mikudagur 24. november 1999síða 10

10 tíðindablaðið Nr. 224 - 24. november 1999 Viðmerking: Nýskipanaruppskotið - Nýggjar tíðir? Sambandsflokkurin kom ikki serliga heppisliga frá uppskoti sínum um at halda eina vegleiðandi fólkaat- kvødu um samráðingar- grundarlagið fyri nýggjar foroyskari stjórnarskipan. Undir fyrstu vidger, tann 21. oktober. skeyt flokkurin upp. at henda folkaatkvøda skuldi verað 7. desember. ella einar 14 dagar eftir, at løgtingið heyði avgreitt málið við 3. viðgerð Undir fyrstu viðger varð víst á. at hetta var eitt høp- isleysa stutt skotbrá at geva foroyska veljaranum, og samsvarandi hesum skeyt so flokkurin upp at flyta dagin Reklamuvirkið Sansir er nú farið undir at gera eina handilsbólk. nevnd Faroe Íslands Business Guide, sum verður gjørd i sam- starvi við Vinnuhúsið, TK-stovuna, Utflutn- ingsráð Føroya og fakfólk å ymsum økjum, sum verða umrødd í bókini. Ætlanin er. at Faroe Ís- lands Business Guide verður ein vidfevndur vegvísari ætlaður út- lendskum fyritøkum. Tað er eisini ætlanin, at hesin vegvísarin skal síggjast á internetinum, og ber til síggja dómi um hetta á web-adressuni Í vegvísaranum verða hentar upplýsingar um føroysk virki og tað før- oyska samfelagið. Bókin verður send 3.000 úrvaldum virkjum og fyritøkum. Adressu- listin við hesum 3.000 virkjum og fyritøkum Kunna um før- oyskt vinnuliv til 25. januar ár 2000. Hetta var so ein serlig útgáva av ár 2000 trupulleikanum, tí eftir hesum skulu vit hava eina folkaatkvødu um eitt samrådingargrundarlag, samstundis sum vit koma at sita mitt i samrådingunum vid danir Hetta er eitt ókent fyri- brigdi í ollum heiminum, og fyn at fáa sannført sam- bandsflokkin um at so var, so kallaði uttanlandsnevnd- in serfrødingar inn at lýsa málið nærri. Hesir søgdu í notati, sum varð hjálagt álitinum frå utt- anlandsnevndini, at teir høvdu einki dømi funnið BUSINESS GUIDE FAROE ISLAN 2000 verður lagdur út á inter- netið, so at føroyska vinn- ulívið eisini fær gagn av honum. Tað fer eisini at verða gjørligt hjá lýsarum sjálvum at gera vart við ynski teirra um, hvør eig- ur at fáa Faroe Íslands Business Guide send- andi.. Á Sansum siga tey, at ætlanin er, at Vinnuhúsið, Útflutningsráð Føroya og danskar sendistovur úti í heimi skulu býta bókina út. Harafturat verður bók- in at finna á ymsum al- tjóða framsýningum um- framt at hon verður marknadarførd á internet- inum. Øll, ið hava lýsing- ar í bókini fáa eisini eitt eintak sendandi. ' Bókin verður um 350 síður og verður givin út á donskum og enskum í 12.000 eintøkum tilsam- ans. Ætlanin er, at bókin skal koma út í september ár 2000, og at hon síðani skal koma út annaðhvort ár. um, at byrjað varð við eini følkaatkvødu, soleiðis at vegleiðandi folkaatkvøda varð hildin undan samráð- ingunum um ein sáttmála. Í øðrum lagi søgdu teir, og at vanlig donsk fatan var, at ein félkaatkvøda bert kundi fremjast sum ein ja/ nei atkvøda og ikki sum ein atkvøda, har valkosturin var at taka dagar millum tvey ymisk uppskot, so sum sam- bandsflokkurin skeyt upp. Og i tridja lagi - sum nid- urstødu - søgdu teir, at einki dømi fanst um, at ein veg- leiðandi folkaatkvøda varð hildin, áðrenn samráðingar- nar um ein sáttmála vóru framdar. Her fekk so sambands- flokkurin og "Nýggju tíðir" hansara tríggjar nevar beint framman á. Fyrst ein undir vangan, sum