leygardagur 11. november 2000síða 8
‹ fyrra síða allar 21 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
14
Nr. 218 - 11. november 2000
Nr. 218 • leygardagur • 11. november 2000 • 74. árgangur • www.sosialurin.fo
Birgir Kruse
Tórshavnar B‡rá› hevur tiki› stig til
at skúlasøga høvu›ssta›sins ver›ur
skriva›. Og nú er hon í nánd. Innan
mána›in er úti ver›ur henda forvitn-
isliga bók vi› hópin av uppl‡singum
løgd fram fyri almenninginum. Rit-
høvudurin aftanfyri rúgvusmiklu
skúlabókina, hon telur 530 sí›ur, er
Jens Marius Hentze. Í vævi er bókin
heilar hundra› sí›ur drúgvari enn ein
líknandi skúlabók, nevniliga bókin,
sum l‡sti 100 ára søgu Føroya Lær-
arafelags. Árni Dahl ritstjórna›i hesi
stásiligu bók, sum taldi 430 sí›ur og
kom í 1989, tá Lærarafelagi› fylti
hundra›. Um somu tí› kom bókin
"Føroyskir fólkaskúlalærarar", sum
ikki bert l‡sir limir Føroya Lærara-
felags, men eisini farnar lærarar í
Føroyum, heilt aftur til 1870.
N‡ggja bókin "Tórshavnar skúla-
søga" l‡sir vi› or›um, skjølum og
myndum umstø›urnar innan skúla-
gátt í Havn frá byrjan í 1547. Greitt
ver›ur frá latínskúlanum, danska
skúla, almúguskúlanum, arbei›sskúl-
anum, realskúlanum og skúla-
gongdini í kommunalu og privatu
skúlunum í 20. øld. Ein partur í bók-
ini er um skúlarnar í Kaldbak og
Hoyvík, á Hvítanesi og Argjum. Eis-
ini ver›ur skriva› um virksemi› hjá
kvøldskúlanum og musikkskúlanum,
sum seinni komu til. Í bókini er eis-
ini yvirlit yvir lærarar í barna- og re-
alskúlanum, sum vi› gloppum røkk-
ur aftur til umlei› 1660.
Rithøvundurin Jens Marius Hentze
er útbúgvin lærari frá Føroya Lærar-
askúla 1964. Fyrsta ári› sum lærari
var hann í Hvalba, men sí›ani 1965
hevur hann veri› í Kommunuskúla-
num í Havn. Í stuttum vi›tali, nú
bókin um Tórshavnar skúlasøgu á
sí›sta sinni er til rættlestur, sigur
Jens Marius, at ætlanin er, at bókin
kemur út innan november mána›i er
úti.
Umframt skúlasøguna, hevur
Tórshavnar B‡rá› eisini í umbúna›
at skriva eina b‡arsøgu, so sum ein
arbei›sbólkur, settur av B‡rá›num,
skjeyt upp fyrr í ár.
Skúli sí›ani 1547
Jens Marius Hentze,
lærari í Kommunu-
skúlanum í Havn,
skrivar Tórshavnar
Skúlasøgu
Mynd: Jensk Kristian Vang
BROTSMENN Í Danmark
er n‡ggjur filmur komin
fram, sum l‡sir har›renda
lívi› í undirver›ini, júst
sum var ta› Tarantino og
Scorsese í USA. Og ta› eru
føroyskir pengar, i› seta
fer› á søguna. Skuldareyv-
in Søren Pilmark skyldar
nevniliga einum har›-
rendum asfaltsføroyingi
pengar
Birgir Kruse
Í donskum biohallum hevur
filmurin "Blinkende lygter"
gingi› í eina viku. Hetta er fyrsti
filmur sum Anders Thomas Jen-
sen letur rulla. Tó, tá vit siga
fyrsti, skulu vit taka ta› vi›
fyrivarni. 28 ára gamli Anders
Thomas Jensen er einasti dani,
sum tríggjar fer›ur upp í slag
hevur veri› í uppskoti at fáa til-
tiknu Oscar-vir›islønina. Ta› var
fyri stuttsøgufilmarnar "Ernest
og lyset" í 1997, "Wolfgang" í
1998 og "Valgaften" í 1999. Í
hesum tri›ja førinum eydna›ist.
