sunnudagur 6. februar 2005síða 6

6 Nr. 26 - 8. februar 2005 Bara tunnur bukaðar um vikuskiftið Føstulávintsviku- skiftið hevur verið sera friðaligt kring lndið, hóast nógv fólk hevur verið úti, siga politistøð- irnar frá POLITITÍÐINDI Føroyingar eru sum heild friðaligt fólkaslag. Og føstulávintsviku- skiftið var einki undan- tak soleiðis. Fólk voru í býnum og hugnaðu sær, og tey høvdu tað gott og friðaligt, verður sagt frá løgregluni av størru støðunum. Tað stóra tiltakið um vikuskiftið var Prix Før- oyar umfarið í Fugla- firði. Har var heilt nógv fólk, verður sagt av politistøðini í Runavík. Men tað gekk alt friða- liga fyri seg, hóast onk- ur smávegis ósemja var í rúgvuni. Onkur varð tikin fyri at koyra fullur, sigur vakthavandi í Runavík. Løgreglan í Runavík letur væl at hesum, at fólk í stóran mun eru farin at brúka bussar í samband við størri til- tøk sum eitt nú Prix Føroyar. Umframt at tað ger ferðsluna væl trygg- ari, ger tað eisini, at fólk spjaðast skjótari, eftir at tiltøkini eru liðug, og harvið minkar eisini vandin fyri slagmálum. Eins og í Runavík letur politistøðin í Havn sera væl at vikuskiftinum. Ein bilførari varð tikin fyri rúsdrekkakoyring fíggjakvøldið, og onkur hendinga ósemja var uttan fyri onkran av klubbunum um viku- skiftið. Annars var einki at tosa um, sigur vakt- havandi í Havn við Sosialin. Úr Klaksvík verður sagt, at heilt nógv fólk var í býnum, og tað gekk eisini heilt friða- liga fyri seg. Tó hevur innbrot verið umborð á einum báti um vikuskiftið, har med- isinkistan er brotin upp, og morfintablettir stoln- ar. Hetta er hent nakrar ferðir í seinastuni, sigur vakthavandi á politi- støðini í Klaksvík. Vandi fyri verkfalli í fiskiflotanum Fekst eingin semja um nýggjan sáttmála fyri midnátt í gjár- kvøldið, liggur fiski- flotin so hvørt, sum skipini koma inn. Eitt møguligt verkfall fer at raka tey fiskiskip, ið hava skiparar og stýrimenn, sum mynstra eftir sátt- mála millum Føroya Skipara-og Naviga- tørfelag og Føroya Reiðarafelag FISKIFLOTIN Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Seinasta mikukvøld vrak- aðu bæði Føroya Skipara- og Navigatørfelag og Før- oya Reiðarafelag, sum samráðast um nýggjan sátt- mála, semingsuppskotið, sum semingsstovnurin legði fyri partarnar. – Vit eru nú farnir til hús og fara ikki sjálvbodnir at kalla partarnar saman aftur til nýggjan fund. Fáa vit eina áheitan um at kalla partarnar saman aftur, gera vit tað. So greið vóru boðini hjá Terja Sigurðssyni, semings- manni, tá ið partarnir skilt- ust seinasta mikukvøld. Hann ásannaði, at bæði feløgini stóðu so fast við síni krøv, at nyttuleyst var at halda fram. – Tá ið hetta er støðan, er ikki nógv, sum vit kunnu gera, segði semingsmað- urin. Tímin nærkast Fekst eingin semja um nýggjan sáttmála fyri mid- nátt í gjárkvøldið, liggur fiskiflotin so hvørt, sum skipini koma inn. Eitt møguligt verkfall fer at raka tey fiskiskip, ið hava skiparar og stýrimenn, sum mynstra eftir sáttmála millum Føroya Skipara-og Navigatørfelag og Føroya Reiðarafelag. Hinvegin verða strandfaraskipini og farmaskipini ikki rakt av verkfalli í hesum umfari. Formaðurin í FSN, Ell- intur Abrahamsen, segði seg vænta, tá ið partarnir fóru hvør til sítt miku- kvøldið, at ein nýggj semingsroynd fór at verða gjørd í gjár. Men skuldi ein nýggj roynd gerast í gjár, áðrenn tíðin rann út á midnátt, noyddust partarnir í sáttmálatrætuni at taka stig til at kalla semings- stovnin til fundar. Sosialurin royndi fyrra- partin í gjár at fáa orð á formannin í Føroya Skip- ara-og Navigatørfelag, men felagið hevði nevndarfund, og tí læt hetta seg ikki gera, áðrenn blaðið fór til prent- ingar. Vit fingu tó fatur á for- manninum í Føroya Reið- arafelag, Jákupi Sólstein, sum eisini var staddur í Havnini, har felagið hevði fundarvirksemi, nú tíðin var um at renna út. Einki samband – Nei, her er fyri so vítt einki í gongd í løtuni, og eingin avtala er gjørd um nýggjan fund, hvørki við FSN, ei heldur saman við semingsstovninum. Jákup Sólstein segði seg ikki duga at meta um, hvørt partarnir fóru at tosa samanaftur í gjár, og hann hevði einki boð uppá, um hann væntaði nakra semju, áðrenn