fríggjadagur 26. november 1999síða 21

Nr. 226 - 26. november 1999 tíðindablaðið Fóroyska oljuskattaskipanin: Harðari enn bretska - [Inari enn norska Óvanliga stórur áhugi hevur verið fyri eini komandi oljuleiting við Føroyar á ráðstevnuni í Aberdeen í vikuni. Meira enn 150 fólk frá altjóða oljuídnaðinum lurtaðu og settu spurningar til føroysku fyrilestrarhaldararnar, sum royndu at marknaðarfóra Fóroyar sum eitt áhguavert framtíðar leitióki hjá oljufelógunum Arni Olafsson og Herálvur Joensen (saman við Klaus Rasmussen) royndu hvor í sínum lag á oljuráðstevnuni í Aber- deen at greiða frá 1. útbjóðing og harvið eisini marknadarføra eina komandi oljuútbjóðing vid Føroyar JAN MÚLLER Tað var fult hús bæði miku- dagin og hósdagin, tá al- tjóða oljuheimurin vendi eyguni móti føroyska land- grunninum. Á rådstevnuni um Føroyar sum komandi olju- og gassleitingarøki vórðu umleið 150 fólk um- boðandi føroyskar mynd- ugleikar og vinnuliv, út- lendsk oljufeløg, seismikk- feløg 00. við tilknýti til tann risastóra oljuídnaðin í Bret- landi. A ráðstevnuni varð greitt frá nøkrum av teimum treyt- um, sum ætlandi fara at fylgja við loyvunum, sum verða givin til oljuleiting við Føroyar. Sambært skotska blaðn- um Press and Journal, so verða skattligu treytirnar, sum møguliga verða settar í 1. útbjóðing eitt sindur harðari enn tær bretsku og írsku og linari enn tær norsku. Serliga stórur áhugi var fyri fyrilestrinum hjá Klaus Rasmussen, stjóra og lími í tí nevndini, sum í longri tíð hevur arbeitt undir Olju- málastýrinum við skatta- spurningum. Javnvág millum oljufeløg og Føroyar Klaus Rasmussen visti å rådstevnuni å, at ætlanin hjå føroyingum var at „achieve a fair risk and reward ba- lance for the oilcompanies and the needs of the North Atlantic community“ - tvs. at finna eina rímuliga javn- vág millum váðan og vinn- ing hjá oljufeløgunum og tørvin hjá føroyska samfel- agnum. Roknað verður eini skattaskipan í trimum pørt- um: Fyrst er ein partafel- agsskattur uppá 27%, síðani eitt royalty uppá umleið 2% og at enda ein serskattur, sum er í trimum pørtum alt eftir, hvussu nógv olju- feløgini forvinna úr eini framleiðslu. (Sosialurin skrivaði í gjár, at royalty er roknað av umsetninginum uttan mun til um olja verður funnin ella ikki. Hetta er ikki so. Royalty verður fyrst tikið frå oljufeløgunum, tá oljan rennur. Tvs. at framleida oljufeløgini fyri 100 kr. av olju, so fella tær 2 kr. bein- anvegin og beinleiðis i før- oyska landskassan, blaðm.) Klaus Rasmussen verður endurgivin í Press and Jour- nal fyri at siga: -Sjálvt tå serskatturin kemur inn longu í byrjanini (20%) er marginalskattaratan so lág- ur sum 35,6%. Og fyri projekt vid eini vinningsratu omanfyri 25% verður marginalskatturin 46,4%. Bert fyri felt við eini vinningsratu omanfyri 30% verdur marginalskattaratan 57,1% Klaus Rasmussen sigur 4 20 5 VO, víðari, at henda skipanin er sera góð og skuldi kunna givið ta neyðuga álitið til. at skipanin er før fyri at standa ímóti sjålvt stórum broytingum í oljuprísunum og øðrum búskaparligum faktorum kring eina olju- framleiðslu -Við lágum lønsemi, er skattaskipanin sera sámulig, setir lítil krov, og sjálvt við høgum vinningi, so er tað, sum landið tekur, á leið við tað, sum ein kann rokna við, tá man hevur í huganum, at vinningurin (profits) skal vera sera høgur fyri at út- loysa ta hægstu ratuna Klaus Rasmussen segði eisini í fyrilestri sínum á ráðstevnuni, at ein sokallað »carried interest provision” tvs. borin åhugamål, kunnu koma up de tal í framtíðin um tað verður gjørt av at seta á stovn eitt landsolju felag. Men hann undirstrik aði. at hetta kemur ikki uppá tal í byrjanini. serskatta Hyggja longri fram Eisini Arni Olafsson hevði orðið á ráðstevnuni. Hann segði, at Føroyar vórðu ikki áhugaðar í einum „short term“ utviklingi. Tvørtur- ímóti verður hugt og arbeitt longri fram í tíðina m.a. við menning av einum føroysk- um oljuídnaði. -Føroyingar vita, at olja er ein avmarkað ressursa, og at ein møgulig føroysk oljuvinna tí er tíðaravmark- að, og tí ynskja teir, at bæði føroyska samfelagið og bú- skapurin skulu sleppa burtur AÐ. 21 úr einum oljutíðarskeiði í øllum góðum ella sum hann málbar seg „in a good and sound shape”, tilreidar at takla tær avbjóðingar, sum koma eftir oljuna Arni Olafsson gjørdi eis- ini púra greitt, at tað má vera føroysk luttøka í eini oljuvinnu, bæði handilsliga og hvat arbeiðsplássum við- víkur. Hann ávaraði eisini um, at tað framvegis eru teir føroyingar, sum tvast í emi risastórari oljuvinnu, Big Oil, nú tað er ein sannroynd, at Føroyar í dag eru fult og heilt bundin at fiskvinnuni Herálvur Joensen frá Oljumálastýrinum segði, at 1 je lógin fer at trygg at føroysk åhugamål Verða vard, harímillum kravið til allar vørur og tænastur til boripallar, skip ol (offshore units) um, at tær skulu un føroyskt landøki og eisini um luttøku hjá før oyingum í projektum Føroyingar mugu fáa møguleikan at kappast, men skulu ikki fáa fyrimunir og framíhjárættindi, um teir ikki eru kappingarførir segði Herálvur Joensen Hann legði aftrat, at lógin til fyrstu útbjóðing fer at verða vidgjørd í tinginum í næstu viku men fer neyvan at verða endaliga samtykt av tinginum fyrr enn í jan- uar. Eftir tað fer útbjóðingin at verða latin upp og fyrstu loyvini helst latin seint komandi summar. síðani Kelda: Press & Journal og Geremy Cresswell, olju- journalistur