Danski Jensen eigur sostatt ein
gyltan Oscar.
Umframt at hava gjørt hópin
av stuttfilmum, hevur Anders
Thomas Jensen eisini skriva›,
ella medvirka› í søgunum, sum
fleiri n‡ggir og stílskapandi
danskir filmar byggja á. Teirra
millum eru "Mifunes sidste
sang" og "I Kina spiser de
hunde". Í løtunu skrivar hann
saman vi› Søren Kragh-Jacob-
sen handriti› til filmin "Skage-
rak".
Ivaleyst hevur hesin evnaríki
unglingi møtt føroyingum í
Keypmannahavnska náttarlívi-
num ella kann henda í døkku
undirver›ini. Føroyingar, sum
eta fisk og alt sum fyri er — vi›
skræ›u! Har›rendir búllar, sum
herja beint á og ikki smæ›ast
fyri dirty tricks, tá skuldin skal
inndrívast. So nú er at siga takk
fyri sí›st og dríva ta› inn, sum
hann eigur á. Føroyingurin hjá
dananum. Skuldin skal gerast
upp, ta› er kjarnin í filminum
"Blinkende lygter".
Høvu›sleiklutin í hesum
n‡ggja filmi hevur Søren Pil-
mark. Hann er brotsma›urin Tor-
kild, i› skyldar "Føroyinginum"
pengar. Ikki ni›urlagda bla›num,
men har›renda pengalánaranum
úr Føroyum. Henda leiklut hevur
Peter Andersson. Og so tyngj-
andi og balst‡rin er hesin leiklut-
ur, at eyglei›arar í Keypmanna-
havn, sum Havnar Bio hevur
samband vi›, ráddu frá at taka
filmin heim til Føroya, tá út-
leigufelagi› ScanBox bjó›a›i
hann fram. Filmurin er rein prov-
okatión, var› sagt. Tí ver›ur
hann ikki vístur í Havnar Bio.
Í Havnar Bio siga tey annars,
at áhugin fyri donskum filmum
er mest sum horvin seinastu ár-
ini. Okkurt bendir á, at danskir
filmar ikki longur hava "sym-
pati" millum føroyskar ásko›ar-
ar. Men undantøk eru. Teirra
millum er fyrst og fremst Bille
August og allir filmar hansara og
so eisini teir bá›ir filmarnir
"Breakin’ the waves" og "Natte-
vagten", sum bá›ir gingu heilt
væl, sigur lei›arin í Havnar Bio.
Ta› tykist sum Lars von Trier i›
hevur gjørt "Breakin’ the waves"
hevur ein avmarka›an, men av-
gjørdan skara av vi›haldsfólkum
í Føroyum. Tí fara vit eisini at
s‡na n‡ggjasta film hansara
"Dancer in the dark" á Lista-
stevnu Føroya í august næsta ár.
Kann henda, at vit vísa hann inn-
an. Men í hvussu er eisini á
stevnuni í august, sigur Louis
Jacobsen í Havnar Bio.
Føroyskir pengar í donskum filmi
F‡ra brotsmenn, Jeppe Lie Kaas, Mads Mikkelsen, Ulrich Thomsen og Søren Pilmark, møta føroyinginum
Sigur Martin Næs
landsbókavør›ur
Eg elski
bøkur
sí›a 18-19
SØGA Jens Marius Hentze, lærari skrivar
"Tórshavnar Skúlasøgu", sum nú kemur út í
bók. Elsta skjali› hann hevur funni› er 453
ára gamalt
Sosialurin - 311820
Stóra
bringu
-ella lítla?
Dr. Jacobsensgøta 18
100 Tórshavn
Tel./Fax 316610
Visti tú at 80% av øllum
kvinnum ganga í skeivari
BH-stødd?