tíðin rann út á midnátt. Bæði Ellintur Abraham- sen og Jákup Sólstein hava ásannað, at langt er millum partarnar, og tí var ógjørligt fyrrapartin í gjár at meta um útlitini fyri semju, soleiðis at eitt møguligt verkfall kundi umgangast. – Einasta, sum vit hava hoyrt frá FSN seinastu dag- arnar, er, at felagið hevur givið okkum nakrar konse- kvensútrokningar í sam- bandi við ynski okkara um ætlaðu luttøkuna hjá limum FSN’s í øktum oljuút- reiðslum. Jákup sigur, at í sátt- málanum millum Føroya Reiðarafelag og Føroya Fiskimannafelag, sum varð undirskrivaður fyrr í ár, er eitt sonevnt protokollat, sum sigur, at verða mun- andi hækkingar í oljuút- reiðslunum, skulu feløgini samráðst um møguligt býtið av hesum útreiðslum. – Vit halda, at yvirmenn- inir hava betur ráð at taka lut í hesum útreiðslum enn vanligi dekkarin, og tí ynskja vit eisini eina greiða avtalu um hesi viðurskifti við FSN. Sum heild, skilst á for- manninum í Føroya Reið- arafelag, at felagið ikki er nøgt við, at nýggi sáttmálin millum FR og FSN verður útreiðsluneutralur, tí hann heldur, at limirnir í FSN hava ráð at bera eitt sindur meira, enn maðurin á dekk- inum hevur. Einki boð… Jákup Sólstein segði seg fyrrapartin í gjár ikki duga at spáa um, hvørt feløgini framvegis fara at standa við ongum sáttmála á midnátt, soleiðis at verkfall verður í fiskiflotanum. – Nevndin í FSN er treisk at samráðast við, og tað tykist tungt at vinna undir land. Men vit noyðast eisini at vera treiskir, soleiðis sum gongdin í stórum parti av fiskiflotanum er. Formaðurin í Føroya Reiðarafelag heldur, at tað hevði verið nógv betur fyri samráðingarnar, um mann- ingarfeløgini samráddust undir einum. – Tað er næstan vónleyst at náa semju, tá ið neyðugt er at samráðst við fleiri partar um sáttmálan. Jákup Sólstein helt fyrrapartin í gjár, at nógv skal bloytast millum fel- øgini, um tað skuldi eydn- ast at finna fram til semju fyri midnátt í gjárkvøldið. Sosialurin royndi eisini at fáa fatur á semings- manninum, Terja Sigurðs- son, fyrrapartin í gjár, men tað eydnaðist okkum tíverri ikki. Sendistova Føroya í London hevur sum partur av sínum virk- semi skrivað eina frá- greiðing um útflutn- ingin av óvirkaðum fiski úr Føroyum til Stóra Bretlands. Frá- greiðingin, sum eisini roynir at svara nøkr- um spurningum, verð- ur løgd fram á al- mennum fundi á Hotel Hafnia hósdagin FRÁGREIÐING Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Nógv orðaskifti hevur sein- astu árini verið um lutfals- liga stóra vøksturin í útf- lutningi av óvirkaðum toski og hýsu úr Føroyum til Stóra Bretlands. John Rajani, sum er før- oyskur sendimaður í Lond- on, sigur, at ymiskar áskoð- anir eru um, hvør orsøkin er til hesa gongd, og hvørt hetta fyribrigdi er ein trup- ulleiki ella ikki. – Sjónarmiðini eru ofta litaði av teimum áhugamál- um, sum viðmerkjarin um- boðar, og greitt er, at fiski- maðurin, virkiseigarin, verkafólk og politikarar ikki altíð hava somu áhuga- mál. John sigur, at sum partur av virkseminum hevur Sendistova Føroya í Lond- on fylgt gongdini í fiski- vinnuni í Stóra Bretlandi seinastu árini, og í hesum sambandi er nú ein frá- greiðing skrivað – Frágreiðingin lýsir før- oyska útflutningsmynstrið, bæði hagtalsliga og við at- liti til marknaðin. Ein við- gerð er av føroysku kapp- ingarstøðuni, og mett verður um framtíðarútlit. Hann heldur, at sum støðan er í løtuni, eru út- litini ikki serliga bjørt, og tí verður í frágreiðingini spurt, hvørji ráð eru til at taka? – Frágreiðingin roynir at svara hesum spurningi og setir fram eina hugsjón, hvussu føroysk fiskivinna kann gerast betri kapping- arfør. Ymisk viðurskifti verða lýst, sum eru ein fyri- treyt fyri, at henda hugsjón kann gerast veruleiki, sigur John Rajani, sendimaður. Frágreiðingin verður løgd fram á almennum fundi á Hotel Hafnia, hós- dagin 10. februar klokkan 15.30. Eftir framløguna verður høvið hjá fundarluttakarun- um at seta spurningar. Óvirkaður fiskur: Ein lýsing av útflutningsmynstrinum Hava vit semju ella verkfall í dag. Tað var ikki greitt, tá ið Sosialurin fór til prentingar í gjár. Myndin er tikin í Saltangará fríggjamorgunin Mynd: Vilmund Jacobsen