fríggjadagur 8. oktober 1999síða 8

8 tíðindablaðið Nr. 191 - 8. oktober 1999 Útbúgvingarmeguleikar og fullveldi Tá ið tað so ofta verður sagt, at Føroyar hava ørgrynnu av vakstrarmøguleikum, so eru møgu- leikarnir innan útbúgving onki undantak Ofta hevur verið hildið fast uppá. at utbugvingarmøgu- leikarnir hjá teimum les- andi. vilja vera skerdir, tå ið fullveldið gert veruleiki Hetta hevur hildið uppá m.a. vid tí grundgev verið ine mg it fullveldið byggir ein gid. Og at verður nøkur lærustovnar mur um samtela tað tí ikki uttan so, at tey esi 5 nnda fyr h 1 - 8 ð SO 3 C IS } S S < 5 SK K t ð x erðis cor { { tann ð SÐ þa 2 ÆT S € KKI nað eni € S vingåarspurningur r y { » til ) og studning (Il h sjaivi staðni áhuga i, at útlendsk lesandi koma til teirra, nem- liga fyri at lúka tann altjóða- politikk, sum flestu skúlar hava. Altjóðagerðing er jú lyklaorð um allan heim, og ikki minst á hægri læru- stovnum. So vilja vit leggja okkum eftir at fingið meiri altjóðagjørdan útbúgving- arpolitikk, so er hetta als ikki omøguligt. Seinasta år- ið hava sendiharrar úr nógv- um av heimsins londum vitja Føroyar. Boðini frá teimum eru, at lond sum Frakland, Japan, Bretland, USA vilja fegin gera avtalur við Føroyar um útbúgving rerast sjálv- rartil hevur møguligt, tí slíkar avtalur kunnu bert gerast við Danmark ongu finst em av millum Danmark Fin- „Ísland. Noreg og Svø- javnbjóðis atgongd lesandi til lærustovnar nar í løndunum hjá hvørjum øðrum. Í avtaluni binda partarnir seg til at tryggja ollum, sum ynskja at fara undir hægri lestur og sum eru búsitandi í einum øðrum norðurlandi. javnbjóðis at- gongd til hægru lærustovn- arnar í sínum egna landi Hartil eru avtalur millum Operatión Dagsverk Aftur í ár tekur studenta- skúlin og HF-skeiði í Hoydølum undir við til- takinum -Operati6n Dagsverk« hevur savnad pening inn Il ferðir og innsavnað eru yvir 60 mill. kr., og meira enn 100.000 næmingar i menningalondum hava nú fingið eina útbúgving. Millum annað hava tey stuðlað Tansania (1985), Nicaragua (1986), Bras- tha (1991), Somalia (1992) og i fjør Palæstina. I år fer peningurin til Sudur Sudan. Sudan er tað størsta landið i Afrika við 28 mill. íbúgvum. Síðani 1956 hava verið fleiri smáar tvistødur millum etniskar bólkar í Sudan, ið síðani hevur ment seg til borgara- kríggj. Tað núverandi borgarakríggið breyt út í 1983. Hetta kemst serliga av ymiskum átrúnaðarlig- um áskoðanum. 35% av fólkinum eru av arabisk- um uppruna, meðan 65% eru 550 ymiskir átrúnað- arbólkar. | — Innsavningardagurin er settur til 3. nov., og ætl- anin er at næmingarnir nyta dagin til ymiskt fyri- fallandi arbeiði. Í Studentaskúlanum og HF-skeiðnum eru yvir 400 næmingar, ið allir skulu finna arbeiði, og her er tað, vit biðja um tykk- ara stuðul. Næmingarnir eru sinnaðir at gera alt fyrifallandi arbeiði, krav- ið er einans, at minsta løn er 250 kr. Hetta krav er sett av felagsskapinum. Allur peningurin fer til »Opertion Dagsverk< grunnin, tó fara 16% av til umsiting og aðrar út- reiðslur t.d. lýsingar. Um tit vilja vita meira, kunnu tit venda tykkum til: Føroya Studentaskúla og HF-skeid í Hoydølum Sanatoriuvegur 188 Hoy- | vik merkid brævbjålvan: | Operation Dagsverk. Eis- ini ber til at faxa á nr. 318624. Vit venda okkum | til tykkum fyrst í næsta mánað. Við vón um góða und- irtøku. nordurlond um sosiala trygd, soleiðis at norður- lendingar fáa rætt til al- mennar tænastuveitingar hjá hvørjum ørðum, um teir búgva hjá hvørjum øðrum. Ti verður neyðugt, tá Før- oyar fáa fullveldi at bera so í bandi, at vit framhaldandi verða partur av hesi avtalu, tí tað er umráðandi at vit meiri enn enn í letuni tryggja føroyingum breiðar og dygdargóðar útbúgving- armøguleikar. (Hvitabok fylgibind 2 sida 249) Hvat vilja vit við tí útbúna folkinum og hvar liggur av gerðin fyri útbúgvingar staði? Í Men tá vit hinvegin senda uml. 90% av okkara lesandi útisetum til tað eina landið at lesa, er tíð uppá at spyrja * um tað er orsakað av sjálvari útbúgvingini * um tað er orsakað av studninginum + um tað er so, tí vit halda, at danskar útbúgvingar eru tær bestu fyri okkara samfelag. ella * um tað er skipanin, sum noyðir ella freistar okkum, at velja nærum bert tað eina