venda tí nakrar ferðir, áðrenn vit fella ein dóm yvir tað. Nettupp KÍ og lokalpatriotisma hoyra nevniliga saman. Uppá gott. Tey stuðla undir hvort annað. Góð útslit á vellinum koma ikki av sær sjálvum. Áhugin millum manna gevur eisini gróðrarbotn til góð úrslit. Tað at 1000 til 1500 klaksvíkingar leita sær til Havnar at stuðla sínum liði móti meistarunum hjá B36 er bæði undr- annarvert og merkisvert. Tað vísir bara, hvussu alt samfelagið har norðuri stendur saman um sitt fótbóltslið. So kann ein kalla tað lokalpatriotisma um ein vil. Ein sannroynd er tað, at fólkið stuðlar sínum egnu. TAÐ gav eisini at bíta leygardagin, tá ein stór mannfjøld var farin til dystin móti IF, hóast veðrið var milt sagt ótespiligt. Men hetta var avgerandi dysturin, og hann skuldi vinnast. Eingin ivi er um, at trúgvu og góðu áskoðararnir hjá KÍ áttu sín part av sigrinum henda dag. Tí skulu vit ynskja bæði Kl og ollum klaksvíkingum hjartaliga tillukku við FM-heitinum. Gævið tað gevur íblástur á ollum økjum. Sosialurin eet Og hava heldur ikki vinnuvið- urskiftini nakað at týða? Eftir at fjølmiðlarnir so spakuliga vóru farnir undir at viðgera Hvítubók, og tað nakrar dagar seinni umsíðir eisini untist tinglimum at verða kunnaði um hana, bar tað okkum til, eftir framløg- una, at spyrja serfrødingar- nar einar 10 min. um okk- urt, sum lå okkum á hjartað. Nú vildi so illa til, at tey á Hafnia skuldu brúka hølini til annað endamál, so tíðin var knøpp, og tinglimirnir máttu lata sær lynda og bíta at tað lá ikki betri fyri. Tí varð lítið spurt. Hetta høvdu fyrireikararnir ikki tikið hædd fyri, at nógv var at spyrja um Men til bar so at spyrja seg sjálva, hvat ið var við- komandi fyri føroyska borgaran, hvat ið var minni viðkomandi og var okkurt kanska veruleikafjart og púrasta burturvið? Oneyð- ugt at brúka tíð og orku til? I seg, Løgin samanbering. Taka vit Hvítubók í síni heild, og tað skulu vit, so má eg viðganga, at parturin “smátjóðir við fullveldi“, var mær rættiliga óviðkom- andi. Veit líkasum ikki, hvat eg kann brúka tað til. Ber tað til hjá mær at samanbera Føroyar við fullveldislond i tridja heiminum? Ella lond, hvørs høvudsvinnu- vegur er at hvitvaska pen- ing? Hvar er samanbering- in, annad enn ein møgulig proklamation? Tendentiøst? Hví gera so nógv burtur ur hesum, og ikki taka við í búskaparpartin, = hvussu gongdin verður í keypiork- uni hjá okkum, vanliga hús- arhaldinum, um ríkisút- reiðslurnar verða tiknar av eftir t.d. 5,10 ella 20 árum? Hugsi ikki, at føroyingurin leggur stórt i, hvussu onnur manerera við teirra pening- avaski, og hvussu summi fáa tað at bera til við eini timaløn uppá Skr. Børn plaga at taka til, at "tad er for langt úti". Nidurslitin vinnutól. Hóast knappa tíð, loyvdi eg mær at spyrja, hvussu til stóð við høvudsvinnu okk- ara. Við tí tey, sum eru inn- arliga, rópa fyri kapitalapp- aratinum. Hetta komst av, at ein íslendingur, fáar dag- ar undan hesi seansuni á Hafnia, hevði kunnað før- oya fólk í útvarpinum um hesi viðurskiftini. ( Nú er tað so, at hoyrist ein ís- lendsk tunga um okkurt geilarhorn, verður hon strax sjangheiða at siga sína hugsan um líkt og ólíkt. Eg hevði heldur spurt Noma- tek. Undirlutakenslur, kanska? ) I Føroyum var ræðuligt, vildi hesin vera vid. Virkini vóru nidurslitin, og tøkni- liga vóru vit reinir sibbar (maðurin ætlaði sær at selja, haldi eg). Eg vildi vita, um hald var í hesum, ella um hetta bert var ein rædumynd, skal eg brúka “tjóðveldska" termin- ologi. Havandi í huga, at høv- uðsvinnan er sanerað, næst- an øll sum hon er og ali- vinnan við, at avskrivingar, rentur og avdrøg eru, um ikki ein býur í Kina, so enn í øllum fórum rættuliga "ku- vøsukend”- klárar hon so at endurnýggja seg? Gera tær neyðugu iløgurnar? Og er tað so, at stórar fløgur eru fyri framman? Um hon ikki klárar tað nú, fer hon nakr- antíð at klára tað? Ella er alt tað bera grenj? Hvussu sær alt út? Viðkomandi spurningur. Jú, spurningurin var ikki sørt viðkomandi, varð mær sagt. Men, búskaparbólkur- in hevði avmarkað seg til ikki at kanna hesi viður- skifti- um virkir, vinnu- mynstur og vinnubygnað. Eg skilji ikki, at Fólkaflokk- urin um ikki annad, heldur hetta hava nakad