týsdagur 12. oktober 1999síða 26

Nr. 193 - 12. oktober 1999 Ein króna er altíð ein króna Ein króna er ein króna, líkamikið um tú tekur hana upp úr hógra- ella vinstra lumma. Tú kanst bara keypa eina ferð fyri hana, og minkar krónutalið í óðr- um lummanum, so má tað annaðhvórt vaksa tilsvarandi í hinum lummanum, ella noyðist tú at staðfesta, at keypiorkan er minkað. So einfalt er tað Í hesum døgum verður nógv tosad um Hvítubók og framtíðarútlitini fyri før- oyska búskapin. Fólk spyrja um, hvat fer at henda við búskapinum, um danska ríkisveitingin hvørvur. Fáa vit eina nyge kreppu, verða småv broytingar, ella fara Sit Si ongar broytingar at merkja? ; Gá ge Danir gjalda helvtina Hvítabók staðfestir, at rik- ísveitingarnar í dag bera umleið helvtina av føroyska buskapinum. Tad vil vid ødrum ordum siga, at danir fylla nidur f annan lumman hjá føroyingum, meðan før- oyingar sjålvir fylla hin. Tað sum kemur úr aftur báðum lummunum, eiga føroyingar einsamallir. Eitt sjálvberandi samfelag Sjálvsagt eiga føroyingar at arbeiða fram ímóti at fylla báðar lummarnar sjálvir, eisini um vit verða verandi í ríkisfelagsskapinum. Eitt sjálvberandi samfelag, sum er ført fyri at klára sínar skyldur, uttan hjálp frá øØr um, eigur undir øllum um støðum at vera okkara mál Men vit kunnu ikki síggja tíðindablaðið 27 burtur frá, hvat hendir, um ríkisveitingarnar hvørva eft- ir stuttari tíð. Vit sum eru von við at kunna taka upp úr báðum lummum, skulu tá annað- hvørt tvifalda inntøkuna niður í tann lumman, sum eftir er (Hetta merkir tað sama sum, at vit skulu trý- falda útflutningsvirðið), ella má livistóðið lækka. 1+1=2 Fyrsta roknistykki, sum vit lærdu í skúlanum, var at 1+1=2. (Ein føroysk króna plus ein donsk kréna eru tvær krónur). Tað er ikki neyðugt at vera búskaparfróðingur, fyri at skilja hetta. Fyri hvørja einastu donsku krónu, sum verður tikin burtur úr okkara bú skapi, má ein nýggj føroysk króna finnast, um úrslitið íkki skal lækka. Eydnast hetta ikki, verður úrslitið - og harvið livifóturin - lægri, tí ein króna er altíð ein króna, líkamikið um hon er donsk ella føroysk. Heigi Abrahamsen Keldu-turkur og iløguhungur! Tad sær ikki mætari út, keldan (Jógvan við Keldu) er við at torna upp, fær hann ikki meiri pening til sin íløguhungur. Ja, hungur er eitt skarpt svørd, men tá tað rakar ein sjálvan, skulu hansara mót- stødumenn tyktast, samgongumenn. Her verður serliga hugsað um iløgukarmin hjá komm- ununum. Fíggjarmálaráð- harrin ætlar at raðfesta iløg- ur hjá landi og kommunum yvir nøkur áramál. ja ennta Men nú sigur keldan (Jógvan við Keldu) stopp. Tann, ið ikki sparir í góð- um tíðum, nær fær hann spart? Tað ber ikki til tvinna rakstur og íløgur í ein ellibita sum undanstøkking fyri at sleppa at oydsla pengar. Dia Ellindsson, tjóðveldismaður Runavík Flogan hjá Jógvan Andrias er her Tónleikur: Mánadagin 11. oktober kemur flógan >Soleiðis saman< hjá Jógvan Andrias Joensen í handlarnar A fløguni eru 14 løg, sangur er á 13 meðan tað fjúrtanda er eitt instrumentallag. Fløgan