útbúgvingarlandið Eg hugsi, at higartil hevur útbúgvingarpolitikkur fyri víðari lesnað meiri verið av tilvild enn lagdur til rættis, tí tað hevur ikki verið neyð- ugt. Føroyingar heimsborgarar Vit eiga i øllum førum at spyrja okkum sjålvi, um tað ikki hevði verið meiri gagn- ligt fyri landið og fyri vinn- una, um breiðari og meiri fjøltåttad vitan og hugburð- ur, (know-how), var innflutt til okkara við ti útbúna fólk- inum. Og um tað ikki hevði verið meiri fjøltåttad, um tað frá okkara síðu vórðu lagdir lunnar, so lesandi sóu seg føran fyri at farið út í heim at lesa. Hetta er ikki ein spurningur um at senda ein heilan hóp til Japan og tað dupulta til Spania, men tað er ein spurningur um at nakrar avtalur við nakrar lærustovnar í nøk? um londum. Ja, so mikið, at tað málið vit settu okkum kundi verið rokkið. Málið kundi t.d. verið, at uml 35 % (ella okkurt annað tal) av teimum lesandi fingu møguleika fyri at fara aðra staðni enn til Danmark. Var tað málið, so høvdu vit mið- að eftir tí, og funnið læru- stovnar runt um, og roynt at gjørt avtalur um tað. Kunnleiki til mál og mentan Hesar avtalur áttu óivað at verið gjørdar í samráð við vinnuna, við tað almenna og við studentafeløg sum LFU og MFS, so myndugleikar- nir herheima vistu hvar tørvurin lá. Her kann bæði eru gera vera talan um * kunnleika til mentan i ødrum londum og * tørv á målkønum fólki í altjóða málum Um bæði mál og mentunn- arkunnleiki verða fingin umframt ta fakligu útbúgv- ingina úti í heimi, so hava vit sanniliga fingið tvey fyri eitt Netverkið manglar sum er Um tú finnur igjøgnum tað byrokratisku skipan, og um tú ert sinnaður at gjalda, er sjálvsagt møguligt at fara aðrastaðni. Men sum er, eru tað júst byrokratiið og peng arnir, sum seta stopparin fyri hjá tí vanligu pisuni, sum vil nema sær víðari út búgving longri burtur enn í Danmark. Og tað er m.a or- søkin til at nógv, sum kundu hugsað sær at lisið uttanfyri Norðurlond, ikki fara, tí lítil og ongin vegleiðing er á ok- inum. Er ongin målkønur ella onkur. sum kennur onkran, sum kann hjálpa tær, so ert tú nærum prís- givin. Ti er tað har, vit eiga at seta inn. Eg veit, at landsstýrið ætl- ar at seta á stovn eina al- tjóða skrivstovu, sum um- situr útbúgvingarsáttmálar við onnur lond og veitir øll- um lesandi vegleiðing til víðari lestur. Tá vit velja at veita øllum lesandi studning úr Føroy- um, ber til at fara beinleiðis úr Føroyum og út í heim at lesa til Danmarkar. — og sjálvsagt eisini Vakstrarmøguleikar Samanumtikið sæst, at tå ið tað so ofta verður sagt, at Føroyar hava ørgrynnu av vakstrarmøguleikum, so eru møguleikanir innan utbugving onki undantak. Tá ið tað so hinvegin verður hildið uppá. at møguleikarnir eisini finnast í heimastyrinum, so er tað í ein mun rætt, men tá eru tað avgerðirnar hjá dønum, sum okkara utbugvingarmøguleikar av Fullveldi gevur okkum gera . evsta vald og fulla åbyrgd . møguleikar at samvinna beinleiðis við aðrar tjóðir sum javnbjóðis partur Hesir møguleikar eru ikki, so leingi vit eru ein danskur landspartur. Annita á Fridriksmørk, løgtingskvinna Tjóðveldisfloksins Fiskikapping í Klaksvík leygardagin - í morgin Um ta viðrar er ætlanin at hava árligu fiskikappingina fyri allar Norðoyggjar leyg- ardagin 9. okt. t.v.s. í morg- in. Bátarnir í Klaksvík fáa luttókuskjalið umborð á S/ S Drangin frá kl. 8 leygar- morgunin, bátar í Norðdepli og Hvannasundi fáa lut- tøkuskjalid við Flakavirkið í Norðdepli, og á Viðareiði fæst tað niðri á Eiðsvík. Reglarnir eru teir somu sum undanfarnu ár t.v.s. at tað er bert loyvt at fiska við tráðu, snøri ella snellu. Tríggir teir bestu bátarnir fáa steyp, eisini verður steyp latið fyri tann stórsta fiskin. Bátarnir skulu vera aftur at landi í seinasta lagi kl. 17 seinnapartin. Minst tveir mans skulu vera við hvørjum báti. Uppbodssøla við báta- brúgvarnar: Kl. 17.30 byrjar uppboðs- sølan við bátabrúgvarnar við Nólsoyar Pálls gøtu, har fólk kunnu keypa sær at kóka, og kaffi og pannukøk- ur verður at fáa til teir, sum hava verið á floti. Skuldi tað hent, at veðrið ikki verður 5 AAL Sr ætlanin at hava iskikappingina leygardagin 16. okt. Tad er Lon Club og Studulsfelagid »Drang- A in«, sum skipa fyri fiski- kappingini