leygardagur 23. oktober 1999síða 2

Internet: www.sosialurin.fo ...og hin timalønti varð við svikin Oddagrein Tað fall mongum fyri bróstið, at Tjóðveld- isflokkurin skuldi vera flokkurin, ið gongur á odda fyri ikki at javnseta fastlont og timalønt. Men nú er tað komið upp á prent í álitinum frá Trivnadarnevndini. Finnur Helmsdal og Páll á Reynatúgvu halda, at tað ikki er landskassans lutur at javnseta timalønt og fastlønt. So vita vit tað Men tað halda aðrir flokkar, eitt nú Sam- bandsflokkurin, Javnaðarflokkurin, Mið- flokkurin og fyri so vítt eisini Fólkaflokkurin, sum kortini vil sleppa undan óneyðugum húsaófriði í samgonguni. Tað fellir eisini mongum fyri bróstið, at Fólkaflokkurin stendur tí timalønta nærri enn Tjóðveldisflokkurin, men hetta tykist vera greiða niðurstoðan eftir viðgerðina av uppskotinum um at fáa teimum tíma- løntu løn - eisini tveir teir fyrstu sjúkra- dagarnar. Hví er Tjóðveldisflokkurin soleiðis vorðin? Hesin flokkur, sum plagdi at hava fiski- mannin og arbeiðaran í sínum skjaldra- merki? Er flokkurin vorðin ein akademik- araflokkur burturav, ella eru menn bara so småsintir, at andstoðuuppskot bara ikki Skulu vinna frama!? Tá Finnur Helmsdal og Páll á Reynatúgvu eru teir, ið umboða Tjóðveldisflokkin í Trivnadarnevndini, so mugu vit eisini ganga út frá, at hetta er linja floksins - eins og 1. viðgerð í tinginum 9. september bendi á. Men málið snýr seg ikki um nógvar pengar - ikki meira, enn nakrar vikur yvirforbrúk hjá landskassanum - umleið 10 milliónir. At málið verður loyst á arbeiðsmarknaði- num í bræði - tí kunnu vit skjóta ein hvítan píl eftir! Karl Johansen, arbeiðsmannaformaður í Havn, hevur givið tingmonnum tey stuttu, men greiðu boðini: — Vilja tit hjálpa teimum timaløntu, so samtykkið uppskotið. Vilja tit ikki hjálpa teimum timaløntu, so fellið uppskotið. Men Karl hevur samstundis gjørt teimum greitt, at teir bara skulu vita, at tað nú fara at ganga nógv ár, til hesin ójavni verður rættaður. Og orsøkin er eina og aleina, at Tjóðveld- isflokkurin sveik hin timalønta… Sosialurin Ábyrgdarblaðstjóri: Eiríkur Lindenskov Marknaðardeild: Jan Múller Jonhard Hammer Rg Dagbjørt S. Hansen Blaðstjóri: 99) Blaðfólk: Aki Bertholdsen, Turið Kjølbro Dagfinn Olsen John Johannessen Sveinur Tróndarson Eyðun Klakkstein Hegni Mohr Niclas Johannesen Yngd: Jákup Mørk Myndamenn: Jens Kristian Vang Alvur Haraldsen Utgevari, uppseting: Sp/f Sosialurin Bústaður: Argjavegur 26, Argir Postadr: Postsmoga 76, 110 Tórshavn | Telefon: 311820 Telefax. 314720 e-mail: post Q sosialurin.fo Lýsingar: lysing € sosialurin.fo Prent: Sosialurin Viðmerking til Jakup Sólstein, formann Reiðarafelagsins Jákup Sólstein hevur púra rætt, tá ið hann sigur, at hetta uppskotið lík- ist einum nýggjum Framtaksgrunni. Og halda menn, at frægast er at vidka um tess virksemi, so tvist eg onga løtu í, at tað er nakað, sum semja kundi fingist um. Øll tók, sum fáa stuðul burtur. eru góð tók, sig- ur Katrin Dahl Jakobsen, tingkvinna m. a. í viðmerking Ikki bønhoyrdir “Hetta er ikki tað, vit hava biðið um", segði Jákup Sól- stein, formaður í Reiðara- felagnum, í samrødu við Sostalin hósdagin 21. okto- ber. Hann sipar til uppskot Javnaðarfloksins um endur- nýggjan av fiskiskipaflota- num. Hann heldur, at“ 40% í stuðuli av eginpengunum er ein dropi í havinum aft- urímóti 15-20% í stuðuli av ti, sum eitt skip kostar at Eg kenni ongan, við virð- ing fyri sær sjálvum og tí virksemi farið verður und- ir, at hann sjálvur kann áseta stuðulsupphædd og treytir. Ikki tá talan er um privat vinnuligt virksemi. Er tað 50, at dyrgt verður eftir stuð- uli, átti man at komið við hattinum í hondini og fáum kortum í ermuni. Lands- kassin er hóast alt kassin hjá øllum borgarum. Ikki stuðul At Jákup Sólstein brúkar orðið stuðul um uppskot Javnaðarfloksins, = sigur mær, at hann fyri tað fyrsta, als ikki hevur skilt uppskot- ið, tíansheldur hevur sama hugburð til privat vinnuligt virksemi sum uppskotsstill- arin. Helst tosa vit ikki sama mál, bæði. Okkara uppskot bjóðar teimum, sum ikki hætta sær undir eina verkætlan at vera við sum partaeigarar. Grunnurin kann veita 40% av kravda eginpeninginum og stigtakarin 60%, soleiðis at stigtakarin hevur meiri- luta Til ber hjá honum, um væl gongst í hond, at keypa grunnin út, og soleiðis taka yvir verkætlanina. Tískil er ikki talan um stuðul, men