er ein samstarvs- ætlan millum føroyskar og norskar tonleikarar. Orðini og tónarnir hjá klaksvíking- inum Jógvan Andrias eru klæddir í ein vakran búna av teimum trimum sera dugnaligu tónleikarunum ið eru við í bólkinum hjá Jóg- van Andrias. Norðmenninir á fløguni eru Inge Dulin og Tore J. Bruvoll, meðan væl- kendi føroyski bassspælarin Edvard Nyholm Debess er annar føroyingurin. Jógvan Andrias Joensen hevur seinnu árini búð í Noregi. Í 1997 fór hann á fólkatónleikarabreytina á Rauland Akademi. Har kom hann í samband við fleiri ungar norskar tónleikarar, og millum hesar eru Inge Dulin og Tore J. bruvold. - Fløgan er vónandi ein eind, har hvor tekstur hevur sítt egna lív, sigur Jógvan Nú vilja norðmenn royna at selja annan alifisk enn laks og síl. Fyri stuttum bleiv ein persónur, Siri Hamnvik, settur í starv sum marknaðarstjóri fyri nýggj alisløg. Hon skal Andrias. Jógvan Andrias Joensen hevur skrivað allar tekst- irnar sjálvur og øll løgini uttan tvey, sum Hanus G. Johansen hevur gjørt. Fram- leitt tónleikin hevur Jógvan Andrias, meðan Tore J. Bru- voll hevur lagt til rættis. Ingi Isaksen og Erik Bis- kopstø hava staðið fyri upp- tøkunum í Pegasus í Klaks- vík. Finnur Hansen hevur staðið fyri mastering. Tónleikurin hevur sín uppruna í føroyskum fólka- tónleiki, men vit finna eisini eyðkennir frá norskum, afrikanskum og latínamer- ikanskum fólkatónleiki. Tekstirnir eru um menn- iskjur og náttúru. Jógvan Andrias sigur at ein partur av fløguni er um tað at ger- ast eitt vaksið menniskja, meðan ein annar partur er meir um náttúruna og setir spurnartekin við um vit duga nóg væl at fara um umhvørvi. Einstakar yrk- Nýggj alisløg úr starvast á Eksportutvalget for fisk. Tíðindastjórin á Eks- portutvalget for fisk, Bernt Ellingsen, sigur í hesum sambandi við norskar fjøl- miðlar at hetta er ein ingar kunnu tulkast sum politiskar, og her setir yrkj- arin spurnartekin við um vit eru komin til tað stødid at vit kunnu fara víðari. Hann eftirlýsir vit-hugburðinum millum føroyingar, og óttast at føroyska tjóðin kanska ikki stendur nóg væl saman um ferðina víðari. Tónleikararnir eru: Jóg- van Andrias Joensen, sang og gittar, Tore J. Bruvoll, gittar, Inge Dulin, slagverk og Edvard Nyholm Debess, bass og kór. Harafturat eru hesir tón- leikarnir við: Herdis Klein, kór, Pætur við Keldu, kla- ver, Hanus G. Johansen, sang og kór og Ingi Isaksen, tangentar. Norski vísiusangarin Ola Nordskar hevur umsett yrk- ingarnar til norskt. Hugskotið til fløguhusan hevur Archie Black. Hann eigur eisini listarverkið sum prýðir húsan, ið Jastrid Gu- laksen/Grafisk Design hev- Noregi roynd, tí tey vita ov litid um møguleikarnar fyri nýggj alisløg. Sambært Ellingsen er talan um fleiri ymsar ali- fiskar og skjel. Kalvi og steinbítur hava norðmenn ur sett upp. Upptøkurnar eru gjørdar i Pegasus studio i Klaksvik. Eyðun Klakkstein hevur tikið myndina av Jógvan Andrias. Fíggjarligan stuðul til fløguna hava hesi latið: Mentunnargrunnurin, Fjøl- ritagrunnurin, — Gramex, Mjólkarvirkið