fríggjadagur 4. februar 2000síða 15

27 tíðindablaðið sosialurin Nr. 25 - 5. februar 2000 26 tíðindablaðið sosialurin Nr. 25 - 5. februar 2000 Í dag kunnu hjúnini Aðalbjørg og Sigurd Joensen úr Oyndarfirði halda fimtiára dagin fyri at tey játtaðu seg hvørjum øðrum í heilaga hjúnarlagið. Dagurin er stórur, tí slett ikki øll hjún náa so høgan aldur og onnur klára slettis ikki at halda hvønn annan út í so mong ár og forføllini kunnu verða mong á eini fimtiára lívsbreyt. Dagurin, tá hjún halda fimti ára brúdleysdag er altíð stórur í eini lítlari bygd. Hetta er triðja brúdleypsveislan hjá teimum fle,stu og í einum lítlum bygdarsamfelag hev- ur tú á ein ella annað hátt tætt samband við tey flestu. Tá tvey giftast úr somu bygd, sum Sigurd og Aðal- bjørg, so er tú ella hjúna- felagin í familju við so at siga hvørt mannsbarn í bygdini. Og tá gerast há- tíðardagarnir altíð stórir og viðkomandi fyri øll. Sigurd er ein kendur maður. Hann hevur siglt alt lívið og hann var tiltikin raskur og sterkur maður sum yngri. Sigurd er ein av Guttabeiggjunum í Oyndar- firði og teir hava allir sjey sum ein verið dugnaligir og álítandi sjómenn. Í dag verður ikki tosað so nógv um styrki sum ein neyðugur eginleiki, skal tú klára teg í lívinum, men tá Sigurd var ungur og sjólívið var hart og baldrut, tá stóð tú teg betri, vóru evnini í lagi ella í meira lagi. Siglingarsøgan hjá Sigurdi er drúgv og litrík og ov rúmlig at festa á blað her. Míni fyrstu barnaár var hann við línubátum úr Klaksvík. Hann sigldi við skyldmonnum sínum, Laksafossbrøðrunum. Eg haldi, at hann undan hetta eisini var við Álaker, sum bróðurin John á Sýnuni so fyrimyndarliga førdi. Har vóru teir flestu beiggjarnir við. Tá nótabátarnir komu miðskeiðis í sekstiárunum vóru boð eftir Sigurdi. Hann fór at sigla við Saturn úr Gøtu og har var hann við í mong Harrans ár. Skipari var Per Gregersen, sáli úr Gøtu og teir vóru vinmenn. Síðan sigldi hann við nóta- bátinum “Gøtunes”. Sigurd gavst ikki á hond- um, tá hann legðist uppi fyrst í áttatiárunum. Tá varð havnin í Oyndarfirði liðug og beinanvegin fór hann undir at fyrireika fiskaar- beiði í Oyndarfirði. Hann og Hans Pauli Johannesen, saltkongurin, sáli, høvdu nógv virksemi í Oyndarfirði eitt skifti. Sigurd er fittur í hond- unum og sum smádrongur øvundaði eg mangan allar reiðskapin hann átti. Nógvar eru messinga-flagg- stengurnar, sum Sigurd hevur evnað til á frívaktum umborð á skipi og seinni heima. Hesar prýða mangar stovur í dag. Tillukku við degnum Sigurd. —— Aðalbjørg er fastur mín, tað vil siga hon kemur av Marknagili í Oyndarfirði og er dóttir Jústinus og Magninu Eidesgaard. Hon verður als ikki kalla Aðal- bjørg heima hjá okkum millum systkin. Hon verður bara nevnd gumma, hóast hon bert er gumma at elstu systrinni í okkara systk- innaflokki, ið telir seks. Og gumma er ikki hvør sum helst heima hjá okkum. Hon er ein so stórur partur av familjuni, at neyvan fer dagur afturum, uttan at hon verður nevnd og tað fleiri ferðir eisini. Pápi var yngstur av systkinnum á Marknagili og hann er vorðin so gott og grundiga forkelaður av systrunum báðum og tit kunnu ætla at tær hava stórt pláss í