hósdagur 19. mai 2005síða 4

4 Nr. 92 - 19. mai 2005 Vit eiga at halda fast í okkara rættindum og ikki bakka fyri at tekkjast norðmonn- um, heldur Heidi Petersen, talskvinna Tjóðveldisfloksins í fiskivinnumálum SVARTKJAFTURIN Niels Uni Dam nielsuni@sosialurin.fo Heidi Petersen, sum er tals- kvinna Tjóðveldisfloksins í fiskivinnumálum, er samd við Atla Hansen formanni í Felagnum Nótaskip, sum við Útvarpi segði, at út- spælið hjá norska fiski- vinnumálaráðharranum er reinur taktikkur. Í løtuni hava norðmenn brúkt sína svartkjaftakvotu og kunnu senda skipini til annan fiskiskap eitt nú sild. So royna teir, at kroysta okk- um eisini at steðga svart- kjaftafiskiskapinum. Men hetta eiga teir ikki at sleppa, sigur Heidi Petersen avgjørd. Okkara skip eiga at dríva á og royna at fiska mest møguligt av okkara kvotu. Vit noyðast at vera fram- fýsin og læra av íslending- um á hesum økinum. Vit hava alt ov ofta verið ov lagalig, og endin er, at vit sita við vánaligum úrslit- um. Vit koma ongan veg á altjóða vinnupolitiska pall- inum, við at vera fitt, sigur hon. Hon minnir á, at okkara partur av samlaðu svart- kjaftaveiðuni er so lítil, at tað nyttar einki, um vit leggja skipini og hinir dríva á. Hon heldur tó, at sjálv- andi mugu vit taka fiski- frøðilig atlit. Vit eiga eisini at tingast, men alneyðugt er at vit ikki slaka og fara at leggja skip. Vit kunnu ting- ast meðan skipini fiska mest møguligt. Hon er als ikki samd við løgmanni, tá hann sigur, at Føroyar og ES mugu vísa vegin. Føroyar og ES hava heilt ymisk áhugamál, og tí dugur hon ikki at síggja, hvussu vit skulu vísa vegin saman. Danir kunnu uppsiga okkara sáttmálar Heidi Petersen sigur seg als ikki skilja, at løgmaður hel- dur, at lógin um uttanríkis- politiskar heimildir ger, at vit kunnu taka vinnupolit- isk initiativ. Føroyingar hava í nógv ár tikið initiativ, og hava m. a. samráðst við norðmenn, grønlendingar og kanadiar- ar uttan trupulleikar. Gam- aní hevur danskur eygleið- ari verið við. Men nú skulu vit í staðin sjálv kunna danir. – Sum nakað nýtt kunnu danir einvíst uppsiga okk- ara sáttmálar, um teir ganga ímóti donskum áhugamál- um. Hetta kunnu kanska eisini verða ES-áhugamál. Hetta hevur ongantíð verið definerað í lóggávuni áður, sigur Heidi Petersen. Føroyar og ES mugu vísa vegin, tá tað snýr seg um at fáa skipað viðurskifti á svartkjaftaveiðuni. Svartkjafturin ferðast serliga í føroyskum og ES sjóøkið, tí liggur tað á okkum, sigur Jóannes Eidesgaard løgmaður SVARTKJAFTURIN Niels Uni Dam nielsuni@sosialurin.fo Norski fiskivinnumálaráð- harrin hevur boðað frá, at Noreg er hildið uppat við at veiða svartkjaft. Hann heit- ir á Føroyar og Ísland um at gera tað sama fyri at tryggja stovnin. Sambært Jóannesi Eides- gaard hevur landsstýrið ikki viðgjørt spurningin enn. Men hann dugir ikki at síggja, at Føroyar fara at steðga veiðini. Men at landsstýri er sinnað at fáa skipað viðurskifti á svart- kjaftaveiðuni. Løgmaður ætlar sær at viðgera spurn- ingin saman við Bjørn Kalsø landsstýrismanni í fiskivinnumálum. Løgmaður sigur, at hann herfyri umrøddi málið við ES Fiskivinnukomiserin Joe Borg. Hesin var positivt sinnaður fyri, at stig máttu takast og var samdur í, at ábyrgdin liggur á ES og Føroyum. Jóannes Eidesgaard vísir á, eins og Hjalti í Jákups- stovu, at Svartkjafturin hevur sera stóran týdning fyri føroyska búskapin, og at týdningurin møguliga fer at gerast enn størri við at svartkjaftur gerst dýrari vøra enn í dag. Hann heldur, at føroying- ar skulu velja at taka út- meldingina frá norðmonn- um í positivasta anda. Vit hava ein felags trupulleika