hósdagur 30. mars 2006síða 2

2 Nr. 64 - 30. mars 2006 [2] Hvussu man gangast í Japan? Nógv gjørdust ov sein, tá Føroya Banki fyrr í ár beyð viðskiftafólkum at gera íløgur fyri 100 milliónir krónur í lánsbræv við trygd ímóti at missa ílagda peningin. Men nú kunnu íleggjarar aftur halda seg framat í Føroya Banka. Frá 20. mars til 7. apríl 2006 ber til at gera íløgur í nýtt lánsbræv, sum fylgir gongdini á japanska partabræva- marknaðinum. Íleggjarar fáa við vissu 1% í rentu um árið. Í mesta lagi kann rentan gerast heili 30% árliga í fimm ára gildistíðini. Kommuninvest í Svøríki útgevur nýggja lánsbrævið, og Føroya Banki samstarvar við Nordea um útgávuna. Teknast kunnu 200 milliónir krónur hesaferð. Vilt tú vita meira um nýggja lánsbrævið, set teg so í samband við íløguráðgevarar bankans. Tað er av stórum týdningi, at viðgerðir- nar kunnu gerast í Føroyum, so vit eisini kunnu menna og styrkja tað heilsufak- liga umhvørvið í før- oyska heilsuverki- num, segði Hans Pauli Strøm, tá hann svaraði fyrispurningi frá Annitu á Fríðksmørk HEILSUPOLITIKKUR Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Á løgtingsfundi tann 22. mars svaraði Hans Pauli Strøm, landsstýrismaður, fyrispurningi frá Annitu á Fríðriksmørk, løgtings- kvinnu, um landsstýris- maðurin fer at tryggja, at nýggja slagið av skurðvið- gerð, sum varð umrøddur í fjølmiðlunum herfyri, fer at verða gjørt í Føroyum. Hetta snýr seg um eitt nýtt slag av skurviðgerð fyri bróstkrabba, sum sparir sjúklingin fyri óneyðugan skurð undir arminum. Við nýggja viðgerðarháttinum ber til at staðfesta undir sjálvari skurviðgerðini, um krabbameinið hevur breitt seg til eitlarnar, og er tað ikki tilfeldið, verða eitlarnir ikki tiknir. – Til henda fyrra spurn- ingin er svar mítt, at sum landsstýrismaðurin í heils- umálum ætli eg mær at tryggja, at nýggi skurðvið- gerðarhátturin fyri bróst- krabba (ið verður kallaður »sential node«) verður sett- ur í verk í Føroyum. Enn hevur bert ein royndar- ella »pilotskurðviðgerð« verið framd á Landssjúkrahúsi- num, og tí skal meira fyrireiking til, áðrenn talan kann gerast um eina reglu- liga viðgerð í føroyska sjúkrahúsverkinum, sigur Hans Pauli Strøm. Annita á Fríðriksmørk vildi eisini hava landsstýr- ismannin at vita, um tað er rætt, at kostnaðurin fyri tól- ið, sum skal brúkast til við- gerðina, fór at kosta einar 200 túsund krónur. Harum- framt kemur so viðgerðin, hvørs førleika vit hava á landssjúkrahúsinum. Men spurningurin er, um tað loysir seg at senda sjúkling- arnar av landinum av fíggj- arligum orsøkum, tí er spurningurin: Hvat kostar sama viðgerð umframt kost og logi, um valt verður at senda somu kvinnur til Danmarkar fyri at fáa við- gerðina framda? – Til henda seinna spurn- ingin er svarið: Talið av kvinnum, sum eiga at fáa boðið hesa skurðviðgerð- ina, og sum higartil hava verið sendar til Danmarkar, er einar 10-12 árliga. – Kostnaðurin fyri hesar skurðviðgerðir í Danmark er tengdur at, hvussu um- fatandi skurðviðgerðin verður, og liggur ímillum 25.000–41.000 kr. fyri hvørja skurðviðgerð. Og haraftrat kemur kostnaður fyri ferðing og uppihald, umframt møguligan fylgj- ara, sigur landsstýrismað- urin. – Eg havi fingið at vita frá Landssjúkrahúsinum, at kostnaðurin her verður mettur at gerast áleið tann sami sum fyri viðgerðina í Danmark. Men tá skal so ikki roknast útreiðslur til ferðing og uppihald. Har- umframt kemur íløgukostn- aðurin upp á umleið 200.000 kr. til ein sokallað- an »gamma-scannara«. Ringt er tó heilt greitt at gera upp, hvat faktiski kostnaðurin verður, við tað at hetta virksemið verður lagt oman á verandi rakstur á Landssjúkrahúsinum. Ein partur av kostnaðinum fer at liggja í at styrkja pato- logi-tænastuna á Lands- sjúkrahúsinum, m. a. við at fáa tað telepatologiska sambandið við Ríkissjúkra- húsið virkið. Í løtuni kannar Almanna- og heilsumálaráðið meira nágreiniliga tey fíggjarligu og praktisku viðurskiftini í sambandi við at taka hesa viðgerðina heim. Hans Pauli Strøm upp- lýsir, at undir orðaskifti- num varð eisini spurt, hvussu vit kunnu tryggja, at kvinnurnar fáa eina rætta viðgerð, nú tað hevur verið so nógv at hoyrt um kvinn- ur á ávísum plássum í Dan- mark, sum hava fingið skeiva viðgerð. Til hetta er at siga, at tað er júst fyri at tryggja tað røttu og bestu viðgerðina, at henda roynd- ar- ella pilotviðgerðin hev- ur verið gjørd í Føroyum. Út frá hesum verður gjørd ein heilsufaklig eftirmeting av hesi royndini, og ein ætlan fyri, hvussu farast skal fram, um viðgerðin skal setast í verk í Føroy- um. Landssjúkrahúsið ger so eina tilráðing til lands- stýrismannin og Almanna- og heilsumálaráðið, hesum viðvíkjandi. Eisini varð undir orða- skiftinum víst á, at tað er fyrst og fremst av atliti til sjúklingin, at tað er so neyðugt, at henda viðgerð- in kann fara fram í Føroy- um, tí ein sjúklingur í hesi støðu hevur serliga stóran tørv fyri at kunna kenna seg í tryggum og heimligum umhvørvi. – Haraftrat er tað av stór- um týdningi, at viðgerðir- nar kunnu gerast í Føroy- um, so vit eisini kunnu menna og styrkja tað heilsufakliga umhvørvið í føroyska heilsuverkinum, sigur Hans Pauli Strøm. Viðgerð fyri bróstkrabba skal veitast í Føroyum – Sum landsstýrismaðurin í heilsumálum ætli eg mær at tryggja, at nýggi skurðviðgerðarhátturin fyri bróstkrabba verður settur í verk í Føroyum, sigur Hans Pauli Strøm