mikudagur 15. november 2000síða 2

Nr. 220 - 15. november 2000 3 2 Nr. 220 - 15. november 2000 N‡ggjur skrivari í Útnor›urrá›num 35 ára gamli havnarma›ur- in Ernst Sumberg Olsen er settur í starv sum skrivari í Útnor›urrá›num, har Før- oyar, Grønland og Ísland eru limir. Hetta merkir, at Ernst skal flyta til Ísland, har høvu›sskrivstovan er løgd. Uppgávan hjá skrivaranum í Útnor›urrá›num er fyrst og fremst at samskipa ta›, sum fer fram í rá›num. Ernst Sumberg Olsen tók HH-prógv í 1988 í Tórs- havn, BA í 1991 á Univers- ity of East Anglia (Nor- wich), EE í 1996 (Den Danske Eksportskole), MA í bókmentafrø›i 1999 frá Aberdeen University. Á›r- enn hann fór undir skúla- gongd arbeiddi hann á flak- avirki, sum lastbilførari og sigldi vi› trolara. Ernst var lei›ari á Kemi- lux Limited í eitt ár frá 1996-1997. Summari› 1998 var hann hjá Amerada Hess í Aberdeen á deildini fyri Corporate Affairs og PR. Ernst hevur arbeitt á Løgtingsskrivstovuni sí›an á vári 1999, men hesum gevst hann nú vi›. Hansara arbei›søki á Løgtingsskriv- stovuni hevur veri› at røkja skrivara- og rá›gevaraupp- gávur, i› vi›víkja Nor›ur- landará›num og Útnor›ur- rá›num. Annars hevur hann tiki› sær av ø›rum altjó›a uppgávum og luttiki› í van- ligari málsvi›ger› á skriv- stovuni. Enn er ikki heilt greitt nær Ernst Sumberg Olsen skal byrja í n‡ggja starvi sínum. Jancy skal lei›a sosialu deild Jancy Biskopstø Klein ver›ur lei›ari á n‡ggju sosialu deild hjá Klaksvík- ar kommunu. 35 ára gamla Jancy er úr Klaksvík, men hevur veri› búsitandi í Danmark sein- astu 10 árini. Hon tók útbúgving sum sosialrá›gevi á Den Sociale Højskole í Odense í 1993. Sí›ani tá hevur hon starvast ymsasta›ni á Fjóni. Fyrstu árini arbeiddi hon hjá Fyns Amt, og fekst vi› ta›, tey rópa distriktspsykiatri. Hon hevur eisini arbeitt vi› aktivering av ungfólki, og seinastu fimm árini hevur hon fingist vi› flóttarfólk, sum koma til Danmarkar. Hetta starvi› hevur veri› hjá Odense kommune, og uppgávan hjá Jancy hevur veri› at tiki› sær av flóttar- fólkum, sum eru send frá Dansk Flygtningehjælp og til eina serliga deild á Fjóni. Seinastu tvey árini hevur Jancy tiki› ímóti flóttarfólki, sum eru komin beinlei›is úr ymsum krepp- uøkjum kring heimin. Eftir útbúgving og starvsroyndir í Danmark seinastu 10 árini, er Jancy nú sett sum lei›ari av n‡ggju sosialu deild hjá Klaksvíkar kommunu. Aft- urat sær hevur hon fimm starvsfólk. Jancy er gift og eigur tvey børn. Sosialurin Stovna›ur: 1927 Ábyrgdarbla›stjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Bla›stjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Tí›indalei›ari: Jústinus Eidesgaard justinus@sosialurin.fo Markna›ardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Dagbjørt S. Hansen dagbjort@sosialurin.fo Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Bla›fólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Ey›un Klakstein eydun@sosialurin.fo John Johannessen john@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Turi› Kjølbro turid@sosialurin.fo Stefan í Skorini stefan@sosialurin.fo Sveinur Tróndarson sveinur@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Útgevari/uppseting: Sp/f Sosialurin Prent: Prentmi›stø›in Avgrei›sla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 311820, Fax 314720 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo Bla›i› ver›ur prenta› mánadag-fríggjadag klokkan 1400 L‡singar Freistir: Tekstl‡singar Størri l‡singar L‡singartorgi› Heilsanir T‡sdagsbla›i› Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsbla›i› T‡s. