mikudagur 10. august 2005síða 14

14 Nr. 149 - 10. august 2005 – Hetta er ikki ein framførsla, men ein løta at vera saman um, segði Seamus Heaney, tá The poet and the Piper komu á pall í Norðurlanda- húsinum mána- kvøldið. Og skjótt ráddi eitt huglag, sum áhoyrarnir á ein serligan hátt kendu seg heima í LISTASTEVNA Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Myndir: Álvur Haraldsen Tey vóru mong, sum fegn- aðust, tá tað frættist, at tað var eydnast fáa írsku Sea- mus Heaney og Liam O’ Flynn, »The Poet and the Piper«, at framføra á Lista- stevnuni. Teir báðir eru ikki bara úrmælingar á hvør sínum øki; framførslan mánakvøldið var eisini tann einasta teir hava í ár, og løtan í Norðurlandahúsin- um livdi í allar mátar upp til væntaninar. Tilfarið hjá teimum báð- um tók støði í írskari og gæliskari mentan og søgu. Og í samspælinum millum pípuleikin hjá O’ Flynn og yrkingunum hjá Heaney uppstóð eitt heilt serligt huglag, sum áhoyrarnir tóktust kenna seg aftur í. Ella sum Heaney legði út við at siga »This is not a show but a sharing« – ein løta at vera saman um. Kveikt samspæl Løtan byrjaði við, at Liam O’ Flynn spældi eitt lag, eina tónleikaliga útgávu av eini yrking hjá gæliska høvundanum Anthony Raftery, sum Heaney eisini hevur týtt til enskt. Seinni skrivaði Heaney sjálvur yrkingina »The Given Note« við íblástri frá tón- leikinum og orðunum hjá Raftery. Og soleiðis varð øll framførslan merkt av at vera eitt kveikt samspæl millum tónleik og orð, mill- um mentanir og fólk tvørt- urum øldir. Listarliga vísti løtan eis- ini, at O’ Flynn og Heaney í roynd og veru umboða sama mentanarliga um- hvørvi bara við hvør sínum »ljóðføri« – O’ Flynn við síni uilleann sekkjapípu og Heaney við sínum yrking- um. Eitt nú høvdu báðir hvør sína og kortini somu uppliving av smiðjuni og av bóndanum við hvíslini og bóru hana fram í eini tón- leikaligari og eini skalds- ligari útgávu. Seamus Heaney hevur fleiri ferðir sagt, at í hans- ara eygum er O’Flynn ein sannur meistari á sínum ljóðføri. Og aftaná løtuna í Norðurlandahúsinum vistu vit hví. Uttan at fara í tekn- iskar smálutir er nokk at siga, at írska ulliean sekkja- pípan er eitt óvanliga sam- ansett ljóðføri, ið er alt annað enn lætt at spæla uppá. Sermerktu tónarnir treinga inn á ein sera sterk- an intensan hátt, sum kveistrar alt annað til viks. Sum Heaney tók til herfyri: »Tá tónleikurin frá pípun- um heldur uppat, eru oyrað og sinnið friðsæl og opin. Tøgnin er sum moldin, ið er velt og saksað, klár at verða sádd við orðum.« Heaney og Amnesty Aftaná framførsluna í Norðurlandahúsinum skip- aði Amnesty International saman við Rithøvundafel- agnum og Fróðskaparsetur Føroya fyri móttøku á gamla Meiarínum. Her greiddi Seamus Heaney frá sínum áralanga listarliga samstarvi við felagsskapin, sum byrjaði í 1985, tá írska deildin hjá Amnesty heitti á hann um at skriva eina yrking til alheims manna- rættindaárið. Úrslitið var yrkingin »The Republic of Conscience«, (Samvitsk- unnar lýðveldi), og Heaney kendi tað sum ein stóran heiður, tá Art for Amnesty seinni valdi at at brúka heit- ið á yrkingini til »Ambassador of Consci- ence« heiðurslønina, sum Amnesty International letur á hvørjum ári. Tað var ikki sørt kenslu- borið at hoyra Heaney greiða frá, hvussu tað kend- ist at handa fyrstu heiðurs- lønina til Vaclav Havel, sjónleikaran og samvitsku- fangan, sum seinni gjørdist forsætisráðharri í sínum egna samvitskulýðveldi. Forkvinnan í Amnesty International, Føroya deild, Annika Sølvará fegnaðist um hetta serstaka høvið hjá føroyingum at hitta ein av stóru kveikjarnum í manna- rættindastríðnum – Umframt at vera ein ótrúliga spennandi persón- ur og høvundur, hevur Sea- mus Heaney havt ómetaliga stóran týdning fyri arbeiðið hjá felagsskapinum. Ikki bara í sambandi við »The Ambassador of Consci- ence« heiðurslønina og rættindini, hann hevur latið felagsskapinum til savnið »Anything can happen«, men eisini í mátanum øll hansara listarliga hugsjón hevur varpað ljós á manna- rættindastríðið, sigur Annika. Aftaná móttøkuna á Meiarínum varð farið uppá á gólv, har yrkjarin og pípu- leikarin vóru fúsir at royna seg í dansiringinum. The Poet and the Piper – intenst og bergtakandi Seamus Heaney kendi seg sum heima millum allar føroyingarnar mánakvøldið Seamus Heaney og Liam O’ Flynn vóru fegnir við boðið, tá teir fingu høvi at trína dansin á Gamla Meiarínum Mynd: Jan Müller Á móttøkuni á Meiarínum las Seamus Heaney yrkingina "The Republic of Conscience", sum stendir sum ein varði í mannarættindastríðnum hjá Amnesty International Framførslan hjá The Poet and the Piper var eitt kveikt samspæl millum tónleik og skaldskap, millum mentanir og fólk tvørtur um øldir