mikudagur 27. september 2000síða 7

12 13 tíðindablaðið sosialurin tíðindablaðið sosialurin Nr. 185 - 27. september 2000 Nr. 185 - 27. september 2000 Ríkissjúkrahúsið v.m. Í hesum døgum verður tjak- að og illgitið um, hvør ið rinda rkostnaðin, tá ið vit føroyingar fáa viðgerð og upphald á donskum sjúkra- húsum, og her verður fyrst og fremst hugsað um ríkis- hospitalið. Nakað av tí, ið er skrivað, tykist at hava støði í ókunn- leika og lítla vitan um, hvussu tey fíggjarligu við- urskiftini veruliga eru við støði í galdandi lógum kunngerðum fyri Sjúkra- húsverk Føroya. Skeita vit í landskassa- roknskapin 1987 ella eldri, verða vit varug við, at und- ir § 12: Heilsumál er Ríkis- hospitalið ongastaðni at finna, meðan vit undir somu grein í landskassaroknskap- inum 1988 kunnu lesa, at »Útreiðslurnar viðv. Ríkis- hospitalinum« vóru 22.5 milliónir. Orsøkin til hetta fyribrigdi er einføld tann, at útreiðslurnar til nevnda sjúkrahús als ikki vóru at finna í løgtingsfíggjarlógini fyrr enn í 1988, táið heild- arveitingin (blokkskipanin) partvíst kom í gildi. Við at lesa lansdkassaroknskapirn- ar frá 1988 og fylgjandi ár síggja vit, hvussu nógv av blokkinum er farið til »Út- reiðslur viðv. Ríkishospital- inum« til dømis í 1990 24 mió., 1995 32 mió. og 1998 37 mió. Ein broyting er tó hend. Fyri nøkrum fáum árum síðani varð heitið »Útreiðsl- ur viðv. Ríkishospitalinum« broytt til »Serviðgerð uttan- lands«. (Um hetta hevði ein Sigmund Freud dugað at gjørt eina psykoanalysu). Í lov nr. 521 af 22. de- sember 1976 for Færøerne om sygehusvæsenet er und- ir § 5 m.a. tilskilað »Syge- Synd í Eidesgaard Synd er í honum. Hann ger ikki haltari hønu mein –Pog kortini leggja øll eftir hon- um, avynnudýrinum Jóann- esi. Samgongan og onnur samsint í bløðum og fjøl- miðlum hava langtsíðani selt seg til onkran afturfyri at spilla Jóannes út og út- inna onkra níðingsgerð ímóti honum. Tað skrivar Virgar T. Dalsgaard í Sosi- alinum og hann er heiður- ligur skilamaður, sum dugir at skyna á muninum á sonn- um riddara og demagog- iskum dagdroymara-óvita. Einsamallur, men stinnur stendur hesin pragmatiskt hugsandi gævi riddarin Eidesgaard við drignum svørði móti øllum drekum og vindmyllum úr fullveldis dreymasjónum hansara. Er tað so livandi galið, sum svørðberin Virgar, hes- in virðiligi heiðursmaður og fosturlandsvinur, vil vera við, at øll hesi, ið vilja Jóannesi ann, verða sam- sýnd fyri at hunddálka mannin? ella fyri at gera tað, ið verri er? Hvat gera tey ikki í øðrum londum? Átti landsstýrismálanevnd- in ikki at kanna slíka álv- arsliga hóttan ímóti stolts- riddara okkara? Og hvør er tað sum betalir? Er nakað at siga til, at Jóannes er óglaður og harmur? »Fornermaður og gronutur«, siga óndar tung- ur (Sos. 22/9). Og tey siga, at Jóannes er grenjutur, tvørur og mótarbeiðir tings- ins meiriluta og saboterar fullveldissamráðingarnar. Tað passar ikki. Hann royn- ir bara – tær fáu ferðirnar hann sleppur framat – at rættleiða, so sáttliga sum bara hann kann gera tað, í hesu meining og uttan at rópa og kvetta nakran av. Tað, ið gagnar vælferðini best, er bert fyri tey, sum hætta sær at verða búgvandi í hesum partinum av ríkin- um so langt burturi frá teim- um, ið ábyrgdina hava av okkum. Tað er bara sam- gongan, ið einans hevur tað í huga, at forarga danir og loypa sum mest split í við at spyrja seg fyri, hvussu vit skulu liva, tá blokkurin er eingin? Hann, Jóannes, hev- ur ongan baktankar við sín- um pragmatiska og realist- iska politikki, hann