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsbla›i› Mik. kl. 10 T‡s. kl. 15 T‡s. kl. 12 T‡s. kl. 12 Fríggjadagsbla›i› Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsbla›i› Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri l‡singar, sum nógv arbei›i stendst av, mugu vera inni í gó›ari tí› og á›renn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbi›jast í gó›ari tí›. Stødd: Ein heil sí›a í Sosialinum er 254mm brei› og 346mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmi› millum teigarnar er 4mm. DAGSINS MEINING Hótta okkara egnu jør› Í hesum døgum er stór rá›stevna í Hálandi, har "Global Warming", te. yvirupphiting av jør›ini vegna dálking er evni›. Rá›stevnan byggir á a›rar rá›stevnur í Japan og Brasil. Hóast vísind- afólk hava gjørt vart vi›, at jør›in ver›ur yv- irupphita› orsaka› av vakstrarhúseffektini, sum Co2 og onnur dálk- andi evni frá orkufram- lei›slu eru atvoldin til, so tykist ikki sum um at heimsins lond taka hetta í nóg stórum álvara. Vísindafólkini vísa á vandan vi›, at eiturevni frá eitt nú milliardum av bilum fara út í luftina og eru orsøk til eina pros- ess, sum hevur vi› sær, at jør›in ikki sleppur av vi› hitan. Jør›in ver›ur yvirupphita›. Higartil hevur ta› eydnast stjórnum, oljufeløgum o. ø. sum sita á valdi- num í ríka heiminum, at for›a fyri, at nóg stór krøv til minking av dálking ver›a gingin á møti. Ta› eru so eisini teir vísindamenn, sum hava ført fram, at orsøkirnar til yvirupphitingina eru náttúrligar. Hetta er so ta›, sum oljufeløgini hava brúkt í sínum lobb- yarbei›i mótvegis pol- itikarunum. Og ta› er ein orsøk til, at frágrei›- ingarnar um hóttanina frá dálkingini ikki eru tiknar í álvara. Men nú er vónandi ljós fyri framman, um ein kann siga ta› so. Nú tykjast flestu vísindafólk sann- førd um, at naka› er um tosi›. Kanningar vísa, at jør›in ver›ur upphita› nógv skjótari enn hildi›. Og tí ver›ur ta› nú aftur rópt varskó. Ta› eru ikki minst tey ríku londini, sum vi› sínum stóra for- brúki eitt nú av akfør- um, sum eru mest sek í umrøddu dálking. Hig- artil hevur eitt land sum USA, sum er ta› landi› í heiminum, sum dálkar mest, tí n‡tslan av eitt nú bensini og olju er so stór, ikki vilja› tiki› á- varingarnar fyri fult. Roynt hevur veri› at skáka sær undan hesi á- byrgd vi› at vísa til nett- tupp teir vísindamenn, sum hava undirmett vandan. Vi› rá›stevnuni í Amst- erdam fara heimsins lond uttan iva at taka henda dálkingarvanda í nógv størri álvara. Vís- indafólk eru farin at tosa um framtí›ina hjá okk- ara børnum, sum er álv- arsliga hótt. Vandi er fyri at nógv lond í fá- tæka heiminum fara at gerast enn fátækari, tí stóri hitin fer at gera av vi› grø›ina. Vandi er fyri, at lond, sum liggja vi› sjóvarmálan, koma at standa undir í sjógvi, tá ísurin á pólunum brá›nar. Og solei›is kann ver›a hildi› fram - sum var talan um ein ræ›ufilm frá eini ókend- ari framtí›. Veruleikin tykist nú vera tann, at hetta er naka›, sum vit og í hvussu er okkara børn fara at uppliva. Okkurt má gerast nú. Sosialurin NØVN Í VIKUNI Nú tí›in styttist til b‡- og bygdar- rá›svali› 21. november, eru vit her á bla›num vi› at ganga undir í val- greinum. Hóast vit seinastu dagar- nar hava prenta› fleiri sí›ur vi› val- tilfari, liggja framvegis hópin av greinum eftir. Øll valevni eru kortini vælkomin at senda okkum tilfar, men vit kunnu kortini ikki lova, at tilfari› kemur í bla›i›, tá valevni ynskja ta›. Fyri at bøta um henda trupulleika hevur bla›lei›slan gjørt av, at valtil- fari› ikki skal fylla meira enn eina A4 sí›u - ella umlei› 2.500 tekn. Saman vi› valgreinum kann prent- ast andlitsmynd av valevninum. Annar grafikkur ver›ur ikki tikin vi›. Roknast kann ikki vi› at fáa valtilfar í leygardagsbla›i›. Treytir fyri valgreinar Mánakvøldi› kom eldur í nøkur vatnfiltur á eini goymslu hjá East Salmon í Klaksvík ELDUR Ey›un Klakstein Klaksvík: Um átta tí›- ina mánakvøldi› var sløkkili›i› í Klaksvík bo›sent til gamla Dáva- virki›, sum stendur á bryggjuni á vestara armi. Eldur var komin í á ni›aru hædd í bygning- inum, sum East Salmon brúkar sum goymslu. Orsøkin var, at ein ma›ur hev›i skori› nøk- ur rør av í ovaru hædd- ini, og gló›ir høvdu fest í fleiri vatnfiltur í ni›aru hæddini. Filtrini brendu fram- vegis, tá sløkkili›i› kom á sta›i›, men eldur var skjótt sløktur. Nógvur roykur stó› úr bygning- inum, bæ›i me›an ta› brendi, og eftir at ta› var sløkt, men ska›in var lítil og eingin. Naka› av laksi stó› inni í