hósdagur 24. november 2005síða 7

Nr. 226 - 24. november 2005 7 -sigur nývaldi løg­ting­ sins umboðsmaður, Sólja í Ólavsstovu, sum seinnapartin mikudagin varð vald í týðandi sessin av einum einmæltum løgtingi. Bæði løg­ tingsformaðurin og løgmaður fegnast um valið Starvsssetan Jan Müller jan@sosialurin.fo Eitt einmælt løgting valdi mikudagin Sólju í Ólavs­stovu, løgfrøðing til løgtingsins umboðsmann. 28 tingmenn vóru á fundinum, meðan 4 vóru burturstæddir. Valið gjørdist ein tungur burð­ ur, tí automatiska at­kvøðu­ skipanin virkaði ikki. Tí varð atkvøtt við navnakalli. Løgtingsformaðurin tók til eftir atkvøðugreiðsluna, at leingi er tað, ið væl skal vera og ynskti hann nýggja umboðsmanninum til­lukku, vælkomna og mong góð­ ynski. - Tað er ein stórur heiður at skula umboða løgtingið í slíkum málum, og eg takki fyri ta ábyrgd, sum verð­ ur lit­in mær upp í hendi. Hetta er ein stórur dag­ ur fyri meg og fari eg at røkja hetta álitiss tarv eftir besta førimuni sigur Sólja í Ólavss tovu, sum tekur við starv­in­um 1. januar, tá sitandi umboðsmaður, Joen H. Andreass en leggur frá sær. Sólja í Ólavss tovu er ikki ókunnug við arbeiðsøkið hjá umboðsmannaskipanini. Fyri 10 árum síðani var hon við til at gera lógina fyri tann grønlendska umboðsmannin. Tað er tí eitt arbeiði, sum kom­­andi um­boðs­mað­urin hev­ur verið í gongd við og fing­ist við. Grøn­lendska um­boðs­manna­skip­anin er fyri­­mynd fyri tí før­oysku fyri ikki at siga ein avskrift. Sólja í Ólavss tovu er 46 ára gom­ul og er út­búgv­in løg­ frøðingur. Hon hevur nærum 20 ára royndir í almennari umsiting, so hon skuldi ver­ið rættiliga væl brynjað til starvið. Hon starvast í dag sum deildarleiðari í Fiskimálaráðnum. Framm­ anundan var hon eitt skifti aðalstjóri í táverandi Al­mannaráðnum. Hon hevur annars drúgvar royndir frá arbeiði í umsitingini hjá grøn­lendska heimastýrinum, har hon eitt skifti varð ovasti embætismaður. Hvuss u fer hon so at seta sín dám á heldur unga um­boðsmannastarvið spurdi útvarpskvinnan Sólju eftir valið, og vit loyva okkum at endurgeva: - Man verð­ ur noyddur til at taka støðu í tí veruleika man er í og í teimum umstøðum, sum umsitingin í Føroyum hevur at arbeiða undir. Men sjálv­ andi eru viðurskifti, sum man er noyddur til at taka hædd fyri. Eitt nú at hettta er eitt lítið samfelag, og vit halda vit vita alt um øll, og kanska ikki altíð eru so umhyggin at hugsa um okkara gegni og um at kanna málini. Ikki bara at halda, at vit vita men at fáa prógv fyri, at tað er, sum tað er. Í samrøðuni við útvarpið legði Sólja eisini dent á, at hon fer at arbeiða út frá tí sannroynd, at øll skulu viðgerast eins. - Tað er sera týdningarmikið, at vit viðgera allar borgarar eins, og tað eru nøkur fyrilit, sum man verður noyddur til at taka hædd fyri, tá man situr í almennari umsiting. Sólja í Ólavss tovu vísir ann­ ars á, at umsitingin hev­ur tik­ ið til eftirtektar tær avgerðir, sum umboðsmaðurin er kom­ in við. Tað veit hon frá sínum arbeiði í umsitingini. Hon heldur eisini, at tað er eitt stórt frambrot, at umsitingin tillagar sína umsiting eft­ir teimum átalum, sum hon hevur fingið frá umboðs­ mann­inum. Ein fegin løgtings­ formaður Edmund Joensen, løg­tings­ formaður er sera fegin um, at løgtingið einmælt valdi Sólju í Òlavss tovu sum um­boðs­mann. Hann sig­ur, at tað er sjálvandi væl­um­ hugsað, tá tingið