leygardagur 13. november 1999síða 2

Áby tjóri: | Marknaðardeild: Jan Múller Jonhard ne r jørt S. Hansen Blaðstjóri: Dagbjo Eirikur Lindenskov Blaðfólk: | Áki Bertholdsen, Turið Kjølbro Dagfinn Olsen John Johannessen Sveinur Tróndarson Eyðun Klakkstein Hegni Mohr | i Niclas Johannesen Yngd: Jåkup Mørk Postadr: Postsmoga 76, Jens Kristian Mang 110 Tórshavn pe Haraldsen Telefon: 311820 ari, uppseting: Telefax. 314720 Sosialurin e-mail: post Gsosialurin.fo Bustadur: Lýsingar: lysing & sosialurin fo Argjavegur 26, Argir Prent: Sosialurin Tjóðveldisflokkurin sveik samhaldsfesti Oddagrein Krosskast mikukvoldið vísti, at enn ber til at skifta orð um hugsjónarligar - ideolog- iskar - spurningar í Føroyum. Búskapar- kreppan og fullveldisætlanin hevur hóast alt ikki kovt ollum orðaskifti um, hvar flokk- ar okkara liggja í hugsjónarliga meldrinum. Afturímóti hava hesi viðurskifti flutt nakrar av flokkum okkara. At Tjóðveldisflokkurin er snaraður til høgru, hava vit sæð ferð eftir ferð í seinastuni. Stoðan hjá flokkinum í fleiri málum hevur víst, at flokkurin hevur slept síni samhaldsfestu - solidarisku stoðu Sambandsflokkurin hevur í málinum um bæði fiskidagaskipanina og eftirlonina aft- urímóti víst, at hann nærum hevur lagt seg vinstrimegin Tjóðveldisflokkin. Haraft- urat hevur hann lagt sjógv millum seg og ný-liberalistisku áskoðanina hjá Fólka- flokkinum. Nú kunnu vit sjálvandi keglast um, hví Tjóðveldisflokkurin hevur kúvent og hevur lagt seg so langt til høgru, at undangong- umenn og -kvinnur floksins høvdu ikki kent hann aftur. -Hevur hann selt øll samhalds- føst prinsipp fyri at nåa fullveldinum. - Ella er hann bara við í altjóða råkinum, sum hevur gongur frå ti meiri samhaldsfasta politikkinum, og meiri ímóti, at einstak- lingurin sjålvur skal gjalda fyri tænastur, t. d. å heilsuøkinum. Tað er gott, at flokkar ikki standa i stað - eru statiskir - men at teir endurnýggja seg. Afturímóti, venda vit aftur til spurningin omanfyri, og hava nøkur aktuell mál í huga - Spurningin um arbeiðsumhvervi, sjúkra- dagpeningaskipanina og nú eftirlonina - ber ikki til at koma til aðra niðurstoðu, at Tjóðveldisflokkurin hevur selt seg. Hann hevur latið Fólkaflokkin draga seg burtur frá nøkrum samhaldsføstum prinsippum. Og endamáli er fullveldi, sum Fólkaflokk- urin neyvan fer at atkvoða fyri, tá á stend- ur. At Tjóðveldisflokkurin fór at sleppa hug- sjónini um eina samhaldsfasta eftirlon, so allir borgarar landsins kundu fáa somu eftirlon eftir strævnan arbeiðsdag, roknaði neyvan nakar við. Men líkt er til, at hann hevur góðtikið asosialu "fólkatryggingina" hjá Fólkaflokkinum, sum byggir á ta á- skoðan, at tey sum forvinna mest, fáa mest í eftirlon. Tey, sum einki vinna - heimaarbeiðandi, avlamin, smábygdafólk 0. 0. - Skulu fáa eitt ella annað alment ískoyti. V.0.0. er Tjóðveldisflokkurin við til at skapa A- og B-pensjónistar. Eftir at verja tað samhaldsfasta og vanliga foroyingin stendur Javnaðarflokkurin. Sastalurín Lesarabræv Óli P. vorðin >keðiligur< Trúði ongantíð, at eg skuldi fara at skriva nakað líknandi um multikunstnaran Ola P., hvørsmansogn hjå flest øll- um føroyingum og ein av minum absoluttu favoritt- teknarum. Men i hesum døgum - líka síðani núver- andi sjálvstýrissamgongu - so eru tekningar hansara, ella heldur sjálvur BOÐ- SKAPURIN ella SKEMT- ID í Sosialinum vorðið alt meiri útvatnað, tannleyst og politiskt tendensiøst. Oli P. hevur sjålvsagt loyvi at hava sina politisku meining sum øll onnur, men eftirhondini hava sambandshugsanir hansara tíverri vunnið yvirhond og hava lagt sína køvandi hond å HUMORIN. Okey, óivað smírast sambandsfólk og andstødufélk sum heild, men er Sosialurin ikki long- ur eitt tíðindablað fyri ØLL? (hóast eyðsýniliga til- knýtið til javnaðarpolitikk- in). Fullveldi ER eitt stórt og týdningarmikið mál, men hvat við okkum „vanligu“ føroyingum, ið yvirhøvur ikki eru áhugað fyri politikki og kanska als ikki velja nakran? Eg - og allarhelst fleiri við mær vóna, at Oli P. finnur aftur á „gamlar gøtur" nakað skjótt. so hansara flogvit og deiligi humorur aftur fer at koma okkum ØLLUM við (og kanska fleiri fara at lesa Sosialin - og eg tími at keypa árbókina og vitja ól- avsøkuframsyningina). Annars ein stór takk til Sos- talin, at blaðið hevur ,,gold- ið prísin“ fyri ein veruliga professionellan = teknara seinastu mongu árini til gleði fyri mong - sjálvsagt eisini fyri blaðið sjálvt. Gevið skæandi teknarum kjansin Síggi annars, at Dimma roynir seg við einum tekn- ara (Martin) á baksíðuni fyri tíðina, og tað er at vóna, at blaðið heldur fast um hetta initiativid (og rindar pris- in!). Hvar bleiv Guttesen teknarin av? Dimma hevur annars verið ,bedrøvilig” á hesum oki nú í nógv ár. Hvi ikki brúka t.d. Hannis á Team85 meira, ella fara hansara góðu evni bara til reklamur og lýsingar? El hví ikki hava onkra teknirød í blaðnum - t. d. eina for oyska?! Skrivið út eina kapping og motiverið ser liga tey ungu, gevið teimun ein kjans, tí eg eri vísur í, at mong talent finnast runt u; oyggjarnar umframt un: klaksvikingin i Krydd hann fer ótvað at verða ori ginalari við tíðini, tað bara at dríva á. Alt er ikki bara teldugrafikkur el hvat?!? Henda åheitanin er eisini galdandi fyri Sosialir og onnur. Vinarliga Marni Mortensen Barry Bartmann heldur fyrilestur verður á Fskirannsóknarstovuni mikukvóldið 17. nwember 1999 kl. 19.30. Barry Bartmann, professari, dr., heldur fyrilestur, ið hann kallar: Atlantic Cold Water Islands in the New Global Economy Facing Obstacles and Em- bracing Opportunities: A Trans-Atlantic Perspective. Fyrilesturin er á enskum og vidær Atlantsoyggjar í nýggja heimsbúskapinum Barry Bartmann, professari, er deildarleiðari fyri Sam- felagsfrødi á University of Prince Edward Island í Can- ada, har hann undirvísir í altjóða samskifti og euro- peiskum politikki; hann er eisini samskipari av ym- iskum altjóða granskingar- samstørvum. Doktararit- gerð hansara nevndist »Micro-states in the Inter- national System: The Chal- lenge of Sovereignty<. Heystid 1999 starvast hann å Søgu- og samfelagsdeild- ini á Fróðskaparsetrinum, Nevndin í Norðoya Sjálv- stýrisfelag, hevur tann 03.11.99 einmalt samtykt niðanfyri standandi yvir- lýsing, sum hervið verður send tygum til kunningar. Norðoya Sjálvstýrisfel- ag skal við hesum lýsa sína ónggd við førda politikki- num hjá umboðum Sjálv- stýrisflokksins á Tingi og í Landstýri. Henda 6nøgd snýr seg í fyrsta atløgu í um tann á- haldandi ágangin ímóti Klaksvíkar Sjúkrahúsi. Her er rímuligt at nevna tað stóra arbeiðið sum har hann undirvísir í skeið- um um politisk samveldi og smátjóðir og stjórnarskip- anir. Um fyrilesturin sigur Barry Bartmann: The ísland societies of the North At- lantic, from Newfoundland to the Faroes and the Wes- tern Isles, all share histori- cal roots and comtemporary challenges for self-reliant economic development. Where they differ is in their constitutional status and jurisdictional capacity. These cold water islands re- umbod Sjålvstyrisfloksins i Nordoyggjum gjøgnum mong ár hava lagt í at út- byggja Klaksvíkar Sjúkr- ahús til eina vælvirkandi eind, innan heilsuverkið sjúklinginum at gagni. Tess meira harmar tað okkum, at tað er ein parta- maður sum nú tileinkis gerð og brýtur niður úrs- litið av hesum stríði. At pástanda at einasta stað sum sparingar kunnu fremjast er júst her, má metast sum vantandi tilvit- an og grov undirmetan av tí dygdar- og í mongum present every point on a continuum of autonomy, from virtualy no jurisdic- tional capacity at all in Cape Breton to full sovereignty in Iceland. This address will explore the relationship be- tween constitutional status and economic development, particularly in the lessons gleaned in the North At- lantic Íslands. Programme which has involved a range of small island societies on both sides of the Atlantic. The orthodoxies of conven- tonal wisdom might sug- Sjálvstýrisfólk mótmæla ágang móti Klaksvíkar Sjúkrahúsi fórum lívsneyðuga arbeiði, sum gjørt verður á Klaks- víkar Sjúkrahúsi. Hevur landstýriskvinnan fyri neyðuni at finna spar- ingar skal hon verða hjart- aliga vælkomin at fáa góð ráð, tá verandi ráðgeving má metast sum ónýtulig. Norðoya Sjálvstýrisfel- ag heitur á landsstýris- kvinnuna í Almanna- og Heilsumálum alt fyri eitt at leggja á aðra politiska kós, soleiðis at henda eind- in innan heilsuverkið fær arbeiðsumstøður at virka eftir endamálinum, sum er gest that the prospects for these islands are not opti mistic given their very small size, their narrow resource bases, their remoteness and their peripherality. Yet, in the new global economy, there are often surprising niche opportunities from á comparative perspective and against the historic problems which are so familiar to all of these is landers. Fróðskaparsetur Føroya at tæna sjúklinginum og ikki åhaldandi at verða nýtt sum kastibløka til tess at veita Landssjúkrahúsinum | hægri játtan á fíggjarlóg ini. Soleiðis boðað frá Vegna Nordoya Sjálvstýrisfelag Jan A. Joensen, formaður