bygninginum, men hann var væl innpakk- a›ur og var› fingin út beinanvegin. N‡ggja sosiala deild hjá Klaksvíkar kommunu er nú farin at virka. Seks fólk starvast á deildini, sum heldur til í b‡rá›shúsinum SOSIAL DEILD Ey›un Klakstein Klaksvík: Átta ár eftir at øll starvsfólkini á sosialu deild vóru send til hús, hevur Klaksvíkar komm- una nú skipa› sosialu deild av n‡ggjum. – Hev›i eg havt ta vitan, sum eg havi í dag, hev›i eg neyvan veri› vi› til at stong sosialu deild í 1993, seg›i forma›ur í sosialu nevnd hjá Klaksvíkar b‡rá›i, Jóg- van Lutzen, tá móttøka var í n‡ggju skrivstovuhølun- um mánadagin. Tá var mitt í kreppuárun- um, at Klaksvíkar komm- unu var› noytt at minka um umsitingina, tí inntøkurnar minka›u so nógv. Og mill- um fólkini, sum vór›u koyrd, vóru fólk á mentan- ardeildini og sosialu deild. – Samfelagi› broytist al- samt, og nú landsmyndug- leikarnir lata kommunurnar yvirtaka fleiri øki, mugu vit gera okkum út til at taka ímóti hesum, seg›i Jógvan vi› Keldu, borgarstjórin í Klaksvík, tá almenna mót- tøkan hjá sosialu deild var fyrradagin. Øvugt at lata aftur Forma›urin í sosialu deild, sum saman vi› borgarstjór- anum helt rø›u á móttøk- uni, vísti á, ta› var óheppi› at steingja sosialu deild í 1993. – Eg eri grei›ur yvir, at b‡rá›i› var› noytt at minka um umsitingina, men ta› kann tykist eitt sindur øvugt at lata sosialu deild aftur, júst tá ney›in leika›i har›ast á, seg›i Jógvan Lutzen. – Samfelagi› krevur, at vit hava eina gó›a sosiala deild, men landsmynd-ug- leikarnir skulu gera sær greitt, at saman vi› upp- gávunum, sum teir leggja á kommunurnar, skulu peng- ar eisini fylgja vi›, seg›i hann. Hetta sjónarmi›i› hev›i Jógvan vi› Keldu eisini á lofti undir sínari rø›u. – Landi› leggur uppgávu yvir á kommunurnar, uttan at pengar fylgja vi›, og ta› er ikki rætt. Pengar mugu fylgja vi›, seg›i borgar- stjórin í Klaksvík. Tæna teimum veikaru Seks fólk starvast á n‡ggju sosialu deildini hjá Klaks- víkar kommunu, sum skal halda til í ovastu hædd í b‡- rá›shúsunum. Jancy Biskopstø Klein er lei›ari av deildini, sum skal umsita barnaansing, fólka- yvirlit og onnur mál á sosi- ala økinum. – Tit mugu altí› minnast til, at tá fólk, sum hava hjálp fyri ney›ini, koma til tykkara, so eru tit tey sterk- aru. Tí er ta› t‡dningarmik- i›, at tit altí› kenna tykkum sum ein tænara hjá teimum, sum kenna seg veikari, seg›i Jógvan vi› Keldu vi› starvsfólkini. Jógvan Lutzen, forma›ur í sosialu deild, handa›i vegna b‡rá›i› sosialu deild eina gávu, sum var ein málningur hjá lokala listar- manninum Edvardi Fuglø. Klaksvík fingi› n‡ggja sosiala deild Seks fólk skulu starvast á n‡ggju sosialu deild hjá Klaksvíkar kommunu. Mynd: TS - Eg eri grei›ur yvir, at b_rá›i› var› noytt at minka um umsitingina, men ta› kann tykist eitt sindur øvugt at lata sosialu deild aftur, júst tá ney›in leika›i har›ast á, seg›i Jógvan Lutzen, forma›ur í sosialu deild. Mynd: TS - Samfelagi› broytist alsamt, og nú landsmyndugleikarnir lata kommunurnar yvirtaka fleiri øki, mugu vit gera okkum út til at taka ímóti hesum, seg›i Jógvan vi › Keldu um n‡ggju sosialu deild. Mynd: TS Nógvur roykur I kvøld ( mikudag) kl. 19.30 skipar Føroya Jazztónleikarafelag fyri einari konsert, har tónleikarar, sum vit annars kenna frá klassiska umhvørv- inum spæla swing- jazz. Nicos Kapnas violin, Sta- men Stantchev piano, Bo Isholm guitar og Edvard N. Debess kontrabas spæla eina skrá vi› Gerswin, Porter og Ellington. Gó›ur og kendur jazztónleikur, sum til dømis lagi› lagi› Tea for Two og Lady be Good – bæ›i rættir jazz- klassikarar. Í kvøld skulu eisini trígg- ir ungir saxofonistar spæla hvør sítt sololag. Ása Joh- annesen spælir lagi› Aut- umn Leaves, Teitur H. Ols- en spælir Tenor Madnes og Ida Berner Holm lagi› Nature Boy. Ta› ver›ur spennandi at hoyra hesar ungdómarnar spæla saman vi› okkara professionellu tónleikarum. Magnus D. Madsen, eisini ungur tón- leikari, spælir trummur til hesi løgini. Jazzkonsert í Nor›urlandahúsinum Swing-violin a la Stephan Grapelli