mikudagur 27. oktober 1999síða 7

Nr. 204 - 27. oktober 1999 tíðindablaðið John Mortensen um veljarakanningina hjá UF: - Átti at verið gjørd ødrvisi — Serliga tann seinasti spurningurin er ov leysur, tí tað er rættiliga ógreitt hvat liggur í orðunum „einaferð í fram- tíðini<, sigur John Mortensen, samfelagsfrødingur, sum hevur verið við í nærum hvórjari veljarakanning síðani 1984 SVEINUR TRÓNDARSON Fyri einari viku góðari viku síðani almannakunngjørdi Útvarpið eina veljarakann- ing, sum stovnurin sjálvur hevur staðið fyri at gera. Kanningin snúði seg serliga um fullveldisætlan landsstýrisins, og hverja undirtøku hon fær. Sum vera mann eru fleiri, sum seta spurnartekin við slíkar kanningar, og ofta eru tað tey, sum kanningin gongur ímóti, sum serliga eru í iva. Soleiðis er eisini í hesum føri, men kortini eru eisini onnur, sum eisini ivast í mátanum, sum útvarpið hevur gjørt hesa kanningina uppá. Ein teirra er John Mort- ensen, samfelagsfrødingur og lærari við miðnámsskúl- an í Suðuroynni. Hann heldur, at kanningin hjá Utvarpinum hevur fleiri brek, sum teir kundu slopp- ið undan, um kanningin var gjørd á annan hátt. Spurningarnir eru veikir Tað fyrsta sum John Mort- ensen staðfestir er, at spurn- ingarnir í veljarakanningini eru veikir. — Fyri tað fyrsta er eingin, sum veit hvat teir fara til Danmarkar at samráðast um, og tí er ógvuliga torført at hava eina støðu til úst tann spurningin, sigur John Mortensen og vísir til fyrsta spurningin um Føroyar skulu vera innanfyri ella uttanfyri rikisfelagssskapin. John heldur tad ikki vera rætti måtin at seta handa spurningin, ti fortreytirnar fyri at spyrja handa spurn- ingin kunnu gerast so nógv ødrvisi eftir at føroyingar og danir hava sitið við sam- ráðingarborðið. - Tá vit koma til tann næsta spurningin, so svarar hann seg sjálvur. Samgong- an ætlar sær til Danmarkar at samráðast um teirra full- veldisætlan. Fólkið sigur, at tey vilja hava, at Føroyar skulu vera innanfyri ríkis- felagsskapin. So sigur tað seg næstan sjálvt, at tey svara ja til spurningin um folkaatkvødu, sigur John Mortensen. Seinasti spurningurin er ókeypis Tað, sum John Mortensen kortini heldur vera veikasta punktið í allari veljarakann- ingini. er seinasti spurning- urin. — Hann er ókeypis, sigur John Mortensen. Hann setur spurnartekin við orðingina, tí tað er ym- iskt hvussu fólk uppfata orðingina „einaferð í fram- tíðini<. — Er tað nakað, sum er um 10, 20, 30 ella 50 ár, og skulu vit taka støðu til tað, um vit hava sagt nei til fyrsta spurningin, spyr hann. John heldur at tað rúmast so nógv svar niðri í seinasta spurninginum at tað ikki er eintýðugt sum kemur burt- urúr. Tað er eisini ymiskt hvussu fólk seta spurningin og samstundis eisini ymiskt hvussu fólk svara. Kann ikki samanberast Afturat tí, at John heldur at spurningarnir eru í so veikir, so ger hann vart við ein ann- an trupulleika í sambandi við veljarakanningina hjá Utvarpinum. Kanningin kann ikki sam- anberast við aðrar veljara- kanningar, tí spurningarnir snúgva seg ikki um tað sama. Teir eru ikki orðaðir á sama hátt, og tí ber heilt Utvarp Føroya gjørdi eina veljarakanning, har spurt varð til fullveldismálið, men fólk, sum hava kunnleika til slíkar kanningar halda ikki, at kanningin er gjørd á rættan hátt; m. a. eru spurningarnir ov veikir verður sagt einfalt ikki til at samanbera hesa kanningina við aðrar kanningar. — Nú skal hetta ikki skilj- ast sum um spurningarnir eru gjørdir einaferð og so kunnu teir ikki broytast aft- ur, men teir mugu vera »einsljédandi« skulu teir samanberast. Hann nevnir sum dómi, ganga tygum inn fyri grund- lóg