týsdagur 31. oktober 2000síða 3

Sunnudagurin gjørdist rættiligur ska›adagur á Strondum. Tr‡ skip, ein aliringur og bryggjan í Heygsstø› fingu umfatandi ska›ar ÓDNARVE‹UR Edvard Joensen Útró›rarbáturin Marianna av Strondum fekk heilt stóran ska›a í ódnar-ve›r- inum sunnumorgunin. Eis- ini brunnbáturin Víkingur, snelluskipi› Morning Star, ein aliringur og bryggjan í Heygsstø› fingu ska›a í ódnini. Útró›rarbáturin Mari- anna av Strondum fór heilt illa í ódnarve›rinum sunnumorgunin. Báturin lá vi› bryggju í Heygsstø› og var› fanga›ur innan fyri brunnbátin Víking, sum sleit og rak oman yvir Marionnu. Sonni Johansen av Strondum, sum eigur Mari- onnu, sigur stutt og greitt, at ta›, sum hent er, er einki minni enn ein vanlukka. Báturin ver›ur ikki aftur- gjørdur í bræ›i, og í hvussu so er allur vetrarró›urin fer fyri einki. Sonni Johansen sigur, at bá›ar sí›urnar, gron og reyv umframt eitt nú egn- ingarmaskinan, sum stend- ur á inniloka›a dekkinum, eru farin. Marianna er aluminiums- bátur, og tí sera lættur. Tá so eitt størri stálskip liggur og høggur inn á ein slíkan bát, er einki at gera. Teir vóru annars umbor› og ansa›u eftir, sigur Sonni Johansen. Men vi›urskift- ini vóru solei›is hesa nátt- ina, at teir sluppu ikki út, uttan at bakka. Ta› var ov trong at venda, og ov nógv- ur stormur til, at teir klár- a›u at bakka. So ta› var ein vónleyst stø›a, teir komu í, sigur hann. Marianna kom í klemmu millum Víking og bryggj- una. Stundum var hon undir Víkingi, og stundum var hon oman á bryggjuni. Sonni Johansen sigur, at har er so at siga bara botn- urin á skipinum heilur í dag. Tí Sosialurin tosa›i vi› hann fyrrapartin mána- dagin, stó› Marianna á sleipistø› á Skála. Fólk frá tryggingini skuldi tá koma inn at hyggja at ska›anum og taka stø›u til, hvat ger- ast skal. Men ta› kann taka eitt sindur av tí›, tí har eru jú fleiri partar uppií. Ey›vita› skal tryggingin hjá Víkingi eisini upp í máli›. Sonni Johansen sigur, at ta› er eisini ein spurningur, hvussu Marianna skal ger- ast aftur, tá so langt er kom- i›. Báturin er úr aluminium og kann ikki sveisast úti. Finnast skal ein høll, har hann kann takast inn. Ein annar trupulleiki er so, at fólk er ikki í Føroyum, til at gera arbei›i›, sigur hann. Ta› var, sum vera man, einki lag á Sonna Johansen, tá Sosialurin hitti hann á máli mánadagin. Rættilig gongd var nú komin á út- ró›urin hjá teimum, og ta› gekk væl. Eisini rigga›i alt sera væl umbor›, sigur hann. Teir vóru seks mans vi› Marionnu, og teir missa so allir hesa inntøkuna. Báturin ver›ur so undir ongum umstø›um klárur aftur til nakran útró›ur hendan veturin, sigur Sonni Johansen. Kanska næsta vetur, gitir hann. Eisini a›rir ska›ar hendu á Strondum hesa náttina, sigur Ronald Poulsen, verk- frø›ingur hjá Sjóvar Kommunu. Víkingur fekk ska›a, um- framt at naka› av alifiski er sloppi› úr einum ringi, sum lá í havnini, sigur hann. Og sjálv bryggjan er eisini illa farin. Bulvirki› er fari› heilt illa. Og betongdekki› er fari› oman av í stø›um. Fyribils hava teir bert roynt at bjarga tí, sum ligi› hevur og rikist í havnini. So sum stokkar av bulvirkin- um, sum brotna›ir eru, so teir ikki reka út úr havnini og ver›a ø›rum til ska›a, sigur Ronald Poulsen. Inni á Langanesi lá Mor- ning Star, sum eisini fekk ska›a, solei›is at hon fór at leka. Morning Star hev›i fisk inni og var› flutt yvir á Toftir at landa, á›renn ná- greiniligt yvirlit yvir ska›- an fæst, sigur Ronald Poulsen. Hann sigur eisini, at teir vita ikki rættiliga, hvussu