Bunadar- manna og Nordoya Spari- kassi. >Soleiðis saman< skuldi verið í handlunum fyri knøppum døgum síðani, men framleiðslan bleiv seinkað í Danmark. Jógvan Andrias sigur at hóast fløg- an fekk fleiri brotasjógvar móti endanum av túrinum heim til Føroyar, so hevur hon nú vunnið upp land, og verður at fáa í handlunum kring landið mánadagin. Tað er plátufelagið Tutl sum stendur fyri útgávuni av >Soleiðis saman<. Flog- an kostar krónur 159,- í handlunum. roynt at alt í fleiri ár, og mett verður at hetta eru tvey fiskasløg sum kunnu seljast til útheimin. Barnsburðar- grunnur skal fyrireikast Føroya Arbeiðsgevarafel ag og Foroya Arbeiðara- felag hava í skrivi heitt á F innboga Arge, landsstýr- iIsmann um at seta ein ar- beiðsbólk atv iðgera stød- una vidvikjandi barns burdargrunni og at koma vid einum uppskoti um, hvussu hesi vidurskiftir kunnu skipast å før- oyska arbeiðsmarknaði- num Bæði feløgini eru av ti áskoðan, at tíðin er búgv- in til, at karmarnir rundan um barnsburð verða við- gjørdir fyri arbeiðsmarkn- aðin sum heild. Tað almenna hevur í dag ein barnsburðar- grunn, sum varð settur á stovn 1. januar 1996. Hes- in var partur av semjuni millum landsstyrid og tey 20 fakfeløguni i 1995. Tað var serliga Føroya Pedagogfelag, sum strongdi å fyri at fåa grunnin orsakað av, at stovnarnir á tí økinum vórðu serliga hart raktir fíggjarliga av barnsburð- arfarloyvum. Endamálið við barns- burðargrunninum er so- statt at forða fyri, at ávísir stovnar verða serliga hart raktir fíggjarliga, tá ið kvinnur fara í barnsburð- arfarloyvið. Við grunni- num fer ein fíggjarlig um- fordeiling fram, har stovnar við nógvum monnum rinda til stovnar, har nógvar kvinnur eru, sum fara í barnsburðarfar- loyvið. Stovnsetanin av barns- Tel 4298 31 95 40 Fax +298 31 75 41 Alt innan prentlutir Mai“ jakzacG post olivant.fo burðargrunninum var út reiðsluneutral fyri lands- kassan Barnsburðar grunnurin varð fíggjaður við, at 0,8 % av lønarpart Inum hjá stovnunum v arð fluttur til eina konto á fíggjarlógini. Var ein stór- ur partur av lønini løn til timalønt, varð hesin ikki tíkin við í tey 0,8% við tað, at tey timaløntu sam- bært sáttmála ikki hava rætt til barnsburðar- farloyvið vid løn Stovnurin rindar i fyrsta umfari løn ul kvinnuna í barnsburðarfarloyvi og møguliga til ein avloys- ara. Stovnurin fær endur- rindaðar útreiðslur til av- loysaran, og íkki til kvinnuna sjálva. Hetta varð gjørt orsakað av tí stóra = arbeiðsloysinum, sum var tá. Møguliga eig- ur hetta at broytast. Foroya Arbeiðsgevara- felag er fyri, at ein barns- burðargrunnur = verður settur á stovn, men sæð í ljósinum av, at útreiðslur- nar hjá virkunum eru hækkaðar munandi í ár við lønarhækkingum v. m., metir Føroya Arbeids- gevarafelag, at man må verða varin við at áleggja vinnuni fleiri útreiðslur. Kvinnur, sum ikki sam- bært sáttmála ella avtalu hava rætt til barnsburðar- farloyvið við løn, fáa dag- pening sambært dagpen- ingalógini í 24 vikur eftir føding. Dagpeningurin er i mesta lagi 80 % av eini arbeidaraløn.