mikudagur 27. oktober 1999síða 2

Jan Múller ; Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov Jonhard Hammer Dagbjørt S. Hansen Blaðfólk: Aki Bertholdsen, Turið Kjølbro | Marknaðardeild: | | | Dagfinn Olsen John Johannessen Sveinur Tróndarson Eyðun Klakkstein Hogni Mohr Niclas Johannesen Yngd: Jákup Mork Myndamenn: Postadr: Postsmoga 76, Jens Kristian Vang 110 Tórshavn Álvur Haraldsen Telefon: 311820 | Útgevari, uppseting: Telefax. 314720 Sp/f Sosialurin Bústaður: ; Argjavegur 26, Argir e-mail: post & sosialurin.fo | Lýsingar: lysingGsosialurin.fo | Prent: Sosialurin ) Útbjóðingin næsta stóra tingorðaskiftið Oddagrein TRY stór orðaskifti hava verið sett á skránna hjá løgtinginum í heyst og vetur. Tað fyrsta um framtíðarstoðu Foroya er av, hóast tað seinasta orðið ikki er sagt í tí málinum. Tað næsta er eisini av, og snúði tað seg um fíggjarlógaruppskotið. Heldur ikki har er seinasta orð sagt. Triðja stóra orðaskiftið verður helst tíðliga í næsta mánað. Talan er um 1. útbjóðing til oljuleiting á foroyska landgrunninum. Mál- ið er av prinsipiellum týdningi, tí hetta er fyrstu ferð nakrantíð, at tingmenn skulu taka stoðu til eina oljuútbjóðing. Aðra- staðni verður slíkt avgreitt á embætis- mannastoði og verður ikki sum so vidgjørt í parlamentinum. Tingmenn skulu so taka stoðu til uppskot um, hverji oki skulu bjóðast út til oljufelogini at bora eftir olju og gassi á. Eisini skal stoða takast til, hvørjar treytir skulu setast oljufeløgunum, sum fara at virka her, eitt nú á skatta- økinum. TAÐ er greitt, at bæði hjá altjóða oljufeløg- unum og eisini hjá okkara egnu oljuum- siting - fyri ikki at tala um vinnulívið - verður bíðað við spenningi eftir viðgerðini á tingi. Hon fer so at byggja á tað arbeiðið, sum Oljumálastýrið hevur gjørt. Í skrivandi lotu kenna vit ikki innihaldið í uppskotinum, men tað skilst, at tað er ein neyv avvegan millum foroysk og útlendsk áhugamál tvs. at treytirnar verða av slíkum slag, at olju- feløgini bæði tora og vilja vága iløgur her, og at foroyska samfelagið samtíðis fer at fáa tað burtur úr, ið tað eigur sum ognari av undirgrundini eigur. TAÐ er ikki bara at siga tað at fara undir eitt so stórt og krevjandi arbeiði sum at leggja eina útbjóðing til rættis. Okkara fólk eru ikki von við slíkt, og tí er eisini talan ein eina innlæringsprosess. Men at bjóða út partar av landgrunninum til útlendsk oljufelog er eitt so mikið álvarsamt mál, at Oljumálastýrið hevur - sum skilst - gjørt sær sera stóran ómak við arbeiðinum. Arbeitt hevur verið miðvíst og seriøst og fyri ikki at hava nakrar leysar endar hevur fyrisitingin havt tætt samstarv við ráð- gevarar úr útlandinum. Her er talan um fólk, sum eru við við slíkt arbeiði og sum vita, hvat krevst fyri at fáa eina útbjóðing at gagna føroyskum áhugamálum sam- tíðis sum hon er attraktiv fyri investorarnar. Hetta er ein ballansugongd av teimum torføru, men nú talan er um at seta spónin í fyri fyrstu ferð, eigur sjálvandi eisini at bera til at betra um skipaninar sohvørt, soleiðis at tær gagna samfelagnum sam- tíðis sum tær fasthalda áhugan hjá olju- felogunum. . , 9 Sosialurin Eru almennu loftmiðlarnir politiskt åvirkadir? Eftir at fullveldisætlan landsstyrisins væl og virðiliga er viðgjórd í almennu loftmidlunum, kann spurnartekin set- ast við, um loftmiðlarnir eru politiskt ávirkaðir. Seinastu sendingarnar Fimmarin og Krosskast eru aftur dómi, sum geva gróðrarbotn fyri slíkum mistanka Ein Ofråvikilig treyt til al- mennu loftmiðlarnar Ut- varp Feroya og Sjónvarp Foroya er, at miðlarnir eru politiskt og átrúnaliga 6- heftir og ikki á nakran hátt lata seg ávirka av seråhuga- málum. Júst hetta var grundgev- ingin hjá fyrrverandi út- varp- og sjønvarpsnevndu- num til myndugleikarnar, tá ið nýggja kringvarpslógin skuldi koma í gildi, um ikki at taka av nevndirnar. Gomlu neyndirnar vórðu breitt politiskt samansettar og tryggjaðu soleiðis eina javnvág bæði politiskt og átrúnaðarliga. Ovasta ábyrgd hjá landsstýrismanninum í mentamálum At miðlarnir hvorki lótu seg politiskt ávirka ella kundu mistonkjast fyri at lata seg ávirka hildu nevndirnar vera av sera stórum týdn- ingi. Men landsstýrið, sum tá sat (Sambands-, Fólka- og Sjálvsstýrisflokkurin) lótu seg ikki ávirkað. Urs- litið bleiv, at ovasta ábyrgd fyri Útvarpi Feroya og Sjónvarpi Føroya nú er hjá landsstýrismanninum