umfatandi ska›arnir eru, tí enn hevur eingin frá trygg- ingini veri› og s‡na› ska›- arnar. Ska›adagur á Strondum Útró›rarbáturin Marianna av Strondum, stendur her illa særdur á sleipistø›ini á Skála Nr. 209 - 31. oktober 2000 5 4 Nr. 209 - 31. oktober 2000 Løgfrø›ingur ivast stórliga í heimildunum, tá starvsfólk á Sernámsdeplinum fáa útgoldi› løn sum tænastumenn í fólkaskúlanum, hóast tey ikki longur starvast í fólkaskúlanum HEIMILDIR Ey›un Klakstein Hóast ta› eru næstan tr‡ ár sí›ani, at Skúlin á Trø›ni var› ni›urlagdur sum sjálv- stø›ugur undirvísingar- stovnur og gjørdist partur av Sernámsdeplinum, fær partur av starvsfólkunum framvegis løn sum tænastu- menn í fólkaskúlanum. Løgfrø›ingur, sum hevur kanna› vi›urskiftini á Ser- námsdeplinum, ivast stór- liga í, um heimild er fyri hesum. – Tænastumenn vi› fólkaskúlan kunnu bert fáa útgoldna løn, so leingi teir virka í fólkaskúlanum, slær Bjørn á Heygum fast í síni meting. Og sambært nevndini í lærarará›num á Skúlanum á Trø›ni er ikki longur talan um ein veruligan skúla, men um eina rá›gev- ingarskipan hjá Undirvís- ingar- og Mentamálast‡rin- um, og tí heldur nevndin, at lønin hjá starvsfólkunum ver›ur útgoldin, uttan at heimildirnar fyri hesum eru í lagi. – Hetta meta vit ver›a rættiliga álvarsamst, og vit vilja hava, at grei›a ver›ur fingin á hesum, sigur Os- vald Jacobsen, sum er for- ma›ur í lærarará›snevndini á Skúlanum vi› Trø›na. Onga regluger › Í sambandi vi› fíggjarlóg- ina fyri 1998 var› Skúlin á Trø›ni ni›urlagdur sum sjálvstø›ugur undirvísing- arstovnur og var› lagdur saman vi› Sernámsfrø›is- ligu Rá›gevingini hjá Landsskúlafyrisitingini. N‡ggi stovnurin var› doyptur Sernámsdepilin og hevur til uppgávu at undir- vísa breka›um, sum ikki kunnu ganga í vanligum fólkaskúla. Samstundis skal stovnurin rá›geva teimum, sum velja at senda børn síni í vanligan fólka- skúla, hóast tey hava eitt- hvørt brek. Men hóast næmingar í fólkaskúlaaldri hava veri› innskriva›ir í Sernámsdepl- inum og starvsfólkini á gamla Skúlanum á Trø›ni framvegis fáa løn sum tæn- astumenn vi› fólkaskúlan, hevur Sernámsdepilin ikki virka eftir fólkaskúlalógini. Sernámsdepilin hevur onga regluger› at virka eftir, og sí›ani 1998 hevur hann veri› partur av fyri- sitingini – bæ›i sum undir- vísingarstovnur og rá›gev- ingarstovnur, hóast grei›ur munur ver›ur gjørdur á hesum í fólkaskúlalógini. Seta spurnartekin Nevndin í lærarará›num á Skúlanum á Trø›ni hevur gjørt tvær frágrei›ingar um stø›una á Sernámsdeplin- um, og løgfrø›ingar hava eisini mett um vi›urskiftini á stovninum. Í frágrei›ingini “Uttan heimild”, sum Sosialurin hevur fingi› innlit í, ver›a nógv spurnartekin sett vi› vi›urskiftini á Sernámsdeplinum. Løgfrø›ingarnir Sig- mund Poulsen, Hans Trygvi Teirin og Bjørn á Heygum ivast allir í heimildargrund- arlagnum undir Sernáms- deplinum, tí teir duga ikki at finna nakra heimild fyri at leggja Skúlan á Trø›ni saman vi› Sernámsfrø›is- ligu Rá›gevingini. – Heimildargrundarlagi› undir Sernámsdeplinum er ógreitt, sigur Hans Trygvi Teirin millum anna› í síni meting. Løn uttan heimild Tá ta› sn‡r seg um lønirnar til tey starvsfólkini, sum framvegis virka sum tæn- astumenn vi› fólkaskúlan, eru løgfrø›ingarnir eisini ivasamir í, um alt fer rætt fram. – Ta› haltar í stórum vi› heimildunum, heldur Bjørn á Heygum, sum vísir á, at bert starvsfólk, sum ar- bei›a í fólkaskúlanum, kunnu fáa útgoldna løn sum tænastumenn vi› fólka- skúlan. – Hetta er sjálvt grundar- lagi› undir teirra