hósdagur 8. september 2005síða 8

8 Nr. 170 - 8. september 2005 Fyrrverandi tjóð- veldistingmaðurin og landsstýrismaðurin hevur seinastu lítlu hálvu øldina verið við til at seta dám á før- oysku samfelags- menningini í so stór- an mun, sum fáur annar hevur verið tað FINNBOGI FARIN Jóannes Hansen Finnbogi Ísakson er farin. Hann var 62 ára gamalur, nú hann legði árarnar inn, eftir at hann seinastu tíðina hevur stríðst við herviliga sjúku. Finnbogi var giftur við Ásu Justinussen, sum hevur verið honum ógvu- liga hollur stuðul. Tað hev- ur hon verið í øllum tí, sum hann hevur tykist við, tað hevur hon verið heima við hús, í familjulívinum, og nú hann skjótt viknaði, var konan um hann alla tíðina. Úr øllum politiskum heraðshornum verður Finn- bogi umrøddur sum ein tann við størsta politiska handalagnum í landinum seinastu lítlu hálvu øldina. Finnbogi varð valdur á ting fyri Tjóðveldisflokkin í Norðoya valdømi í 1966. Tá var hann 23 ára gam- alur, og onkuntíð plagdi hann sjálvur at taka eitt sindur í spølni til, at hann var fyrsti føroyski politik- arin, sum kendi ágóðan av at vera ein kend rødd frá loftmiðlunum. Tað, sum hann sipaði til, var, at hann var útvarpsmaður, og at tað tískil var lættari hjá honum at nýta henda miðilin, sum var heilt nýggjur, tá ið hann fyrstu ferð bjóðaði seg fram og varð valdur. Í Løgtinginum varð skjótt lagt til merkis, at nýggi tjóðveldismaðurin í Norðoyum hevði sera gott politiskt tev. Hann var skjótur í tanka og gerð, hann var stinnur í orðaskift- um, og hann hevði sera lætt við at spíska síni sjónarmið og at geva tey til kennar í talu og á pappírinum. Eing- in tekur sær tykni av tí, tá ið tað verður sagt, at hann var ein tann besti og mest av- hildni debatørurin øll árini, meðan hann var í politikki. Tað var tøgn í tingsalinum, tá ið hann hevði orðið, og tað var lisið umaftur og umaftur, tá ið hann setti sinar hugsanir og ætlanir á prent. Tá ið fyrsta breiða sam- gongan í føroyskari polit- iskari søgu varð skipað eftir valið í 1974, var Finnbogi Ísakson ein av arkitekt-un- um. Hann var millum teir fremstu tjóðveldismenninar at samráðast við Javnaðar- flokkin og Fólkaflokkin, og tað er neyvan ov nógv sagt, at tað vóru Atli Dam, sáli, Jógvan Sundstein og Finn- bogi Ísakson, sum vóru teir fremstu í arbeiðnum at fáa samgonguna at hava rætta áralagið og harvið at fáa avrikað setningin. Setningurin var stórur so- leiðis at skilja, at yvirtøkur vórðu framdar - eitt nú Postverkið - umsitingin av tungu vælferðarøkjunum varð framd, og stórar út- bygginar vóru gjørdar á samferðsluøkinum. Finnbogi Ísakson var í fyrra landsstýrinum millum Javnaðarflokkin, Tjóðveld- isflokkin og Fólkaflokkin landsstýrismaður í eitt nú skúlamálum og samferðslu- málum. Hann var ein av forsprákarunum fyri at keypa Smyril og fyri at føroyska uttanlandssigling- in við ferðafólki skuldi tak- ast uppaftur. Í 1984 tók Finnbogi seg fyribils burturúr politikki. Tá kastaði hann seg av nýggjum yvir tíðinda- mannastarvið. Hetta hevði hann verið upptikin av síð- ani skúlatíðina í Klaksvík, tá ið hann var fyrsti blað- stjórin á skúlablaðnum, sum teir nevndu Roðin. Meðan hann gekk í stu- dentaskúla kom hann í sambandi við útvarpið, og har var hann í fyrsta lið- num, sum við stórum íblástri arbeiddi við at menna týdningarmikla miðilin. Í 1974 fór hann saman við javnaldranum, vinmanninum og bygdar- manninum