í mentamálum! At tað er torført hjá midl- unum í politiskari viðgerð av stórmáli, sum fullveldis- ætlan landsstýrisins er, at balansera á knivskørpu 6- heftiseggini er vituligt, men Oansætt er hetta eitt krav til miðlarnar og hetta vita teir! Sambandsflokkurin sleppur ikki framat At teir ikki hava verið hepn- ir her, eru fleiri dømi um. Bæði fyrrverandi og núver- andi skrivarar Sambands- floksins hava í bløðunum gjørt vart við hetta og í vid- gerðini av uppskoti Sam- bandsfloksins um fólkaat- kvødu, sum kundi hoyrast í SvF, nýtti tingkvinna Sam- bandsfloksins høvi at gera vart við, at flokkurin ikki sleppur framat í loftmidl- unum. At hesar ábreiðslur ikki eru heilt ógrundaðar, er seinasta Krosskast, sum við- gjørdi rikisrættarligu stød- una, talandi dømi um. Her vóru Tjóðveldis-, Fólka- og Javnaðarflokkurin umboðaðir við hvør sínum tveimum umboðum, meðan Sambandsflokkurin als ikki varð boðin við! Hetta fall eisini báðum Javn- aðarumboðunum fyri brósti. Eisini seinasti Fimmari er dómi um tað sama, har ein sakligur rikisfelagsskap- sinnaður ikki fekk loyvi at gera seg lidnan, men bleiv avbrotin, hóast júst Fimm- arin er sending, har lurtar- arnir skulu kunna koma framat. Mistanki um politiska ávirkan At loftmiðlarnir ikki lata seg politiskt ávirka, er sum sagt eitt krav til teirra. Men teirra viðgerð má heldur ikki geva gróðrarbotn fyri mistanka um, at teir lata seg ávirk. | At Utvarp Føroya fíggj- arliga er óheft av politisku myndugleikunum gevur sjálvandi UF eitt sera gott grundarlag at føra ein óheft- an tíðindaflutning. Men meiri óheftur er hann ikki enn tað, starvsfólkið leggur í tað. Ødrvisi er við SVF. Sum øllum kunnugt hevur SvF verið í fíggjarligum trupul- leikum og mátti fáa eyka- játtan á fíggjarlógini. Og her var tað landsstýrismaðurin í mentamálum umboðandi Tjóðveldisflokkin, sum gav SvF eykajáttan á fíggjarlóg- ini í staðin fyri heimild at taka lån, sum var tað SvF bað um. Hví? Eg vil ikki ákæra al- mennu loftmiðlarnar fyri at vera politiskt stýrdar, men má viðganga, at mistankin um, at teir lata seg politiskt ávirka, er ikki fjarur. Johan Petersen fyrrv. útvarps- og sjón- varpsneyndarformaður Løgmaður nógvar semingsmøguleikar Løgmaður hevur rætt, tá hann sigur, at nógvir møg- uleikar eru fyri, at finna eina breiða semju um fram- tidarstødu Føroya. Visandi til ordaskiftid um Hvítubók og útvarpsins veljarakanning, er nógv sum bendir á, at tað helst verður trupult at finna breiða semju, har Tjóðveld- isflokkurin er við, men sjálvandi eigur eingin flokkur at vera settur utt- anfyri frammanundan, og tað fer løgmaður heldur ikki at gera, um vit kenna hann rætt. Um Tjóðveldisflokkurin sleppur síni ætlan um full- veldi, skuldi ikki verið 6- gjørligt at funnið eina breiða semju innanfyri ríkis- felagsskapin, sum allir flokkar kundu tikið undir við. — Ein søguligur møgu- leiki, sum kundi steðgað tí mødandi kjaki um loysing ella samríki. Helst verður tað Ogjørligt hjá Tjóðveldisflokkinum, sum er stórsti flokkur, at sleppa síni ætlan um full- veldi, og tískil verður valla funnin nøkur semja, sum bæði andstødan og Tjóð- veldisflokkurin kunnu taka undir við. Um løgmaður ikki kann flyta Tjóðveldisflokkin, og tískil ger eina semingsroynd innanfyri ríkis-felagsskapin, „Fjant og fjas“ Í løtuni ferðast bólkurin „Fjant og Fjas“ saman við Karl Martin Samuelsen runt í Føroyum. Bólkurin er samansettur av trimum ungum klovnum: Bugga, Hannibal og Nøfli, sum undirhalda børnum millum 3 og 8 år. Karl Martin Sam- uelsen syngur imillum vid at blanda kortini hjå Fólkaflokkinum, Javnaðar- flokkinum og Sambands- flokkinum, so hevur hann sera nógvar møguleikar, og í minsta lagi 65 % av velj- arafjøldini aftanfyri seg. Hesir triggir flokkar hava samanlagt nógv teir stórstu møguleikarnar fyri semju. Verða kortini væl bland- aði, koma teir smådu flokk- arnir helst eisini við, og tá hevur løgmaður stuðul frá 73 % av veljarafjøldini, um vit brúka veljarakanningina sum grundarlag. Stór ábyrgd liggur á løgmanni í hesum døgum, og mong eru vit, sum vóna og biðja til, at hann fær innsløgini. Hvort tiltak varir í umleið 1 tíma og fyrsta tiltakið var í Vest- manna skúla fríggjadagin. Komandi = vikuskiftið frið og góðar stundir, til at mykja allar møguleikar. Trygvi F. Guttesen kunnu børnini í Suðuroy síggja klovnarnir, tí tá framføra teir síni kynstur á Tvøroyri.