hevur altíð og hvørja ferð, sam- gongan er komin við onkr- um skilagóðum uppskoti, tikið positivt undir við tí og roynt at fingið tað gjørt upp- aftur betri, um tað bar til. Tá ið hann av flokkstakt- iskum pragmatiskum grundum kortini ongantíð ger tað, men vísir á tað »prinsipielt skeiva« í hesum ella hasum, at »okkurt ann- að býr undir«, so fær hann av grovfílini frá tíðindafólk- unum og øðrum, ið ikki hava tað politiska skil og tev, sum Jóannes og Virgar. Sjálvstýris-uppskotið, sum Marita Petersen kom við, var eisini hansara eina- ferð, og tað var Jóannes, ið fekk Edmund til eisini at taka undir við tí. Men so fór Høgni at »læna« burtur úr tí, til einki var eftir og bjóð- aði Jóannesi til ein drekka- munn… Jóannes skuldi sleppa at seta síni fingra- merki á samráðingarupp- leggið (sítt egna og tað stol- ið). Men tann pragmatiski Jóannes læt seg ikki keypa. Hann gjørdi eitt nýtt upp- skot um sambands/sjálv- stýri við »evsta valdi«Pí ríkisfelagsskapi við og uttan ábyrgd, eitt kompromisleyst uppskot, sum vit kunnu samráðast við danir um einaferð, tá ið »vælferðin« í Føroyum er »nóg góð« og Danmark tryggjar okkum eina ævinliga búskaparliga vælferð á hædd við ta donsku og hægri. Men hann fer ikki at greiða gjøllari frá uppskotinum, tí so fer Høgni bara eisini at stjala tað, og Jóannes hevði noyðst at tikið undir við ætl- anum landsstýrisins, sum hann innast inni hevur best- an hugin til, var tað ikki tað pragmatiska… Slíkt »politiskt sjálv- morð« loysir seg heldur ikki, tí Jóannes veit, at sam- gongan fær einki brúkiligt fullveldisuppskot samtykt á fólkaatkvøðuni, um Javnað- arflokkurin ikki tekur undir við tí, so ella so. Umvent verður helst torført aftaná, at fáa fullveldisfólkini at at- kvøða fyri fragmentariska uppskotinum hjá Jóannesi – um tað nakran tíð kemur so langt. Tað pasar ikki, at Jóannes leggur seg útí spurningin um, hvussu Nyrup-stjórnin og fólkatingið best kunnu forkoma samráðingunum. Tað er ikki neyðugt. Danir vita, hvar teir hava Jóannesi og hann er teimum hentari nú, enn tá ið hann fyrstu ferð kom í fólkatingið. Pragmatikarin veit, sum Virgar, eg og fleiri, at møgu- leikin fyri at nakað brúkiligt úrslit fæst burtur úr kom- Orðaskifti: husenes overlæger har ret og pligt til at yde bistand og modtage bistand fra de øvrige sygehuse og ret til at sende patienter til behand- ling på sygehuse i Dan- mark. Nærmere regler her- om fastsættes i det af lands- styret udfærdigede regle- ment for det færøske syge- husvæsen«. Og við reglugerð fyri Sjúkrahúsverk Føroya (kunngerð nr. 70 frá 6. okto- ber 1977) hevur landsstýrið millum annað fyrisett: »Sjúklingurin verður kann- aður til viðgerð á donskum sjúkrahúsi ella deild v.m., ið verður rikin ella goldin av statinum, av praktiskum orsøkum helst til Risghos- pitalet. Viðgerðin á niðanfyri nevndu sjúkrahúsum deild- um er eftir avtalu við ríkis- stýrið kostnaðarleyst (undirstrikað av HM) fyri føroysku sjúkrahúsini: Rigshospitalet herundir Kysthospitalet på Refsnæs, Ortopædisk Hospital í Keypmannahavn, Finsens- institut, herundir Radium- stationen. Bert í teimum førum, har tað er heilt greitt, at sjúkl- ingurin ikki kann viðgerast á teimum undir punkt 2 nevndu sjúkrahúsum deild- um, skal sjúklingurin kann- ast til onnur sjúkrahús t.d. Andelsforeningens Gikt- hospital í Skelskør og Af- holdsbevægelsens Behand- andi fundunum í Keyp- mannahavn, er lítið frægari, enn hann var í 1946. Sjálv- andi passar hetta opportun- istiska pragmatikaranum. Eftir næsta val skal