at grunnurin er partaeigari, uttan at hava meiriluta í felagnum. Teir bíða Sambært Reiðarafelagnum, sita reiðarar og “bíða eftir, at fáa ein stuðul, sum svarar til 15-20% av tí, sum eitt skip kostar at byggja". Eg eri sannførd um, at stødan er ikki so ussalig millum føroyskar reidarar ella stig- takarar. Men væl vitandi at skipailøgur eru sera kostn- aðarmiklar og Ovissar, hev- ur Javnaðarflokkurin lagt fram eitt uppskot, sum júst miðjar eftir at savna nokk av eginpeningi til slíkar verkætlanir. Grundsjónar- miðið í uppskotinum er : 1) at stigtakarar/reiðarar hava meirilutan 2) at stigtakarar/reiðarar kunnu keypa allan parta- peningin hjá grunninum, um teir ynskja tað. 3) at framtíðar skipapro- jekt ikki byggja á partapol- itiskan vinnustudul, men er grundað á vinnubúskapar- ligar fortreytir. 4) at hetta verður ein varðandi loysn, tí til ber hjá grunninum at fáa peningin aftur við sølu av parta- brøvum. S) at vinnufortreytir å sjógvi og landi verða so lik- ar sum til ber, serstakliga tí at fiskivinnan er høvuds- vinna okkara og roknast må vid, at hon verdur horna- steinurin nógv ár frameftir. Reiðarafelagið ger uppskot? Jákup Sólstein vísir á domi um linubåt, sum kostar 40 mill. kr., og sigur at tad er nóg mikið við 4-6 mill. kr. í eginpeningi. Eg havi ilt við at ímynda mær, at fíggjar- stovnar vilja vera við í skip- aprojektum við einans 10% í eginpeningi- av hesum munnu teir áður hava brent seg alt ov ofta. Heldur man kravið um eginpening vera í minsta lagið 20%, ella kanska heili 30%. Tí kunnu vit rokna við, at lánsgevarar ikki fara at játta meira enn 80-70%. Men har skal so ”geniala” uppskot Reidarafelagsins frelsa projektid: Landskass- in skal treytaleyst skriva ein gåvukekk uppå restina, i nevnda dómi heilar 8 mill !!!!!!! Tí sambært Jákupi Sól- stein, arbeiðir Reiðarafelag- ið (fyri Landsstýrið???) við uppskotið um at fáa fatur á bíligum milliónum. Ikki er øllum slíkt beskorið! Skipasyniskrøv forða Neyðugt er at byggja nýtt, sigur Jákup Sólstein. Okk- ara uppskot fevnir um bygging og keyp av nýggj- ari veidiførum. Men, hann heldur, at ikki ber til at keypa brúkt skip, av tí at donsku skipasýniskrevini Katrin Dahl Jakobsen, tingkvinna eru so ónærislig Fullveldislandsstýrið hevur samtykt í samgongu- skjalinum eitt einasta yvir- tókumál, og tað er Skipa- sýnið — so brátt lýsir í eystri, og føroyingar fáa lagaligari trygdarkrov. Katrin Dahl Jakobsen tingkvinna Javnaðarfloksins P. S. Jákup Sólstein hevur púra rætt, tá ið hann sigur, at hetta uppskotið líkist ein- um nýggjum Framtaks- grunni. Og halda menn, at frægast er at víðka um tess virksemi, so ivist eg onga løtu i, at tað er nakað, sum semja kundi fingist um. Øll tøk, sum fåa studul burtur, eru góð tøk. Jákup Sólstein ræðist ta umsiting, ið stendst av ein- um grunni. Men hann gloymir, at stuðulsskipanir so sanniliga krevja umsit- ing. Til ber eisini, at lata ver- andi stovnar umsitingarliga arbeiðið í hendi. Breiða semjan I Krosskasti mikukvøldid 20. oktober var brot år sam- rødu, sum varð gjørd við undirritaða fyrr á degnum. Í samrøduni varð tydning- urin av, at tað verður sam- band millum fólkaviljan og politiska viljan, undirstrik- aður. Eisini varð sagt, at setningurin, sum nú skal av- greiðast, er at kobla saman fólkaviljan nú og tann, sum fólkið sigur seg hava fyri framtíðina. Undir orðaskiftinum í løgtinginum í síðstu viku var m.a. av Ola Breckmann víst á møguleikan, sum í Hvítubók verður neyndur Frælsur felagsskapur. Undirritaði ætlaði í sam- røduni við sjónvarpið at fáa hetta fram sum loysnina, ið sannlíkið tykist vera størst fyri at fåa breidan politiskan meiriluta aftanfyri. I talvuni á síðu 71 i Hvítubók verður sagt um henda møguleikan, at hann gongur dygst at full- veldinum og ger eitt møgu- ligt skifti til fullveldi form- liga lættari, og at áhugin verður fluttur burtur frá spurninginum um, hvert stjórnarrættarliga = stóðan Føroya er sambærlig við donsku grundlógina. Hvat hetta itøkiliga hevði borið við sær er ein av upp- gávunum hjá samgonguni og teimum, sum annars fara at samstarva í hesum máli, at finna útav og síðani at royna at snikka eina semju saman. Um bodskapurin ikki kom nóg væl fram í úrdrátt- inum, sum sjónvarpið gjørdi burturúr teimum tiggju min- uttunum, vit prátaðu saman, so er tað bara undirritaði, sum hevur skyldina av tí. Virðingarmest Jóannes Hansen