mikudagur 15. desember 1999síða 16

16 tíðindablaðið SOSÅ: Nr. 239 - 15. september 1999 Harðskapur millum ung ? J seinastu viku skrivaðu vit, at vit fo royingar hava met, tå tað ræður um at roykja. Hesa vikuna hava vit tó ikki megnað at lagt okkum ovast á listan, við tað at evnið hesu ferð- ina er harð- skapur. Tå tað ræður um harð- skap, so er tað nevnliga SO— leiðis, at vit liggja nakað undir Danmark. Hetta er í hvussu so er niðurstoðan hjá Annu Olsen av T vøroyri, sum í vår lat år hondum end- aligu ritgerð sína til Kø- s £ benhavns Universitet. Ritgerdin ber heitið >Voldens omfang og ka- rakter pá Færøerne«, og snyr hon seg eisini £ y = um hetta evnið. Anna varð í vár liðug við juridisku útbúgving ] £ £ sina, har hon eisini hev- ur fingist rættuliga nógv við kriminologi, og héast heta kanska kann tykj- ast eitt sindur tungt og keðiligt, so eru í ollum forum nógv áhugavert at finna í ritgerð hennara. Tað, sum kanska er serliga áhugavert fyri okkum her í Yngd, er sjálvsagt, at ein partur av ritgerðini snýr seg = y = um harðskap millum ungfólk i Føroyrum. Ein …”. partur av hesum arbeidi er grundac ur á eina spurnarkanning, sum Anna gjørdi um ársskifti 1997/98. Positivt Sjálvandi er tað ongan- tíð gott, at harðskapur er yvirhovur, men tá til stykkis kemur, so munnu vit foroyingar ikki vera so galnir kortini. Sjálvur títleikin av harðskapi er nakað lægri her heima, enn hann er í Danmark, men tað, sum kanska er mest áhugavert er, at orsøkirnar og slag av hardskapi ikki eru tey somu, sum talan er um í Danmark. 3 Danmark er tað i hvørjum fjórða fori talan um hardskap vid pen- ingaligum ella mater- iellum vinningi fyri eyga, og hetta slag av harð- skapi kemur so at siga ikki upp á tal í Føroy- um. lC.v.s. at tå trygt kanst ganga vid mapp- uni í reyvalummanum, skula bangin fyri, at nakar uttan at vera leggur å teg fyri at stjala peningin. Tá vit so at siga ikki hetta harðskapi her heima, , ' hava slag av so sigur tad seg nærum £ £ sjålvt, at vit so gera meira av onkrum oðr- um, og tað er sjálvandi eisini ræt. Við dansihøli Me ginparturin av ft hardskapi, sum er mill- um ung i Føroyum, fer fram í ella uttanfyri dansihøli av ymsum slag, og so at siga allur harðskapur gongur fyri seg í vikuskiftunum. Meginparturin av teimum, sum eru inn- blandað í he ndingarnar, eru ungir menn, sum eru meir ella minni ávirkaðir av rúsdrekka. Tað at ungu menninir ella dreingirnir aloftast eru ávirkaðir av rús- drekka, er helst eisini orsekin til, at talan er um eitt sindur oðrvísi slag av harðskapi. I ollum er líkt til, at vit eru eitt sindur ógv- usligari enn danir, tå talan er um harðskap, við tað at tað oftari er talan um persónar, sum fáa smærri snuddir av bardøgunum. Hinvegin er tað sjáldan, at talan er um grovan harðskap, ella harðskap har vápn og amboð verða nýt. Eftir mínum tykki sig- ur hetta eitt sindur um, at tað hjá okkum kan- ska eru meira óskyld- ugir bardagar. Bar- dagar har dreingir koma upp at skeldast um eitthvert, sum síðani má avgerast við bar- daga. Farið verður kan- ska út um dyrnar í dansihølinum, og so byr- Endin verdur aloftast, at annar jar tað heila. liggur undir, og fær hes- in nakrar snuddir, men so heldur ikki Sjáldan kemur fyri, at meira. liggjandi maður verður sparkaður ella líknandi, og tað má so bara verða at gleðast yvir, hóast man sjálvandi ongantíð skal gleðast yvir slíkar hendingar. Ein móti einum Lutflasliga ofta, tá vit hoyra og lesa um > £ hardskap, er tad talan um, at ein persónur er bukadur av fleiri álops- monnum. Kanningin sýnir, at hetta als ikki er vanlig- É asta slagið av harð- skapi. Hinvegin eru hes- ar hendingar oftani tær, = har avleiðingarnar eru £ ógvusligar, og tískil eru tað oftani hoyra um. Smb. sum Anna hevur skrá- hesar vit teimum tølum, sett, er talan aloftast um ba rdaga r, har einans tveir persånar eru inn-