hósdagur 4. november 1999síða 6

tíðindablaðið Nr. 210 - 4. NOVEMBER 1999 Felags barnsburðargrunnur frægasta loysnin Tad er eftir mínum tykki óheppið við Jeiri grunnum, ið skulu wita kvinnum á foroyska arbeiðsmaknaðinum fulla løn undir barnsburðarfirloyvinum. Tí er ein felags grunnur fyri øll besta loysnin, sigur Lisbeth L. Petersen, øgtingskvinna fyri Sambandsflokkin, ið Egnast um, at barnsburðargrunnurin er komin á dagsskránna 3 > sburð } Fo S í K k Ms } D N } Í tær ) 3 > 3 > Sma ok se ið hon fer í barnsburðarfar ovvi, sigur Lisbeth L. Pet Sjónligari munur nú M smunurin mitium Kvinn e CDI x Øs IK ið ) 3 K beiðsmark ) 3 > Kk 3 tað i 3 R OKT N Få) NS vo o t smáar vritøku KK øvdu ráð seld ung k g MM } l í € set: ettur er komin í såttmålan hjá nøkrum og ikki hjá ødr um. Ein felags grunnur átti t verið fyri oll, og tí mugu fakteløgini, ið hava fingið barnsburðarfarloyvi = við fullari løn inn í såttmålan, fåa vissu fyri, at tey ikki missa nakað, um tey siga ja til eina nýggja skipan. Eftir mínum tykki er tað ikki heppið við fleiri ymiskum grunnum Lisbeth L. Petersen sig ur, at orsøkin til, at einki ítókiligt útspæl er komið frá samgonguni viðvíkj indi barnsburdargrunni num, er spurningurin um hvussu grunnurin skal Landsstýrismaðurin í irbeiðsmarknaðarmálum dur, at Arbeiðs SKU Inda vt, ti ALS egja grunnin. Ein grunnin a gjarlógina, ein annar er at krevja eitt gjald inn skattin á sama hátt. sum vit oll gjalda til ALS. Ein triði møguleiki arbeiðsgevari og arbeiðstakari býta gjaldið ímillum sín, sigur Lisbeth Petersen møgu gjøgnum er, al Tøl vanta Sambandsflokkurin hevur 1avt grunnin til viðgerðar. men er ikki komin til nakra endaliga niðurstøðu um, 1Vussu grunnurin eigur at figgjast Verður grunnurin settur á fíggjarlógina, veksur fíggjarlógin, og tað skuldi hon helst ikki. Okkum vantar tól, sum siga, hvussu nógv grunnurin fer at kosta Persónliga haldi eg, at ar beiðsgevarar og arbeiðstak arar áttu at funnið eina loysn saman, hóast eg veit, at ar beiðsgevarar ikki eru so fúsir til tað, tá ið byrðan er tung frammanundan Hinvegin hava vit vant okkum við, at pengar verða tiknir av lønini til ALS. Tað, ALS-gjaldið minkar í árinum sum kemur, kundi í farið í barnsburðar grunnin. Eingin grund er til, at grunnurin verður so stór ur, hann skal bara hvíla í sær sjálvum sum staðin Stødugari arbeiðs- marknaður Lisbeth L. Petersen heldur, at tað hevur stóran týdning at fáa grunnin settan á stovn Sum er verður munur gjørdur á kvinnum sum ar- beiðsmegi. Tá ið grunnurin verður veruleiki, verður ar- beiðsmarknaðurin = meiri støðugur, eisini viðvíkjandi kynsbyti A kvinnupolitiska verk- Lisbeth L. Petersen, løgtingsk staðnum, sum varð hildin í við kvinnuráð- stevnuna hjá Utnorðurráð num tíðliga í summar, var barnsburðargrunnur eitt av málum, ið varð vidgjørt Ein samtykt er gjørd í Ut- norðurráðnum eftir ráð stevnuna. Samtyktir, ið verða gjørdar i Utnorðurráðnum, eru galdandi fyri Island, Føroyar og Grønland, men vit eru ikki heilt samd um, hvussu grunnurin eigur at vera. Men i hvussu er eru vit samd um, at vit skulu arbeiða til frama fyri sambandi vinna fyri Sambandsflokkin grunnin, sigur Lisbeth I Petersen, sum er forkvinna í Utnorðurráðnum Lisbeth L. Petersen rokn- ar ikki við stórvegis mót- stóðu í løgtinginum, tá ið lógin um barnsburðargrunn verður løgd fram Allir flokkar tosaðu fyri barnsburðargrunni í