mikudagur 16. februar 2005síða 2

2 Nr. 32 - 16. februar 2005 UTTAN ÚR HEIMI Innflytarar kannast Tann konservativi andstøðuflokkurin í Bretlandi held- ur, at fremmandafólk, sum ætla sær at búgva í Bret- landi í eitt ár ella meiri, skulu heilsukannast, og kann- ingina skulu tey sjálvi gjalda. Kanningin skal umfata øll, sum koma úr londum uttan fyri ES, men vanlig flóttafólk eru kortini undantikin. Formaðurin hjá teimum konservativu, Michael Ho- ward, hevur sett viðurskiftini viðvíkjandi teimum nógvu fremmandafólkunum ovarlaga á dagsskránna, nú val verður í Bretlandi í næstum. Flokkurin sigur tað vera alneyðugt at viðgera hesi viðurskiftini. Tað heldur stjórnarflokkurin Labour eisini, og báðir flokkar hava fleiri uppskot á økinum. Michael Howard sigur, at uppskotið um at kanna heilsuna hjá fremmandafólki er gjørt eftir tilsvarandi uppskotum, sum verða viðgjørd í Avstralia, Ný Sælandi og Kanada í hesum døgum. Eftir hesum uppskotunum skulu tey fremmandu kannast fyri eitt nú eyðkvæmi og tuberklar. Bjargar ikki mannalívum Kanningar í USA benda á, at vaksina, sum eldri fólk fáa ímóti influensu, hevur ikki bjargað einum einasta mannalívi seinastu 30 árini. Tey, sum hava skipað fyri kanningini, siga, at fólk hava vanliga ta uppfatan, at verða tey eldru ikki vaks- inerað ímóti influensu um veturin, er stórur vandi fyri, at tey fara at doyggja, gerast tey sjúk. Men hagtøl tey seinastu 30 árini hava avdúkað, at hetta er ikki so, siga tey. Kortini ætla amerikonsku heilsumyndugleikarnir ikki at mæla teimum eldru frá at lata seg vaksinerað. William Thompson á heilsustovninum í Atlanta sigur við AP, at eftir hansara tykki er tað framvegis eitt gott hugskot at vaksinera tey eldru. Amerikanska heilsuverkið mælir til, at fólk, sum eru farin um tey 50, verða vaksinerað, og tað sama er gald- andi fyri børn, sum eru ímillum seks mánaðir og tvey ár. Kvinnur, sum eru við barn, eiga eisini at verða vaks- ineraðar og somuleiðis fólk, sum líða av ymsum var- andi sjúkum. Ferðafólkini afturkomin Yvirgangsatsóknin at USA 11. september í 2001 hevði millum annað við sær, at ferðafólkatalið í Meksiko minkaði nógv, men nú eru viðurskiftini um at koma aft- ur í rættlag. Í fjør vitjaði 20,6 milliónir útlendsk ferðafólk Meksi- ko. Tað var tíggju prosent fleiri enn árið fyri og tað mesta síðani 2001. Ein stórur partur av vøkstrinum stavar frá ferðamannaskipum, sum steðgaðu á í meksi- konskum havnarbýum. 7,6 milliónir ferðafólk vóru við skipunum, og tað var ein millión fleiri enn árið fyri, siga myndugleikarnir. Inntøkurnar frá ferðavinnuni vóru næstan 60 milli- ardir krónur í fjør, og tað er tað mesta nakrantíð. Sam- stundis útvegaði ferðavinnan umleið 66.000 arbeiðs- pláss í fjør. Hann oyðslar Swaziland í Afrika er eitt tað fátækasta landið í heim- inum. Harafturat er landið illa plágað av eyðkvæmi, men tað forðar ikki Mswati kongi at spilla almennar pengar burtur. Mswati kongur hevur tíggju konur, og BBC veit at siga, at nú hevur hann keypt konunum hvør sín bil av slangum BMW. Prísurin er um fimm milliónir krónur. Fyri tveimum mánaðum síðani keypti kongur sær sjálv- um ein Daimler Chrysler Maybach fyri umleið 2,8 milli- ónir krónur. Í fjør ætlaðui kongur at keypa sær eitt priv- atflogfar