hann nokk saman við teimum, sum tá vilja vera í sam- gongu við honum, loysa all- ar slíkar knútar, um danir framvegis vilja gjalda. Hann hevur so eitt mál, ið hvussu er beint nú. So er tað kanska ikki so synd í Jóannesi kortini? Og nú er hann júst sligin til riddara av so mætum svørðsveini sum Virgari Dalsgaard, og tað við so fínum og sámilig- um orðum, at hvørki Henrik ella Torbjørn høvdu kunnað málborið seg betur. Kanska er tað meira synd í sjálvstýrinum so leingi tað er til fals fyri vælferð og olmussur frá øðrum. Skommin er Føroyafólks - »vanliga fólkinum« í javn- aðarflokkinum og teimum »óvanligu«Pí øllum hinum – og ikki minst tilstundandi løgmansevninum –Phvussu tann undanstøkkingurin so fer at eita, ið ræddist at taka medábyrgd. Eftir landsfundin og eggj- andi riddarasløgini frá Virg- ari fær Jóannes at standa uppaftur stinnari í bardag- anum – ikki fyri framhald- andi ábyrgdarloysi –Pmen fyri at slepp audnan at hava ábyrgd, so vit áhgandi kunnu liva í somu forlornu vælferðini, sum útlendsku ábrygdarhavararnir betala, tí tað hava vit rætt til sum brøður og systra rí nýggju pragmatisku sosialdemokr- atismuni. Sverri Egholm 22.09.2000 lingsinstitutter for alkohol- skadede«. Við hesum lógfestu rætt- indum áttu vit ikki at følt okkum ótrygg, tá ið sjúka noyður okkum av landin- um, men um umstøðurnar fyri at fáa serhjálp kunnu gerast uppaftur betri og tryggari, eigur ikki at verða spart og drálað, her má virk- ast konstruktivt og miðvíst. Tøkkin frá ungum og goml- um fer tá at ljóða: gott í tykkum fyri væl gjørt ar- beiði! Ella: Fara vit um skamma stund at siga sum á sinni skammleysa Gia: »Gjørt er gjørt«, hon hevði í dansin ski…. Lítið var skilið og minni vitið. Verður tað so forgjørt –Pog ørt? Heri Mohr Í hesum døgum hava vit fingið tey gleðiligu tíð- indi, at økingin í fólkatal- inum higartil í ár er stórst í Klaksvíkarøkinum. Endiliga sær tað út til, at fólk so smátt hava hug at búseta seg aftur her norði, og er tað at fegnast um. Tá ið tað er sagt, kemur spurningurin um politik- ararnir eisini taka hesa av- bjóðing í álvara og gera meir enn bert at tosa um trivnað. Í hesum døgum verður, eftir boðum úr landsstýr- inum, arbeitt við at gera eina 5 ára íløguætlan fyri Klaksvíkina. Karmurin at gera íløgur fyri er góðar 16 milliónir, um vit eru einsamøll, og góðar 18 milliónir, um vit finna saman við hinum komm- ununum í Norðoyggjum. Øll vita, hvussu aftur- útsigld vit eru á nógvum økjum í kommununi, skúlarnir, svimjihøllin, barnaansing, mentan, um- støðurnar hjá kommunu- læknunum, fyri bert at nevna nøkur øki. Tey síðstu nógvu árini hevur politikkurin verið eitt slag av salami polit- ikki, har íløgurnar verða smábýttar yvir eina rúgvu av økjum. Úrslitið er, at onki verður liðugt fyrr enn fleiri ár eru farin, og vandi er fyri, at íløgan kostar meir enn, um hon varð gjørd í einum. Høvdu vit spurt fólk flest, hvat tey vildu havt, at kommunan nýtti t. d 16 mió um árið í 5 ár til, og biðið tey raðfest síni ynski, hugsi eg, ovarliga á listanum høvdu staðið: • skúlarnar í góðan stand við nýggjum innbúgvi • undirvísingartilfar, ið fylgir við tíðini • eina góða svimjihøll • góðar umstøður til ítrott (kanska eina ítrottarhøll aftrat) • eina góða læknamið- støð • dansihøli/møguleikar til at íðka tónleik • nokk av ansingarpláss- um til børn fyri at nevna nøkur øki, ið fólk eftirlýsa eina betri tænastu á. Hvussu fólk raðfesta ynskini veldst um aldur, kyn og áhuga. Hettar er bara tvætl og typiskt konufólk vil onkur siga, tí