val- stríðnum, og eg dugi ikki at síggja, at nakar skal vera ímóti honum. Einastu ráðini eg havi til landsstýris- mannin eru, at hann skal halda fingrarnar burtur frá pengunum hjá ALS Barnsburðargrunnurin må á figgjarlogina Vit eiga øll at visa, at politiski viljin at seta ein barnsburðargrunn á stovn røkkur so langt, at vit eru til reiðar a seta neydugi peningin av á fíggjarlógini til stovnsfæ, soleiðis a hann virkar frá fyrsta degi eftir endamálinum, sigur Hans Pauli Stróm, løgtingsmadur fyn Javnaðarfokkin Turid Kjølbro Fad er ómetaliga positivt, at eitt lyfti í samgongu skjalinum sum barnsburðar grunnurin, la. og eg vóni, at sam gongan fer heilt á mál við VISIT Seg al hal HAR 1onum, sigur Hans Pauli Strøm, løgtingsmadur fyri Javnaðarflokkin Sum partar av arbeiðs marknaðinum, kvinnufeløg ynsstødunevndin hav handi vid unDanat VK n stovns arnsburðargrunni i Hans skilabesta im, heldur eisini Pau Strøm MI el 1 era emma yggingarskipan, har ein ísur partur av útgoldnu til allar løntakarar í øltur vinnugremmum fer í Henda skipanin er i á sama hátt sum ALS-gjaldið, har arbeiðs gevarar og -takarar rinda hvor sína helvt av. Ein annar møguleiki er, at eitt ávíst gjald av útgoldnu lønini fer beinleiðis í barnsburðar grunnin, tvs. at arbeiðsgevar- in umframt lønina rindar henda partin í grunnin, sigur Hans Pauli Strøm. Hans Pauli Strøm sigur, at Javnaðarflokkurin fer at vid- gera uppskotið um barns burðargrunnin við vælvild, men at hann kortini er ósamdur við landsstýris- mannin í arbeiðsmarknaðar málum um mátan, hann ætl ar at seta grunnin á stovn uppa Tað verður ikki talan um, at pengarnir hjá Arbeiðs loysisskipanini verða brúktir sum stovnsfæ. Tá ið grunnurin er settur á stovn, verður trupulleikin at fáa hann nóg stóran til at hann er førur fyri at rinda fult end urgjald til kvinnurnar í barnsburðarfar Tad má ikki henda, at gjaldið úr grunninum verður lægri av tí sama, so leingi grunnurin 1 IOVVI ikki eigur nóg mikið av peningi. Fult endurgjald skal rindast beinanvegin, og eg dugi bert at síggja ein møguleika fyri nóg stórum stovnsfæl - Tað hvorki upphitar bú- skapin ella setir nýtt virk- semi í gongd við at seta eina slíka tryggingarskip- an, ið øll onnur framkom in lond hava, á fíggjar lógina. Barnsburðargrunn urin stendur ikki á fíggjar- lógini næsta ár, og tað er ti, at landsstýrismaðurin ætlår sær eftir pengunum hjå ALS. Eingin annar møguleiki er uttan at seta grunnin á fíggjarlógina, og Javnaðarflokkurin gongur ikki við til nakra aðra loysn. Vit eiga øll at vísa, at politiski viljin hesum viðvíkjandi røkkur so langt, at vit eru til reiðar at seta neyðuga peningin av á fíggjarlógini til stovnsfæ, soleiðis at hann virkar frá fyrsta degi eftir endamáli- Pauli num, Hans Strøm. sigur Tilknýtið til arbeiðs- marknaðin Barnsburðargrunnurin fer at skapa stødugari viðurskifti fyri kvinnurnar á arbeiðs marknaðinum. Stóra kvinnuliga ar beiðsmegin hevur øll hesi árini, síðani kvinnur fóru út at arbeiða, vantað eina grundleggjandi fortreyt, og tað er barnsburðarloyvi við fullari løn. Við barnsburð argrunninum sleppa vit undan, at kvinnur verða blakaðar inn og út av ar beiðsmarknaðinum. Natúr- liga uppgávan sum hon er at fáa børn, ið áleggur tí eina kyninum, verður ikki longur åløgd konufólki sum ein revsing arbeiðsmarknaðar- liga. Grunnurin gevur kvinnuni = møguleika at varðveita tilknýtið til ar- beiðsmarknaðin.