segði, at skilaleyst var at lata fólkið atkvøda um eitt mál, sum tað ikki kendi. Síðani ein undir hin vang- an, sum segði, at uppskotið ikki var borðbart, reint tekn- iskt. Og endiliga ein upp undir høkuna, sum segði, at einki dómi fanst nakrastaðni í heiminum um, at ein veg- leiðandi folkaatkvøda varð hildin, áðrenn samráðingar- nar um ein sáttmála vóru framdar. Nú vildu oll hildið, at uppskotsstillarin tók upp- lýsingarnar, sum hann sjálv- ur i neyndararbeiðnum hev- ur fingið til vega og kunnað løgtingid um, til eftirtektar, og tók málið aftur, men so var ikki. Í staðin fyri kom upp- skotsstillarin aftur á fótur, og broytti uppskotið soleið- is, at vit nú skuldu halda hesa meiningsleysu, tekn- iskt høpisleysu og í altjóða rætti ókendu folkaatkvødu mitt í samráðingartilgongd- ini við danir. “Nýggjar Tíðir," sigur sambandsflokkurin seg vilja hava í føroyskum politikki, og her verður so sanniliga boðað frá nýggjum tíðum. Í einum øðrum notati til løgtingid var ein grein - partur av einum festriti hjá danska fólkatinginum um donsku grundlógina - sum Jákup Torsteinsson, dr. phil., og Sjúrður Rasmus- sen, løgfrødingur, hava skrivad - um tær formellu løgfrødiligu reglurnar um broytingar av føroysku styr- isskipanini. Har var ein lysing av, hvør tað var, sum hevði neyðugu heimildirnar til at avtaka ella broyta heima- stýrislógirnar - tað einu, sum er lýst at galda í Dan- mark, og hina, sum er lýst at galda i Føroyum, og um tað vóru nøkur formel krøv um, hvussu møguligar broytingar skuldu fara fram. Har skiltist týðiliga, at tann danska útgávan av heimastýrislógini, sum var viðtikin av ríkisdegnum og staðfest av kongi, kundi av- takast við lóg, og at før- oyska eintakið samsvarandi varð avtikid vid løgtingslog og kunngjørt av løgmanni. Ongastaðni sást, at faklitt- eratururin styðjaði seg til at halda fólkaatkvóðu um hetta mál, einfalt tí at tað ikki var rættarliga neyðugt ella bindandi. Faklitteratur- urin ella serfrødin - hvorki burturi ella heima — um- røddi so als ikki møguleikan fyri at halda fólkaatkvoður, tí at ein veljarakanning eina ávísa løtu bar brá av ti. Tílíkar hugsanir hoyra ikki heima í stýrisskipana- rligum samanhangi nakra aðrastaðni í heiminum, men finnast bert í útgávuni av nýskipanaruppskotinum hjá tí fóroyska sambandsflokk- inum, og sum ein heilt breiður meiriluti av uttan- landsnendini tók fråstødu frá. Sjálvandi verður ein fólkaatkvóða um samráð- ingarúrslitið, tá ið tað fyri- liggur. Hetta er ikki neyð- ugt, rættarliga sæð, men tann hugburð hevur sam- gongan, tað hava vit lovað Føroya fólki, og tað lyftið standa vit sjálvandi við. Í sjálvari fullveldistil- gongdini kennir meirilutin í uttanlandanevndini seg tryggan við, at tað verður fólkið, sum fær endaliga orðið, og higartil eru allar royndir at ørkymla hesa gongdu leið fingnar av veg- num eins og hendan roynd- in hjá sambandsflokkinum varð sópað av vegnum, tá ið løgtingid feldi hana tórs- dagin. Hergeir Nielsen Skulu reka aftur mytur Eini 60 fólk vóru á stovnandi fundi hjá tiltakinum á Háskúlanum sunnudagin 21.11.1999 Carl Johan Jensen bjóðaði vælkomin vegna stigtakar- arnar og umrøddu tey veg- amót, sum høvdu verið í føroyskari søgu, har stóða mátti takast til framtíðar- stóðu Føroya. Fleiri onnur høvdu orðið um hvussu ar- beiðast skuldi, so føroying- ar á so greiðum