at loysa. Tí er neyðugt at royna at finna semju. Hvør taktikkur liggur aftan fyri sigur Eidesgaard seg ikki hava innlit í. Men føroying- ar eiga at brúka hetta posit- ivt. Hann vísir á greinina her- fyri í Fiskaren, har støðan hjá føroyingum, sum møguligum semingslandi varð viðgjørd. Hann heldur, at við at taka útmeldingina frá norðmonnum positivt, kunnu vit vísa vegin. Fyrsta stig, noyðist at verða at semjast um TAC, fyri svartkjaft. Síðan kunnu vit tingast um býtið. Hetta málið er steðgað upp á embætisstigi. Tí er neyðugt at taka málið upp á politiskum stigi. Fyrst á fiskivinnupolitiskum stigi, men møguliga eisini á ovasta stigi. Hann sigur í hesum sam- bandi, at lógin um uttanrík- ispolitiskar heimildir letur upp fyri, at føroyingar kunnu taka initiativ í hesum máli. Hann sigur seg tó ikki vænta stórvegis avgerðir í Noreg næsta hálva árið. Val verður í heyst, og tí verða neyvan, avgerðir av hesum slag tiknar, áðrenn valið er av. Hjalti í Jákupsstovu segði á hvítusunnu við Portalin, at málið er vorðið so polit- iskt, at tað má takast upp á hægsta polititiska stigi. Fiskimálaráðini eru so sterkt ávirkað av vinnuni, at hetta má hægri upp. Jóannes Eidesgaard sig- ur, at Hjalti sjálvandi er tann, sum hevur best innlit í hetta. Tí hann hevur arbeitt við tí so leingi. Men at tað er ein sannroynd, at fiski- málaráðini eru tætt knýtt at vinnuni, sum ofta virkar sum ráðgevar. Tað kann tí verða neyðugt avgreiða málið á hægri stigi. Atli Hansen, formaður í Felagnum Nótaskip, segði fríggjakvøldið við Útvarp Føroya, at tað er taktikkur, tá norðmenn velja at leggja flotan aftan á at kvotan er uppfiskað. Jóannes Eides- gaard sigur seg ikki hava nóg gott innlit í málið til at úttala seg um hetta. Men at tað eingin loyna er, at Noreg hevur verið við til at økja veiðutrýstið. Vit mugu vísa vegin Niels Uni Dam nielsuni@sosialurin.fo Atli Hansen formaður í Felagnum Nótaskip, segði við Útvarp Føroya fríggja- kvøldið, at tað er taktikkur, tá norski fiskimálaráðharr- in, Svein Ludvigsen sigur, at Noreg er givið við at veiða Svartkjaft í norskum og altjóða sjógvi. Noreg hevur longu fisk- að sína kvotu hendan árs- fjórðingin og hevur tí ong- an rætt at fiska svartkjaft, nú hann stendur í føroysk- um sjógvi. Hann sigur seg hava lítla tiltrúgv til góða viljan hjá norðmonnum. Hann vísir á, at seinastu árini hava norð- menn veitt akkurát líka nógv, sum havfrøðingar hava tilmælt fyri heildar- veiðuna eftir svartkjafti, og hann spyr, um meiningin er, at hini londini ongan svartkjaft skulu fiska. Føroyingar eru teir, sum fara at missa mest, um svartkjaft- urin verður niður- fiskaður, sigur Hjalti í Jákupsstovu SVARTKJAFTURIN Niels Uni Dam nielsuni@sosialurin.fo Stórir partar av okkara flota og okkara búskapi eru full- komiliga tengd at svart- kjaftaveiðuni. Harumframt kunnu føroyingar fiska svartkjaft alt árið. Fiskiskapurin er – sum er – ov stórur. Okkurt má gerast, skal stovnurin ikki verða niðurfiskaður, sigur Hjalti í Jákupsstovu. Hann er samdur við Alta Hansen, formanni í Felagn- um Nótaskip, sum í Út- varpi Føroya fríggjakvøld- ið segði, at norska útspælið er taktikkur. Men hann hel- dur fram, at so øðiliga nógvur taktikkur er í málin- um. – Hetta málið er vorðið alt ov politiskt til at verða loyst á fiskivinnupolitisk- um stigi. Alt ov nógv av vinnuni, situr aftanfyri tá samráðingar eru, sigur Hjalti í Jákupsstovu. Neyðugt er at loysa málið á allar hægsta politiska stigi. Tí málið skal loysast, skulu føroyingar ikki fáa ein stóran fíggjarligan smeit. Vit koma ongan veg við at vera fitt Norðmenn eru taktiskir Føroyingar missa mest