ella ikki, heimastyri o. s.f. — Vóru teir settir soleiðis, so hevði borið til at sam- anbera hesa kanningina við aðrar sum eru gjørdar frammanundan. Konurnar og tey ungu hava ikki telefon Tá ein veljarakanning verð- ur gjørd verður skipað so- leiðis fyri, at hon skal vera umbodandi (repræsentativ, blåm.). Hetta skal skiljast soleiðis at ikki bara ein ávísur bólk- ur av fólki verður spurdur, til dømis bara mannfólk. — Kortini er tað ein veru- Jógvan Jespersen, útvarpsstjóri: Fingu tað burtur úr sum vit vildu Utvarpsstjórin sigur, at endamálið við kanningini var at fáa eina mynd av stóðuni hjá fólki eftir tveir daga orðaskifti á tingi, og hann heldur, at teirra veljarakanning gevur eina góða mynd av hesum SVEINUR TRÓNDARSON Í sambandi við tær við- merkingar, sum John Mort- ensen hevur til veljarakann- ingina hjá Utvarpinum, hava vit tosað við Jógvan Jespersen um kanningina. Utvarpsstjørin sigur, at tað ongantíð var ætlanin at gera eina samfelagsvísund- aliga kanning. — Vit vildu hava eina kanning, sum vísti støðuna hjá fólki eftir at politiskt kjak heyði verið um málið í tveir samfullar dagar. Tað halda vit eisini at kanningin gevur eina góða mynd a sigur Jógvan Jespersen Orsøkin til, at Utvarpið sjålvt gjørdi kanningina var, at tidarbilid passadi illa till at Fynd skuldi gera kanningina. — Vit heittu á Fynd um at gera kanningina, men tað lá ikki fyri hjá teimum av fleiri orsøkum. Heystfrí var og annað var eisini sum forðaði, og tað hevdi við sær, at teir fingu ikki gjørt kanningina júst tá vit vildu hava hana gjørda, og ti valdu vit at gera hana sjålvi, sigur Jógvan Jespersen. Fylgt vanligari mannagongd Hóast tað tí ikki eru teir, sum vanliga gera slíkar kanningar, sum hava gjørt heldur hana, so Jógvan Jespersen ikki nakra orsøk vera til at ivast í kanningini. — Kanningin er gjørd á sama hátt, sum allar aðrar kanningar, og tað vil siga, at vit hava tryggja okkum, at kanningin er umboðandi ella representativ, sum tað eitur. Vit kenna manna- gongdirnar og hava eisini fylgt teimum, sigur útvarps- stjórin. Hann leggur afturat, at hann ikki metir spurningar- nar grunnar. Fingið hjálp frá serkønum Útvarpið hevur orða spurn- ingarnar við hjálp frá ser kønum fólki, og hevur orða teir eftir teimum spurning- um, sum teir vildu hava svaraðar. Endamálið var sum sagt ikki at gera eina samfelagsvísundaliga kann- ing, og hon er ikki gjørd við tí fyri eyga at brúkast í sam- anbering, sigur Jógvan Jespersen. Hann leggur afturat, at serkøna hjálpin teir hava fingið at gera spurningarnar hevur verið frá samfelags- frødingum, sum eisini eru vanir at arbeiða við veljara- kanningum, og at sjálv eftir- viðgerðin av svarunum er gjørd av fakfólki. mátat er einki at koma eftir. heldur útvarps- stjórn Í so leiki, at tað næstan bara eru menn, sum standa fyri tele- fonunum. Tað er meiri enn sjáldan, at tað er konan í húsinum, sum stendur fyri telefonini, og tað má ein hava í huganum áðrenn ringt verður. Tí plaga vit at spyrja eftir ti persóninum, sum seinast hevði føding- ardag, sigur John Morten- Vit skifta og sen, sum í hesum førinum leggur dent á, at hann ikki veit hvussu Útvarpið hevur borið seg at í hesum føri. Ein annar bólkur eru tey ungu - 17, 18 ára gomlu - tey standa sjáldan fyri tele- fon, men valrætt hava tey kortini avbalansera dekk / KUMHO TIRES N Bilverkstaðið v/ Jóhan Beder 530 Fuglafjørdur Tlf. 444978 ENM-Bilverkstadur i Gøtudali Tlf. 441888 Autoshine 700 Klaksvik Tlf. 457474 Bilverkstaðið v/ Magnus Onghamar á Kambsdali Tlf. 444943 BBR-Service 620 Runavik Tlf. 449111 Bilverkstaðið v/ Símin Pauli Berg 480 Skáli Tlf. 441209