tað er stórt sæð tey bleytu økini, ið eg nevni, men har kundi eg svarað, vit hava ikki arbeiðsloysi í Klaksvík, og næst eftir arbeiðið, kemur trivnaður hjá fólki flest. Tað, ið eg meini, er, at vit skuldu raðfest tey týdningarmestu økini og gjørt íløgur og fingið tey avgreidd komandi 4 árini og síðan farið víðari at útbygt býin. Soleiðis sum fram er farið tey nógvu seinnu árini, loyvi eg mær at seta spurnartekin við, um nóg stórur dentur er lagdur á trivnaðin í býn- um, tá ið íløgur vera gjørdar. Hvat fólkið í Klaksvík heldur, fáa vit ivaleyst eina ábending um tann 14. november. Eyðgunn Samuelsen, býráðslimur fyri javnaðarflokkin Framgongd og trivnaður í Klaksvík Skráseting Føroya hevur í dag skrásett ni›anfyri standandi frábo›an: Skrásetingar-nr. Sp/f 1238, Sp/f Sarong, 240 Skopun. Nevnd: Farin úr nevndini: Juliane Petrea Winther, Luleåvej 16, DK-3950 Ringkøbing (forma›ur), Heidi Winther, 240 Skopun, Rúni Winther, 240 Skopun og Joen Jacob Winther, Luleåvej 16, DK- 3950 Ringkøbing. Stjórn: Farin frá sum stjóri: Heidi Winther, 240 Skopun. Felagi› er fari› í likvidatión vi› Páll Nielsen, advokati, J. H. Schrøtersgøta 20, Box 85, 110 Tórshavn, sum likvidator. Skráseting Føroya tann 25. september. 2000. Kristin Balle _____________________ Skráseting Føroya hevur í dag skrásett ni›anfyri standandi frábo›an: Skrásetingar-nr. P/F 34, P/F Sandgrefstur, 530 Fuglafjør›ur. Vi›tøkur broyttar: 28.06.2000. Kapitalur: Hækking vi› kr. 3.250.000,00 til kr. 3.750.000,00 Inngjaldingarháttur: Kr. 3.250.000,00 vi› grunshækking. Skráseting Føroya tann 25. september 2000 Kristin Balle _____________________ Skráseting Føroya hevur í dag skrásett ni›anfyri standandi frábo›an: Skrásetingar-nr. Sp/f 2926, Sp/f Rás 2, 100 Tórshavn. Vi›tøkur broyttar: 19.07.2000. Kapitalur: Hækking vi› kr. 90.000,00 til kr. 220.000,00 Inngjaldingarháttur: Kr. 90.000,00 vi› skuldarumskifti til kurs 100. Skráseting Føroya tann 25. september 2000 Kristin Balle _____________________ Skráseting Føroya hevur í dag skrásett ni›anfyri standandi frábo›an: Skrásetingar-nr. Sp/f 2819, Sp/f OrBits, 100 Tórshavn. Nevnd: Farin úr nevndini: Johan Petur Rouch, Spógvavegur 51, 100 Tórshavn, Áki Johansen, Marknagilsvegur 59, 100 Tórshavn og Edvard Sunleif Remberg, Var›abyrgi 9, 100 Tórshavn. Innkomin í nevndina: Fró›i Magnussen, Oman Vi›arlund 15, 100 Tórshavn, Leivur Rubeksen, Hálsatjørn, 100 Tórshavn og Nikael Mortensen, Tra›argøta 7, 160 Argir. Stjórn: Farin frá sum stjóri: Áki Johansen, Marknagilsvegur 59, 100 Tórshavn. Innkomin sum stjóri: Nikael Mortensen, Tra›argøta 7, 160 Argir. Skráseting Føroya tann 25. september 2000 Kristin Balle _____________________ Skráseting Føroya hevur í dag skrásett ni›anfyri standandi frábo›an: Skrásetingar-nr. P/F 1476, P/F Á Heygnum, 660 Søldarfjør›ur. Nevnd: Farin úr nevndini: Else Johanne Kathrine Magnussen, 600 Saltangará. Innkomin í nevndina: Sanna Davidsen, 625 Glyvrar. Skráseting Føroya tann 25. september 2000 Kristin Balle _____________________ Skráseting Føroya hevur í dag skrásett ni›anfyri standandi frábo›an: Skrásetingar-nr. Sp/f 2977, Sp/f Málingahandilin á Høgabóli, 620 Runavík. Vi›tøkur broyttar: 03.08.2000. Kapitalur: Hækking vi› kr. 198.000,00 til kr. 298.000,00 Inngjaldingarháttur: Kontant kr. 198.000,00 til kurs 100. Skráseting Føroya tann 25. september 2000 Kristin Balle _____________________ Skráseting Føroya hevur í dag skrásett ni›anfyri standandi frábo›an: Skrásetingar-nr. Sp/f 2072, Sp/f Café Tórshavn, 