hansara lívi. Eg minnist ikki eina tí einastu hending míni barnaár av týdningi, har hon ikki hevur luttikið á ein positivan og sum oftast stuttligan hátt. Gumma er eitt so einastandandi interessant menniskja og hevur hjartað á tí røttu síðuni. Hon minnist væl og hevur áhuga fyri slekt. Sjálvur havi eg notið gott av hennara minni, nú eg sjálvur flytist spaku- liga longur út á greinina og mín ætt fær størri týdning. Hon greiðir frá við einum smíli og hon er ikki sørt errin av ættini. Ja, Ja, tað vil sjálvsagt altíð vera onkur, sum vit tosa meira um enn onnur í familjuni, men tað vil so vera og kanska røddin verður eitt sindur meira hulin, tá okkurt, sum var ikki heilt sum tað átti at verða, verður tikin upp á mál. Og tit kunnu ætla, at nógv hevur verið prátað síðan Eides- gaard ættin helt ættarveislu á Kambsdali fyri góðum tveimum árum síðani, í fagrasta summarveðri. Og so er hon so luttakandi í samrøðunum. Eg kenni einki menniskja, sum vísir sínar kenslur so berar og ófjaldar sum gumma. Hon smílist tá evnið er lætt og tár fella, tá evnið er tyngri og so skjótt hon kann skifta ímillum. Ja, tú hvøkkur næstan við. Alt lívið rúmast í henni næstan í einum. Tær syrgiligu hendngarnar, tað lagnutunga og síðan tað lætta og deiliga, blandað saman soleiðis helvt um helvt, júst sum lívið lagar seg hjá teim flestu. Ella sum danska sálmaskaldið Kingo tekur til í 1681: “Sorrig og glæde, de vand- rer til hobe, lykke, ulykke de ganger på rad medgang og modgang hin- anden tilråbe solskin og skyer, de følges og ad. jorderigs guld er prægtig muld, Himlen alene af salighed fuld.” Og so er gumma full av skemti, hon dugir at sita undir, hon dugir at siga frá, soleiðis at tú gloymir tíð og stað og rættuliga livir teg inn í hendingarnar so hvørt sum tær búnast, og taka skap, áðrenn tær sleppa varrum hennara. Gumma er trúføst og “uppmærksom” sum vit siga á vanligum talumáli. Neyvan fer ein føðingar- dagur framvið í familjuni, sum hon ikki minnist og sleppir hon ikki sjálv, so ringir hon ella skrivar. Hon hevur so stak vakra hond- skrift og fleiri eru brøvini, hon sendi mær, tá eg læs niðri. Øll eru goymd, sum flógv minni um eina farna tíð. Sjálvur sleppi eg ikki í brúdleyp í kvøld, tí hesi orðini. Heilt erligt, stuttligt hevði verið at sitið millum míni, millum kend fólk í kvøld og reypað mettur og skorrreyður av góðum døg- urðamati og onkrum róma- kendum omaná. Kenni eg gummu rætt, so hevur hon havt ein fingur við í spæli- num, tá kokkarnir hava sett matseðilin saman. Hjartaliga tillukku við degnum og góða eydnu tit bæði á leiðini fram. heilsan Jústinus Eidesgaard úr Hamborg Gullbrúdleypsparið Aðalbjørg og Sigurd Joensen í Oyndarfirði Tað sum hjartað er fylt av Maður hevur gjørt seg sjálvan til nakað, sum lík- ist einum føstum blað- medarbeiðara í at spilla út alt, sum kristið er. Eg havi lisið eina fitta søgu, sum sambært evangelium hansara í veruleikanum er ein djevulsins illgerð úr enda í annan. Tað sum kristin fólk yvirhøvur uppfata sum gott, vil hann við Bíbliuni í hond lýsa at vera synd og óndskap- ur. Sjálvur havi eg eisini eitt dømi, sum kundi verið lýst á sama hátt. Tað er um Mariu og