hósdagur 16. juni 2005síða 7

Nr. 112 - 16. juni 2005 7 Nógv yvirarbeiði Teir hjá Guttesen og Staksberg, sum í løt- uni leggja seinastu hond á arbeiði við Müllers pakkhús hava í seinastuni havt nógv yvirarbeiði. – Men hetta verður liðugt til tíðina, staðfesta teir HOFF-STOFF eydna@sosialurin.fo Myndir: Jens Kr. Vang VINNUSIÐUKRONIKKIN Óli M. Lassen, siviløkonomur Tað er við spenningi at vit fáa fyrstu skráseting á før- oyska virðisbrævamarknað- inum, og verður spennandi at fylgja gongdini í kursin- um hjá Atlantic Petroleum eftir at felagið verður skrá- sett 15 juni sum fyrsta felag á Føroyska viðisbræva- marknaðinum VMF. Ein føroyskur parta- brævamarknaður setur alt fleiri krøv til fleiri tættir í føroyska samfelagnum, samstundis sum hetta førir okkum alsamt nærri alt- tjóða samfelagnum. Ein virkin partabræva- marknaður vil eisini føra til øktan vinnudynamikk, og vilja alt fleiri fyritøkur mennast soleiðis at hesar kunnu gerast búnar til at skrásetast á VMF og harvið kunna mennast uppaftur meira og samstundis møgu- liga geva eigarunum mun- andi avkast. Partabrævamarknaðu r setur krøv Vit broyttum eigaramynstri í vinnulívinum, vilja vit síggja broyting í uppspar- ing og íløguhugunum hjá smáspararunum. Sam- stundis sum alt fleiri eftir- lønargrunnar fara at gera íløgur á VMF. Hetta setur nógv størri krøv til nevnd og stjórn í skrásettu feløgunum sum koma undir størri trýst frá eigarunum. Økt krøv til leiðslu og nevnd føra aftur til at føroyski fjølmiðla- heimurin og serliga dags- pressuna mugu viðgerða vinnu- og fíggjarviðurskift- ir munandi meira enn vit síggja í dag. Frá politiskum til "institutionellum" eigaraviðurskiftum Vit tað at tað almenna fer at byrja eina einskiljingartil- gongd fara vit at síggja eina broyting í eigaraviðurskift- unum av føroysku feløgun- um frá politiskum eigara- skapi til "institutionellan" eigaraskap og vil hetta eisini virka til, at vit fáa alt fleiri og vónandi dugnalig- ar umsitarar av okkara pensjónsuppsparing. Broytt eigaraviðurskiftir av vinnulívinum Umframt íløguvirksemið í partabrøv frá pensjóns- grunnun kann eisini vantast at føroysk og útlendsk vinnufeløg ynskja at keypa partabrøv á føroyska virðis- brævamarknaðinum og har- vð vilja hesir aktørar eisini verða við til at broyta eyg- aramynstrið innan føroyskt vinnuliv munandi. Partabrævamarknaðir við eitt vegamót Sjálvt um vit í dag kunnu frøðast um at VMF veruliga fer at virka, so eru eisini tekin um, at tað kann gerast trupult at tiltrekkja feløg til VMF. Hetta serliga orsaka av teimum skjótt vaksandi aggresivu íløgufeløgunum ið keypa feløg, og umskipa feløgini og selja hesu aftur innan stutta tíð 3 til 5 ár. Spurningurin er so um hesu íløgufeløg vilja vísa VMF ans og keypa feløg skrásett har og avnotera hesu á VMF. Partabrævamarknaðu r og alttjóðagerð Tó er einki at ivast í at ein vælvirkandi partabræva- marknaður vil virka til, at tann vinnuliga transforma- tiónsprosessin føroyska samfelagið hevur brúk fyri verður framskundað og er hetta til gagn fyri alt sam- felagið sum heild. Við økt- um útlendskum íløguhuga vil vitan og alttjóðagerð hjá føroysku vinnufeløgunum økjast munand og harvið menna føroyska vinnuum- hvørvið sum heild. Kanska vit eisini kunnu síggja eina shippingvinnu sum úrslit av møguleikun- um á VMF ella at Føroya Tele fer at menna Televarp- ið og skráseta Televarpið á VMF og harvið møguliga skapa eina alttjóða før- oyska sjónvarpskanal, ið kastar pening av sær til privatu eigararnar. Lítil danskur íløguhugur í Føroyum Meðan føroyingar tosa um um Danmark sum "den store stygge ulv" , so hava vit sæð sera lítið til danskar íløgur í Føroyum. Hinuveg- in hava yvir eitt 10 ára skeið sæð eitt veldugt norð- uratlantiskt íløguvirksemi í føroyskum vinnulívi. Ìsland og Norege hava gjørt sera stórar íløgur í føroysk feløg og hava norðmenn serliga lagt seg eftir at gera íløgur í alivinnuna og nótaflotan. Meðan íslendingar hava gjørt íløgur serliga innan fíggjarheimin, tele og shipping. Í dag vísa íslend- ingar áhuga í okkara ali- vinnu og hugsandi er, at teir kunnu gerast stórir akt- ørar innan hesa vinnu. Spurningurin er so, hví danskt vinnulív hevur víst Føroyum so lítlan ans við beinleiðis íløgum. Her er hugsandi at teir sum mill- ummenn og við einaum- boðum hava vinning gjøgnum føroyska vøruinn- flutningin og tískil ikki hava havt tørv fyri so ag- gresivum íløguvirksemi í Føroyum. Hinuvegin kann norska og íslendska íløgu- virksemið halda frám uttan, at hetta verður greinað ella tikið til viðgerðar og har mett verður um fyrimunir og vansar við so skjótt vaksandi norðuratlant- iskum íløguvirksemi í hes- um lítla landi. Hendur hendan gongdin frám kunnu vit við røttum spyrja, hvør eigur føroyskt vinnu- lív um 5 ár. Føroyskur virðisbrævamarknaður økir vinnudynamikkin Trappurnar av vegnum og niður á bátabrúgvarnar hava eisini fingið eina bøtandi hond sein- astu dagarnar, eftirsum danska kongsfamiljan kemur framvið. Fólk plaga at siga, at tey áttu at komið oftari á vitjan, og ikki havt somu rutu hvørjaferð, tí so hevði øll Havnin verið í góðum standi, siga teir skemtandi – Her ganga nógv fólk framvið, og tað er ógvuliga ymiskt hvat tey halda um hetta arbeiðið. Summi halda tað vera gott, men summum dámar tað ikki, greiða teir frá. Arbeiðsmenninir fegnast tó um, at vandin fyri at enda á blámanni nú er burturi, tí gyrðing er sett upp