100 Tórshavn. Vi›tøkur broyttar: 12.09.2000. N‡tt navn: Sp/f 25.08.2000 Hjánavni› Café Natúr er strika› Nevnd: Farin úr nevndini: Tina Kruse, Heygsbreyt 16, 100 Tórshavn. Innkomin í nevndina: Brandur í Dali, Tinghúsvegur 4, 100 Tórshavn. Skráseting Føroya tann 25. september 2000 Kristin Balle _____________________ Ellis- & Avlamisheimið í Vágum • 370 Miðvágur Tlf. 332600 Fax 333604 Sjúkrasystir Søkt verður eftir sjúkrasystir at arbeiða í skiftandi vaktum, fulla tíð ella eftir avtalu. Nærri fæst at vita við at venda sær til heimið á telefon 332600. Løn og setanartreytir sambært sáttmála millum Fíggjarmálastýrið og Sjúkrasystra- felag føroya. Umsókn verður at senda til Stýrið fyri Ellis- & Avlamisheimið í Vágum 370 Miðvágur Føroyahúsið í Keypmannahavn søkir fólk til kaffistovuna Kaffistovan í Føroyahúsinum er miðdepilin í húsinum, hagar fólk leita sær innar at lesa bløð, lána bøkur, og keypa sær ein drekka- munn. Men teimum dámar eisini væl at fáa okkurt vælsmakkandi heimabakað afturvið. Javnan eru eisini tiltøk, veitslur ella útleigur, har døgverði ella sjálvtøðuborð er ein týð- andi partur. Stundir skulu vera til tey, sum koma inn á gólvið, eitt prát ella hjálp við upplýsingum ella vegleiðing av alskyns slag. Tað ræður um at viðskiftafólk okkara kenna tað heimligt og hugnaligt í kaffistovuni. Kaffistovan er eisini mentanarmiðdepil við fyrilestrum, kjakfundum, kafékvøldum, kvøldum við veitslum, konsertum og tílíkum. Tí kunna dagarnir verða sera ójavnir, summ- ir friðarligir og fittligir, aðrir strævnir og krav- miklir. Eisini tá ið slík tiltøk eru, skal havast í huga at vit arbeiða í Føroyahúsinum, sum er miðdepil føroyinga í Keypmannahavn og eitt føroyskt andlit í býnum. Mong feløg eru í húsinum, sum skulu lívgast, so væl til ber. Eisini feløgini uttanum skulu fáa so góðar sømdir okkum ber til at geva. Feløgini og einstaklingar mynda og skapa lív í húsinum. Av størsta týdningi er, at tú hevur hug at arbeiða júst í kaffistovuni í Føroyahúsinum. Uttan áhuga, áræði og ágrýtni dugir ikki. Vit søkja eftir einum fólki k/m, sum serstakl- iga kann vera við til at skapa omanfyri nevnda karm um kaffistovuna og sum eigur hesar dygdir: • dugir at matgera og baka • dugir alt vanligt køksarbeiði • dugir at meta um brúk og keypa inn • dugir at lúka neyðug krøv til reinleika og ordan • hevur áhuga fyri vælferð og trivnað hjá øðrum • er sjálvbjargin, álítandi og tolin • er hugað at samstarva við øðrum fólki og sjálvbodnum í húsinum • lagar seg eftir skiftandi arbeiðstíðum • dugir at orða seg í talu og skrift á føroysk- um og donskum. Fleiri upplýsingar um starvið kunnu fáast hjá leiðaranum í húsinum, Martin Fjallstein. Umsókn verður send til Føroyahúsið í Keyp- mannahavn, Vesterbrogade 17A, 1620 København V. Umsóknarfreistin er týsdagin 10. oktober. Føroyahúsið í Keypmannahavn Sosialistiskt Ungmannafelag í Føroyum hevur aðalfund á háskúlanum í Havn 13. oktober kl. 20. Nýggir limir eru vælkomnir við. SU Frá Norðoya Javnaðarfelag 2. og møguliga 3. uppstillingarfundurin verð- ur í gamla Tekniska skúla í kvøld 27.09. kl. 19.30. Møtið fjølment! Norðoya Javnaðarfelag Sosialurin - 311820 Vit skulu hervið siga frá at vit eru flutt í nýggj hølir. Nýggja adressan er: Gongin 10 • 3. hædd P.O.Box 1228 • FO-110 Tórshavn Tel. 350 100 • Fax 350 101 • E-postur: petroleum@petroleum.fo Sandvíkarhjalli Tel. 315600 - Fax 318008 Tosið við okkum! Vit bjóða breitt úrval av inventar til: Sosialurin - 311820 • Goymslur • Arkiv • Vørubilar • Arbeiðsrúm