tænastu- mannastarvi og kann ikki einvíst broytast av fyrisit- ingini. Tískil er ikki sam- barligt vi› teirra starvsøki› at virka uttanfyri fólkaskúl- an sum partur av sernáms- depli ella ø›rum skúla, utt- an at starvstreytirnar ver›a broyttar sambært galdandi reglur, ver›ur Bjørn á Heygum endurgivin fyri at siga í frágrei›ingini hjá lærarará›snevndini á Skúl- anum á Trø›ni. Lærarará›snevndin á Skúlanum á Trø›ni krevur í frágrei›ingini, at øll ivasom vi›urskifti á skúlanum ver›a fingin í rættlag sum skjótast. Atfinningarnar at Sernámsdeplinum eru so nógvar, at landsst‡risma›urin fyrsta dagin fer at seta arbei›sbólk at gera eina umfatandi kanning av stovninum KANNING Ey›un Klakstein – Vit lata 32 milliónir krón- ur til Sernámsdepilin, og vit mugu hava trygd fyri, at stovnurin virkar sum hann skal, og at alt er løgfrø›is- liga í lagi. Hetta sigur Torbjørn Jacobsen, landsst‡risma›ur í undirvísingar- og menta- málum. Hann fer fyrsta dagin at seta ein arbei›sbólk, sum skal endavenda vi›urskift- unum á Sernámsdeplinum – líka frá tí at stovnurin gjørdist veruleiki í 1998 og fram til í dag. – Vit mugu gera hesa kanningina, tí ta› eru nógv- ar atfinningar at stovninum, og spurnartekin ver›a sett vi› fleiri løgfrø›islig vi›ur- skifti á stovninum. Ta › kunnu vit ikki liva vi›, sig- ur landsst‡risma›urin. Fólkini ver›a sett Brúkarar, politikarar og starvsfólk hava funnist at vi›urskiftunum á Ser- námsdeplinum, og eisini løgfrø›ingar, sum hava ver- i› inni í myndini, halda at vi›urskiftini á stovninum eru ógrei›, og at ney›ugt er at fáa skil á løgfrø›isligu umstø›urnar. – Eitt ta› fyrsta, sum eg gjørdi, eftir at eg var› vor›- in landsst‡risma›ur, var at fáa umsitingina at gera ein arbei›ssetning til bólkin, sum skal kanna Sernáms- depilin. Arbei›ssetningurin er klárur, og bólkurin ver›- ur manna›ur fyrsta dagin, sigur Torbjørn Jacobsen. Hann sigur, at ta› ver›a fólk, sum ikki hava tilkn‡ti til Sernámsdepilin, men sum hava ein fakligan før- leika, sum skulu kanna stovnin. Umfatandi – Nú skal alt fyri ein dag. Bæ›i ta› sum fór fram, tá samanleggingin var gjørd, og ta› sum er hent sí›ani, sigur Torbjørn Jacobsen. Arbei›sbólkurin, sum ver›ur settur at kanna Ser- námsdepilin, skal eisini koma vi› einum tilmæli um, hvussu Sernámsdepilin skal skipast í framtí›ini. – Hetta ver›ur eitt umfat- andi arbei›i›, men ta› má gerast, tí eingin kann liva vi›, at so nógvar atfinn- ingar eru at stovninum, og at løgfrø›isligu vi›urskift- ini eru so ógrei›, sigur landsst‡risma›urin. Sernámsdepilin Sernámsdepilin var› settur á stovn til fíggjarári› 1998. Skúlin á Trø›ni, sum undirvísir børnum vi› ymsum brekum, var› lagdur saman vi› Sernámfrø›isligu Rá›gevingini, sum rá›gevur teimum, sum senda síni børn í vanligan fólkaskúla, hóast tey hava okkurt brek. N‡ggi stovnurin er bæ›i undirvísingar- og rá›gev- ingarstovnur. Løgfrø›ingar seta spurnartekin vi› heimildirnar at leggja skúlan og rá›gevingina saman til ein stovn. Teir eftirl‡sa eisini eina regluger›, sum Sernáms- depilin skal virka eftir. Torbjørn Jacobsen, landsst‡risma›ur, heldur, at vi›urskiftini eru so ógrei›, at hann nú setir í verk eina umfatandi kanning av stovninum. Gjalda løn uttan heimild Alt skal endavendast Torbjørn Jacobsen, landsst‡r- isma›ur, fer nú at seta eina umfatandi kanning í verk av Sernámsdepilinum Løgfrø›isligu vi›urskiftini á Sernámsdeplinum í Havn eru so ivasom, at nú skal stovnurin endavendast fyri at tryggja, at alt fer rætt fram og virkar eftir ætlan. Mynd: Jens Kristian Vang