úr Klaksvík, Árna Absalonsen, undir Tíðindablaðið. Hetta var politiskt óheft blað, sum kom út tvær ferðir um vik- una, og sum innihaldsliga breyt slóð í føroyska blað- heiminum. Tá ið Finnbogi ikki still- aði uppaftur í Norðoyggj- um í 1984, fór hann at arbeiða í nýstovnaða sjón- varpinum. Kongstankin hjá honum var, at tað skuldi bera til at gera føroyska tíðindasending, og at tað var burturvið, at føroyingar kvøld um kvøld sótu framman fyri sjónvarpið og hugdu at gomlum DR TV ávísum. Í 1988 fór Finnbogi upp í politikk aftur. Hann um- boðaði Tjóðveldisflokkin í Suðurstreymoy, hann var eitt skifti landsstýrismaður í fíggjarmálum, tá ið bú- skaparkreppan og politiska kreppan leikaðu í. Tað segðist, at hann var faðir at uppskotinum um fíggjar- ognaravgjald, sum ikki var serliga væl móttikið nógva staðni, men sum Finnbogi metti at vera alneyðugt fyri at landskassin skuldi fáa inntøkurnar til vega, ið vóru neyðugar. Politiska starvið endaði Finnbogi sum formaður í Løgtinginum. Tað var hann undir fullveldislandsstýrin- um. Í hesum sessinum ar- beiddi hann fyri at betra umstøðurnar fyri ting- arbeiðnum. Hann visti væl, at tað fór at fella fleiri fyri bróstið, um lønirnar hjá tingmonnum fóru upp, og um húsaumstøðurnar vórðu betraðar, men hann sá hetta at vera alneyðugt, og hann legði stóra orku í hetta arbeiðið. Finnbogi var formaður í ritstjórini, sum legði bóka- røðina Løgtingið 150 ár til rættis, og eisini í hesum sambandinum, at Ása Justinussen var honum og ritstjórnini sannur stuðul. Finnbogi hevði listarligar gávur. Longu sum hálv- vaksin yrkti hann fitta og snøgga sangin um smá- dreingin, sum spurdi abban um so mangt, og sum abbin bað fara út at spæla. Ein av lærarunum hjá honum í skúlanum í Klaksvík, Sámal Petersen, sum eisini var tingmaður og lands- stýrismaður, setti lag til sangin, sum framvegis verður nógv sungin. Tað lá væl fyri at yrkja hjá Finnboga. Hann yrkti eitt nú til V4 sendingarnar hjá útvarpinum, og fleiri av hesum yrkingunum komu fyrrapartin av sjeyti árun- um út í savninum Rím og reyp. Seinnapartin av áttati árunum fór hann undir bókarøðina Aftur og fram. Eisini í hesum varð hann dyggiliga stuðlaður av Ásu. Fýra bøkur komu út. Tær eru framúr hentar árbøkur, sum tað framvegis ofta verður kagað í. Á sama hátt er tað við Hendingar í okk- ara øld 1 og 2, sum hann eisini gav út. Eitt skifti vísti Finnbogi síni góðu journalistisku evni og sítt stóra arbeiðs- semi sum blaðstjóri á 14. september. Viðhvørt var hann at hoyra í Útvarpin- um, og mong munnu minn- ast aftur á framúr áhuga- verdu sendingarnar, sum hann hevði úr New York, tá ið hann umboðaði Løg- tingið á ST aðalfundinum. Finnbogi var ættaður úr Brekkuni í Klaksvík. Pápin var Jógvan Isaksen, sum var ættaður úr Leirvík og var skipari. Hann átti At- lantsfarið saman við Kjøl- bro. Finnbogi var fimm ára gamalur, tá ið pápin doyði. Mamma hansara, Anna, sum var ættað úr Uppistovu á Trøllanesi, keypti og rak Atlantsfarið, sum Poul Hansen í Havn seinni leig- aði. Finnbogi var yngstur av børnunum hjá Jógvani og Onnu, og alla sína tíð var hann tætt knýttur at foreldrunum, systkjunum og familjum teirra. Finnbogi og Ása fingu eina dóttur, Glæma. Hon var tríggjar og ein hálvan mánað, tá hon doyði. Finn- bogi eigur tveir dreingir - Jón og Høgni. Finnbogi er farin Í 1989 var Finnbogi Ísakson landsstýrismaður í fíggjarmálum