velur nýggj­ an umboðsmann og heldur hetta verða eitt sera gott val. - Hetta er so aðru ferð, at umboðsmaður verður vald­ur. Jógvan Andreass en var tann, sum legði fyri og hevur sitið tey fyrstu fimm árini. Hann er komin væl frá byrjan og hevur skapt virðing um skipanina. Hann skal hava eina stóra tøkk fyri hesa tíðina. Nú kemur so Sólja í Ólavss tovu við tí útbúgving, sum skal til og við sínum drúgvu royndum, eitt nú frá arbeiði sínum við tí grønlendsku skipanini, og eg haldi, at hon er vælegnað. Formliga er starvið fyri fimm ár, men løgtingsformaðurin vísir á, at her er talan um eina kvinnu í sínum bestu árum, so vónandi kann hon taka meira enn eitt skeið. Hvat dámar honum, at ein kvinna er vald í sess in: - Tað skal sjálvandi ikki gera mun, um tað er ein kvinna ella ein maður. Tað er jú ar­beiðið, sum skal gerast, og tað er tað sama, um tað er ein maður ella kvinna, sum skal gera tað. Men tá nú valið fellur á eina kvinna, so er tað kanska gott, tí vit hava ikki so nógvar kvinnur í skipanini. Í løgtinginum eru bara nakrar fáar kvinnur, og tað er eitt sindur av undir­ skoti í skipanini av kvinnum, serliga í teimum hægri størv­ unum. Edmund Joensen metir ann­ars umboðsmannin sum eitt sera týðandi starv í løgtingss kipanini. Tað er tann stovnurin, sum leggur linjurnar fyri støðinum í sam­ felagnum. Viðkomandi hev­ ur sjálv­andi ikki nakað vald, men óbeinleiðis hevur hann tað, tí hann leggur støðið fyri umsitingina og hvuss u mál­ ini verða útførd. Løgmaður eisini fegin Eisini Jóannes Eidesgaard, løgmaður fegnast um, at eitt samt løgting hevur valt Sólju í Òlavss tovu til um­boðsmann og leggur dent á, at umboðsmaðurin hev­­ur fingið ein týðandi leik­lut í politisku skipanini við tað, at tað er líkt til, at Jógv­an Andreass en, sum nú fer úr starvi, hevur vunn­ ið stovninum ta hevd, sum hann eigur at hava, nevni­ liga at tær niðurstøður, sum hann kemur við, eru eis­ini tær, sum frameftir leggja linjurnar fyri, hvuss u fyrisitingin skal arbeiða. Løgmaður vísir á, at tað varð høvuðsendamálið við at fáa ein umboðsmanss tovn, og tí kann man siga, at okk­ ara fyrsta val var eitt ótrúliga gott val, og at hann hevur megnað at givið stovninum tað innihald, sum man polit­ iskt ynskti, at hann skuldi hava. - Eg vil eisini ynskja tí nýggja umboðsmanninum góða eydnu í starvinunum og vóni, at tað fer at eydnast henni at halda fast um hetta endamál, og tað ivist eg ikki í, at hon fer. Jóannes Eidesgaard vil eis­ ini fegin boða frá, at út­talilsi og niðurstøður hjá um­boðs­ manninum verða altíð tiknar til eftirtektar í fullum álvara, og at viðurskiftini verða inn­ rætt­að eftir teimum niður­ støðum, sum har verða gjørdar. Tí er hetta eitt ótrú­ liga týdningarmikið starv og stovnur í tí politisku skip­­anini. Tað er líkasum hann, sum rættar tingini inn og stýrir aftur á beint, tá og um tað hevur hug at fara ein skeivan veg. Løgmaður er eins og løg­ tingsformaðurin eisini fegin um, at tað er ein kvinna, sum nú skal umsita starvið: -Tað er avgjørt ein fyrimunur. Sjálvur arbeiði eg saman við kvinnum í míni fyrisiting, og kann eg bara siga, at tað havi eg sera positivar royndir av. - Hetta er ein heiður fyri meg Edmund Joensen, løgtingsformaður, saman við nýggja umboðsmanninum, Sólju í Ólavsstovu, eftir valið mikudagin Mynd Jan Müller Jóannes ynskir Sólju í Ólavsstovu tillukku Mynd Jan Müller