uppå seg. Fyri meg, er hetta nógv meira viðkomandi, enn um Mauritius er ov lítið ella ov nógv bundið av sukri, klædnavørum, gimsteinum- you name it. Kanska eri eg bara snedig? T6 ein troyst er at finna i Hvítubók í brot- inum um Falklandsoyggjar- nar. Tað er dómi um, at "6- fýsið veðurlag ikki nýtist at vera forðing fyri vaksandi ferdavinnu”! Har kunnu vit bara takka Skaparanum fyri. at so er við ella uttan loys- ing. Tað kundu vit kanska brúkt. Tá verður tað! Um somu tíð roksar Høgni Hoydal um, at tá ið vit fáa fullveldi og fara úr ríkisfel- agsskapinum, tá verður tað! Ja, tá verður tað, at vit fara undir vinnuliga menning. Tástaðni kunnu vit. Eg spyrji, hvat og hvor forðar okkum í tí sum er? Tað er so ikki neyðugt at fara heilt hinumegin knøttin at vissa seg um, at tað er snilt at hava fjøltáttaða vinnu. Er tað inspiratiónin, sum manglar? Skal merkið við ST- høvudusborgina rudda burtur nívandi undirluta- kenslur, fyri at vit at enda- num kunnu vera sæl og tá fara at taka okkum saman? Katrin Dahl Jakobsen tingkvinna Javnaðarfloksins Eingin breið semja við tjóðveldið við hetta lag Alt síðan tjóðveldismenn løgdu seg undir fólkaflokk- in og avskrivaðu allan sosi- alan politikk í býti við loys- ingina, hava teir ført eina eirindaleysa hets móti okk- um í javnaðarflokkinum. Politikarar eins og leikmenn hava ført pennin. M.a. ein óslitin 60-åra gamal ung- lingi, íð danderar við danskari lærarapensión svarandi til 125% av eini fullari arbeidaraløn og í aðr- ar mátar kvalifiseraður loysingarmaður er illur við javnaðarflokkin, tí vit ikki vilja hjálpa honum undan donskum oki. Serliga seinastu tíðina hava løgtingsmenn verið agressivir. Finnur Helms- dal, sum seinasta árið hevur avdúka eitt Eidesgaardkom- pleks, leggur okkara for- mann undir at diktera døn- um, hvat teir skulu halda og meina. Vit hava stóra virð- ing fyri okkara for- manni,men at han skal vera so sterkur, at allir danskir floksformenn skulu lýða hansara boðum, er nokk at yvirmeta hansara evnir. Annars minnir Finnur ikki sért um ein komiskan pudd- ilhund, sum í tryggari fjarð- stóðu goyr eftir einum sjef- ara. Finni á baki kom Páll á Reynatúgvu við eini injuri- erandi grein, ið saktans kundi givið honum eina stevning um hálsin. Óneyð- ugt er at gera viðmerkingar til hansara grein, tí okkara partamaður Hans Pauli Strøm legði hann, sum rætt var, upp á lærið og flongdi hann sum ein ótanga. Nationalismu ræðist eg, uttan mun til um hon er før- oysk ella serbisk..Eg ræðist ikki bara loysingina av bú- skaparligum orsøkum, menn líka nógv fyri ta manning, ið tá kemur at ráða. Og taka vit landsstýris- manningina, so ræðist eg líka illa. Høgni Hoydal loysingarministari hevur reikað landið runt og miss- ionerað fyri loysingini. Í vidføri hevur hann haft eitt klappikór og nakrar loyalar embætismenn,harav tann eini er fyrrverandi aktivistur í unga tjóðveldinum. Og gud náði tann, íð ikki er loy- - alur.Ein — embætismadur loyvdi sær at tala at, ti hon- um tókti, at framløgan var ov bjartskygd, og i stundini varð hann uthongdur alment av Høgna Hoydal å ein sera ódámligan hátt. Hetta er so tað, embætisfólk kunnu vænta sær, um tey ikki makka rætt. Ein annar landsstýris- maður, Signar á Brúnni hev- ur við kirkjulógunum heyja seg yvir løgtingid, tí hann ikki vil fremji a tingsins vilja. Óteljandi fyrispurningar, á- heitanir og samtyktir í 1. ár rína ikki við. Eftir mínum tykki er maðurin kriminell- ur og átti at revsast sum aðr- ir borgarar, íð ikki halda landsins lógir. Jú, við hesari manning er øll orsøk til at stúra fyri full- veldinum. Venda vit aftur til teirra ófantaligu skriving, so skal eg gera vart vid, at vit hvørki lata okkum buka ella hótta til loysingina. Vænta teir at fáa eina breiða semju við hetta lag, so fara teir skeivir. Politiskt skylda vit ikki tjóðveldinum nakað. Í løtuni liggur ongin flokkur so fjært frá Í jé wnaðarflokkinum sum tjóðveldisflokkurin. Og eg skal longu nú boða frá fyri min part , at taka teir ikki aðrar partar fyri seg, og verður tónalagið ikki eitt annað, ætli eg ikki at tingast við tjóðveldisflokkin um nakað, íð viðvíkur ríkisfel- agsskapinum. So er tað sagt. Dan Reinert Petersen Javnaðartingmaður