hósdagur 7. juli 2005síða 9

Sunnudagin var minningardagur teirra deyði í ferðsl- uni. Higartil í ár hev- ur gingið illa, tí tað hava longu fýra fólk latið lív í ferðsluni MINNINGARDAGUR Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Sunnudagin, fyrsta sunnu- dag í juli, var minningar- dagur teirra deyðu í ferðsl- uni, og sætta árið á rað vórðu blómur løgd við tey støð, har fólk eru deyð. Jón Kragesten á Ráðnum fyri Ferðslutrygd, sigur, at higartil í ár hevur gingið illa í ferðsluni í Føroyum. – Tað eru longu fýra fólk deyð í ferðsluni í ár. Tey vóru øll ungdólk og børn, og tey vóru ávikavist 18 ár, 17 ár, 14 ár og 0 ár. Hetta svarar til 8,3 fólk pr. 100.000 fólk. Síðani 1928 eru 255 fólk deyð í ferðsluni í Føroyum, harav 207 síðani 1970. Sostatt eru nógv fleiri fólk deyð í ferðsluni í Før- oyum enn í Danmark Jón Kragesten sigur, at fyrra hálvár í ár doyðu 2,8 fólk í ferðsluni í Danmark fyri hvørji 100.00 fólk. Alt fjør doyðu 369 fólk í Danmark, ella 6,8 fólk pr. 100.000. Hóast tað í Danmark hev- ur gingið framá í stórum seinastu árini, so eru danir als ikki nøgdir við støðuna. Teir vilja enn longur fram og vera á hædd við Noreg og Svøríki, har talið á deyðum pr. 100.000 er um 5,6. Í Noregi og Svøríki verður miðvíst arbeitt eftir Nullhugsjónini, sum er, at eingin skal doyggja ella fáa álvarsligt mein í ferðsluni". – Fyri at gera nakað við støðuna í Danmark, verður av álvara arbeitt við ferðslutrygdarætlanum, sigur Jón Kragesten. – Umframt upplýsing, verður dentur lagdur á gransking, at nýta hátøkni í akførum og veganetið og ikki minst at betra um eftir- litið hjá politinum. Hon sigur, at í 2002 settu danir sum mál, at í 2012 skulu færri enn 300 fólk doyggja í ferðsluni. Í løtuni eru danir framman fyri tíð- arætlanina og umhugsa nú at lækka málið fyri 2012 frá 300 niður í 250 fólk. – Í Føroyum hava vit enn ongan skipaðan ferðslu- trygdarpolitikk og vit hava ikki sett okkum ítøkilig mál at arbeiða í móti, hóast Ráðið fyri Ferðslutrygd í fleiri ár staðiliga hevur mælt til hetta, sigur hann. Vón fyri framman Men Ráðið fyri Ferðslu- trygd heldur, at vón er kanska fyri framman, við tað at landsstýrismaðurin í ferðslumálum í næstu ting- setu fer at seta fram lógar- uppskot um, at endamáls- orðingin í ferðslulógini verður grundað á Nullhug- sjónina. Hvalbingar samstarva við norðmenn um ætlaða toskaaling í Hvalba TOSKAALING Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Nú er ætlanin at fara undir at ala tosk í Hvalba. Á fundi í bygdaráðnum í Hvalba týskvøldið var ein umsókn til viðgerðar um at útvega eitt øki til at gera royndir við toskaaling á. Tá ið føroyingar hava tosað um aling, hevur tað nú í nógv ár bara verið hugsað um laks. Men sein- astu mánaðirnar eru fleiri og fleiri farin at tosa um at ala tosk og nú liggja eisini hvalbingar framvið. Tað er Mikkjal Hammer, vanliga nevndur Mikki, skipari og reiðari í Hvalba, sum nú tekur stig til at fara undir toskaaling í Hvalba. Hann hevur tikið upp samstarv við fyritøkuna Eco-Farm í Noregi og sam- an við teimum, ætlar hann at royna at ala tosk í Føroy- um við teirr tøkni og teirri vitan, sum Eco-Farm hevur ment á økinum. – Eco-Farm hevur roynt sína vitan og sína