fyri góðar 300 milliónir krónur, men tað varð kortini av ongum. Eitt uppskot um at byggja teimum tíggju konunum hvør sína borg er heldur ikki sett í verk enn. 1,2 millión fólk búgva í Swazilandi, og sambært ST líða umleið 90 prosent av fátækradømi, og 40 prosent er smittað við HIV. Tann 37 ára gamli kongurin tók við valdinum eftir pápan, sum doyði í 1982. Libanska andstøðan og amerikanska stjórnin eru á einum máli um, at fyrrver- andi libanski forsæt- isráðharrin bleiv myrdur eftir boðum úr Sýrialandi LIBANON Árni Joensen fartekst@mail.dk Minst tólv fólk, teirra mill- um fyrrverandi forsætisráð- harrin Rafik Hariri, doyðu í teirri sera hørðu bumbu- spreingingini í libanska høvuðsstaðnum Beirut fyrradagin. Spreingingin var so hørð, at tann serbygdi bilurin hjá fyrrverandi for- sætisráðharranum fór í smildur, og fleiri hús nær- hendis bumbustaðnum fingu stóran skaða. Ein higartil ókendur fel- agsskapur hevur átikið sær ábyrgdina av álopinum, men í Libanon er andstøð- an ikki í iva um, at tað var grannalandið Sýrialand, sum legði álopið til rættis. Andstøðan vísir á, at Rafik Hariri vildi hava Sýrialand at taka sínar hermenn úr Libanon, og andstøðan vil vera við, at tað var hetta, sum kostaði fyrrverandi stjórnarleiðaranum lívið. Amerikanska stjórnin hevur somu áskoðan, og ein embætismaður segði við New York Times í gjár, at tilburðurin í Beirut ger, at USA fer at leggja uppaftur størri trýst á stjórnina í Damaskus. USA hevur leingi lagt Sýrialand undir at stuðla altjóða yvirgangi og at hjálpa uppreistrar- monnunum í Irak, og nú ber USA ótta fyri, at bumbuspreingingin í Beir- ut fer at órógva friðar- royndirnar hjá ísraels- monnum og palestinum. Sýriska stjórnin hevur avsannað, at hon hevði nakað við bumbuspreing- ingina í Beirut at gera. Tvørturímóti hevur stjórnin sagt seg harmast tað, sum hendi, men í Washington verður hetta ikki tikið fyri fult. – Vit hava eingi prógv, men vit hava varhugan av, at tað var Sýrialand, sum skipaði fyri álopinum, sigur embætismaðurin við New York Times. Sýrialand hevur havt 15.000 hermenn í Libanon síðani borgarakríggið har í áttatiárunum, og í veruleik- anum hevur Sýrialand fult eftirlit við øllum landinum. Eitt spanskt ferða- mannaskip kom í havsneyð har vesturi í Miðjarðarhavinum, tí motorarnir steðgaðu ILLVEÐUR Árni Joensen fartekst@mail.dk Spanska skipið var á veg úr Tunis til Barcelona, tá tað kom í illveður einar 75 fjórðingar úr sponsku oynni Menorca har vesturi í Miðjarðarhavinum. Skipið fekk ein sjógv, sum breyt fleiri rútar á brúnni, eftirlitsskipaninar steðgaðu av skammlopi, og tað gjørdi, at motorarnir steðgaðu, so skipið rak fyri vág og vind. Skiparin sendi alt fyri eitt neyðarkall og bað um hjálp, og bæði sponsk og fronsk hjálpar- skip vórðu send avstað alt fyri eitt. Tað eydnaðist kortini maskinmonnunum at fáa tveir av motorunum í gongd einar tveir tímar seinni, so skipið kundi halda leiðina fram. Hóast skipið livdi nógv í sjónum, fekk einki ferða- fólk skaða. Ein bretskur ferðamaður greiddi BBC frá, at hann bleiv slongdur úr koyggjuni, tá skipið legði seg. 776 ferðafólk vóru við skipinum. Sýrialand fær skyldina 776 ferðafólk í havsneyð Spanska ferðamannaskipið rak fyri vág og vind í tveir tímar