grundarlagi sum gjørligt kunnu taka stóðu til framtidarstødu Før- oya. Dentur varð lagdur á, at tiltakið var opið fyri øll- um, eisini teimum sum ivast ella hava sjónarmið móti, at Føroyar taka fullveldi. Hesar endamålordingar vórðu lagdar fram á fund- inum: At reka aftur mytur um møguleikar og avbjóðingar Føroya - undir donsku grundlógini ella undir full- veldi At orða og loysa teir tank- ar, sum orð ikki verða sett á, í almenna orðaskiftinum um framtíðarstøðu Føroya Reiðiliga og veruleika- kent at lýsa møguleikar, av- bjóðingar og avleiðingar av núverandi statsrættarskipan og eini skipan við fullveldi Við stødi í føroyska sam- leikanum - við mentan og list - at vísa á, at vit mugu sjálvi taka ábyrgd og leggja SEJ okkara leid, um føroysku tjóðini skal vera liv lagað. Limir í Hesuferð vóru teknaðir á fundinum og ym- iskt tilfar býtt úr. Tiltakið fer undir regluligar lima- fundir og ætlar eisini, at halda fundir úti um landið Meira um tiltakið er til skjals á heimasiðuni hjá til- takinum hesufer.olivant.fo Fundur um »fiskivinnusemjuna« Hósdagin 25. november kl. 19.00 á Tekniska Skúla í Klaksvík Í fleiri ár hevur fiskivinnan bíðað eftir, at politikararnir skuldu siga, um hon skuldi fáa studning. Men nýggja semjan í samgonguni um fiskivinnupolitikkin (tann sonevnda »fiskivinnusemj- an«) slær fast, at vit ikki skulu aftur í studningsmyll- una. Endamálið við semj- uni er, at vit fáa eitt sjálv- berandi vinnulív, sum skal fylgja treytunum til um- hvørvi, hagreiðing og góðsku. Hetta verður gjørt við økisfridingum, krøvum til vinnuna og neyvum eftir- liti við, at treytirnar verða hildnar. Somuleiðis vil sam- gongan tryggja, at útróðr- arvinnan, sum hevur stóran tydning fyri økismenning- ina, arbeidsplåss og stovns- røkt, fær høvi at menna seg aftur. Eitt av endamálunum við semjuni er, at tey sum fáa loyvi at troyta tað felags tilfeingið, skulu ganga undir ta høvudstreyt, at tey klara seg, soleiðis at vinnan kast- ar av sær til okkara vælferð- arsamfelag. Vinnan skal regulera seg sjálva innan hesar treytir og harundir er eisini neyðugt at geva møguleika fyri umsetilig- heit. Men veidiloyvi, fiski- dagar ella kvotur, eru undir almennum eftirliti og tad sum ikki verdur brikt, skal fella aftur til landið, har tað síðan kann bjóðast øðrum at brúka. Semjan er partur um nøkur høvudsmål í sam- gonguni um framtíðar fiski- vinnupolitikkin. Men hvussu hetta kann setast í verk verður avgjørt í løg- tinginum. Í hesum sambandi bjóðar Norðoya Tjóðveldisfelag til almennan fund um »fiski- vinnusemjuna<. Luttakarar eru politikarar, serfrødingar og umboð fyri vinnuna. Á fundinum kunnu eitt nú hes- ir spurningar viðgerast: * Hvar skal skottið setast millum útróður og restina av flotanum? * Hvussu kann ein kvotu- banki ella fiskidagabanki skipast? * Hvørja ávirkan fær hetta á endurnýggjanina av feskfiskaflotanum? * Hvønn leiklut fær út- lendskur kapitalur? * Hvussu kunnu økini í Føroyum varðveita fiski- rættindir? * Hvor er framtidir fiski- vinnupolitikkurin hjá pol- itisku flokkunum? Við pallborðið sita: Heini O. Heinesen, tjóðveldis- flokkurin, Jákup Sverri Kass, sjálvstýrisflokkurin, Hendrik Old, javnaðar- flokkurin, Alfred Olsen, sambandsflokkurin, Jørgen Niclasen, landsstýrismaður í fiskivinnumálum, Hjalti í Jákupstovu og Josvein Knudsen, reiðari. Orðstýrari: Rani Nolsge.