tøkni til toskaaling áður og úrslitið hevur verið nøktandi, verð- ur sagt í umsóknini til Hvalbiar Kommuna. Ala í kørum á landi Ætlanin er at ala toskin í stórum kørum á landi og gevur hendan royndin nøkt- andi úrslit, vóna teir at kunna fara undir aling á vinniligum grundarlagið aftaná. Kørini eru stór, einar 15 metrar í diametur. Teir siga, at hendan fyrsta royndartíðin kemur at varaa eitt til hálvtannað ár og hesa tíðina koma 2-3 full- tíðarstørv at vera knýtt at virkseminum. Sostatt søkja teir nú kommununa um at útvega øki til endamálið. Sjálvir hava teir hugsað um eitt øki niðri á havnarla- gnum í Nesi í Hvalba, sum er einar 1000 fermetrar stórt. Talan er um eitt øki, sum Búnaðarstovan eigur og á fundinum týskvøldið sam- tykti bygdaráðið einmælt at taka stig til at ogna sær økið og at lata stigtakarun- um tað til endamálið. Nr. 127 - 7. juli 2005 9 Hægri P-bøtur Havn: Tórshavnar bý- ráð samtykti á fundi hóskvøldið í farnu viku, at taka undir við eini áheitan frá Runa- víkar kommunu um P- bøturnar. Henda áheitanin gongur út uppá, at báð- ar kommunurnar sam- an heita á Vinnumála- ráðið um at hækka gjaldið fyri ólógliga parkering úr 200 upp til 300 kr. Á fundinum var eisini eitt uppskot um at lækka gjaldið ístað- in við einari krónu nið- ur í 199 kr., men tað fall á fundinum. Tí mugu fólk bara ansa sær betri, um tey ikki skulu fáa P-bót í fram- tíðini. sb. Nýggj kloakk- skipan Hestur: Tórshavnar býráð hevur samtykt á fundi at farast skal undir arbeiðið at gera nýggja kloakk í Hesti. Hest kommuna fekk tilboð um gerð av arbeiðinum. Tað var P/f J&K Contraktors, ið hevði lægsta boð uppá góðar 2,4 mió. kr. við 6,25 % mvg. Samlaði kostnaðurin við projektering, eftir- liti og øðrum verður mettur til 3,2 mió. kr. sb. Hestur fær nú nýggja kloakkskipan. Tað hevur Tórshavnar býráð samtykt 10 grundøki seld Vestmanna: Tað hevur gingið sera væl við søluni av grundøkjum í Vestri, síðan Vest- manna Kommuna lýsti við hesum í mars mán- aði. - Seld eru nú íalt 10 grundøki, og trý onnur eru umbiðin í løtuni, skrivar heimasíðan hjá kommununi.. Tað vórðu útstykkj- að 25 grundøki í Vestri, og tvey onnur grundøki, sum eru í Miðalsbrekku. Sigast má, at hetta heldur óvanliga stigið við at lýsa eftir keypar- um til grundøki, hevur givið sera gott úrslit. sb. Ætla at ala tosk í Hvalba Mintust tey deyðu í ferðsluni Í álitinum „Ávegis til Nullhugsjónina‰ sum Ráðið fyri Ferðslutrygd lat gera í 2003, verður m.a. mælt til, at: Útbúgvingin at taka koyrikort til bil skal betrast og ung- fólk millum 18 og 25 ár skulu fáa serligt royndarkoyrikort í 2 ár við serligum treytum Koyrikort við stigaskipan skal setast í verk Kravd undirvísing at fyri at taka koyrikort til prutl Promillumarkið skal lækkast úr 0,5 niður í 0,2 Skaðanevnd at kanna álvarsligastu ferðsluóhappini verður sett Venjingarbreyt/ hálkubreyt verður gjørd í Føroyum" – Sunnudagin mintust vit tey, sum eru deyð íferðlsuni og nógvastaðni vórðu blomstur løgd á søðum, har ferðslan hevur kravt mannalív. Tað stendur ikki væl tíl í ferðsluni í Føroyum, men kanska er vón fyri framman, heldur Ráðið fyri Ferðslutrygd – Tað er her, úti í Nesi í Hvalba, at ætlanin nú er fara undir royndir við toskaaling