Vælkomin inn á gólvið
hjá okkum og vit hjálpa
og vegleiða tær at finna
júst tína stødd.
Ring til okkum
og avtala tíð.
Vit hava BH í støddum
úr 65 til 110 cm. í ummáli,
og frá AA til H skál.
Vit hava eisini korsilett
í stórum støddum
Sig okkum frá
Hendir okkurt, sum
er hugvert hj ¿Ýrum at vita,
eru vit til reiÝar at bera tÝindini vÝari.
Sosialurin leggur seg eftir at bera
tÝindi r ¿llum landinum.
Vit koyra runt t kenda, gra Toyota
bilinum viÝ eyÝkendu frmerkjunum.
FerÝandi blaÝstjrnin er dagliga ti kring landiÝ.
Vit eru at hitta telefon nr. 31 18 20.
Telefax nr. 31 47 20.
Edvard Joensen mannar l¿tuni ferÝandi
blaÝstjrnina. Hann er at hitta telefon nr.
42 36 17 ella fartelefon nr. 22 05 07.
Eisini ber til at senda teldupost til:
edvard@sosialurin.fo
ella post@sosialurin.fo
Høgaból • 600 Saltangará • Tel. 44 75 60 • Fax 44 84 60
pf.KLEMENT PETERSEN
Komfort kkiplta MC 603
Fyrr 4.090,-Nò3.681,-
Sosialurin - 311820
Komfort-katalyse
ovnur Beo 632
Fyrr 4.790,-Nò 4.311,-
Vit útvega eisini:
Plastbakkar
Pakkibond, tape
Merkir, etikettir
Knívar
Kitlar, húgvur,
handskar, svintur o.l.
Ymisk tól til ídnaðin
Reingerðisevnir
Tilsetningsevnir
Plattar
Ráðgeving í tilevning
av pakkitilfari
...sjálvandi til besta prísin!!
Staravegur 5, P.O. Box 3099
FO-110 Tórshavn
Telefon +298 35 30 00
Fax +298 35 30 10
E-mail: farpack@farpack.com
Føroya størsta
úrval av
PAKKITILFARI
úr karton,
bylgjupapp og plast
innan øll vinnuøkir
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
KETLAR
Teir væl-
umtóktu ketlarnir
eru á goymslu
Bæði dupultir
og einkultir
Skulu tygum hava nýggjan
ketil, so tosið við okkum
og fáið eitt gott tilboð.
Vit hava serkøn fólk, ið geva
eina skjóta og góða tænastu.
- Alt tilfar til hitaverk og
sanitet fæst hjá okkum
MARIA POULSEN & CO
Smyrilsvegur 8 - tlf. 312000
Reyði krossur Føroya
Sorgarlinjan hjá Reyða Krossi Føroya
svarar mánad., mikud. og fríggjad.
frá kl. 1900 til 2100
212380
Sandvkarhjalli - Tel. 315600 - Fax 318008
Tosið við okkum!
Hjá okkum fáast
vognar og útgerð til allar
flutningsuppgávur!
Sosialurin - 311820
¥ ViÝfestisvognar sum lasta fr 325 kg. upp til 2.600 kg.
–nógv model!'
¥ Eykalutir til viÝfestisvognar
¥ Sekkjavognar, hydr. lyftiborÝ ÐarbeiÝsbord
¥ Vognar til gassfl¿skur, oljutunnur, kassar, trappir
–óteljandi møguleikar!
¥ Gafflar til heisan av plattum, v¿ru o.a.
¥ Tip - Ruskkonteinarir til trukkar
¥ Spennireimar og lyftistroppar
¥ Sleipikrkar til ¿ll bilmerki!
Alt innan
hitaverk & sanitet
so sum:
Sp/f VVS-HORNIÐ
Lágpríshandil
Støkk inn á gólvið
ella ring
• Stoypijarnsketil
• Sanitet
• Kranar
• Baðirúmsmøblar
Landavegur 2 - 100 Tórshavn
Tel. 318023 - Fax 310963
Sosialurin - 311820