Josef. Tá Josef fann útav, at Maria var uppá vegin, sjálvt um hann ikki hevði verið henni nær, tá vildi hann skilja seg frá henni í loyndum, fyri at skomm ikki skuldi koma yvir hana. Men lógin segði, at hon skuldi lata lív, so hvussu kundi hann gera nakað so »syndadálkað«, sum at verja hana? Vit sum trúgva Bíbliuni, kenna svarið so væl: »Tí hann var rættvísur maður«. Tey sum ikki vilja trúgva sannleikanum, tey skulu trúgva lygnini. Og lygnin skapar hatur, hatur til sannleikan. Tí skilja tey ikki lógina, og als ikki boðskapin. Norðmenn hava eitt fast útsagn um fólk, sum hava sálarligar ella hugsjónar- ligar blokeringar, vit siga: »Han har hakk i plata«, og vísir hetta til tað fyri- brigdi, at ein grammofon- pláta koyrir í sama spor umaftur og umaftur, og sleppur ikki víðari. Grammofonin er søga í- dag, men fólk sum hava »hakk i plata« fara vit al- tíð at hava okkara millum. Medarbeiðarin er at sammeta við ein mann, sum brýtur tvørt við for- eldur síni, sum hann hev- ur okkurt ímóti.Hetta ger hann ikki fyri at fáa frið fyri teimum. Hann leggur upp til at forfylgja teim- um við ábreiðslum og á- kærum um líkt og ólíkt. Hann kann eisini sam- metast við ein mann, sum hevur skilt seg frá konu síni, men vil ikki lata hana hava frið. Hon sleppur ikki at liva sítt egna lív, tí hann vil altíð blanda seg, oa ltíð spilla hana út so nógv hann er førur fyr. Eg havi sæð, at fólk í vælvild hava roynt at svara medarbeiðaranum aftur, sum hampafólk ynskja at gera. Hvørjum halda tit a tit svara? Spyrj- ið fakfólk, sum hava ta neyðugu útbúgvingina og royndirnar. (Tað hevði dómsvaldið gjørt). Og svarið hevði verið, at has- in eldurin fer at brenna til dómadag. Men hví skulu tey trúgvandi bera brenni til bálið? Helst kemur einki gott burturúr tí. Medarbeiðarin kennir Bíbliuna eins væl og djevulin ger, og hann lesir hana í sama anda. Thorbjørn Brochs Lesið eisini Sosialin á Internetinum www.sosialurin.fo JÁKUP MØRK Tað verða tvey ymisk dómarapør, sum fara at leiða teir báðar finalu- dystirnar uppi á Hálsi í dag. Hjá kvinnunum verða tað altjóða dómarar okk- ara, Hjalmar Petersen og Kristian Johansen, sum skulu stýra dystinum. Einki er at ivast í, at dysturin tá er í góðum hondum, tí bæði her heima og uttan fyri land- oddar okkara, hava teir báðir í fleiri ár stýrt dyst- um, har nógv hevur stað- ið á hjá báðum pørtum. Nýggj andlit Hjá monnunum verða tað teir báðir runavíkingarnir, Kári og Dánjal Hansen, sum skulu hava ábyrgd- ina av leiðsluni. Teir báðir hava nú í nøkur ár dømt saman, og tá inniverandi kappingar- ár byrjaði, var gjørt av, at hetta skuldi verða eitt av teimum pørum, sum skul- du fáa nógvar dystir. Tað var nevnliga sol- eiðis, at føroysku hond- bóltsdómararnir áðrenn hetta kappingarárið settu sær fyri, at nú skuldu tað bert verða nøkur fá dóm- arapør, sum harafturímóti skuldu døma so nógvar dystir sum gjørligt. At byrja við vóru tað helst fleiri, undirritaði í- roknaður, sum funnust at, a teir í fleiri førum ikki tóktust nóg avgjørdir, men sum árið er farið, og royndirnar eru vorðnar fleiri, hava teir tikið seg nógv fram hesum við- víkjandi. Ikki tí, feildómar og annað vilja altíð koma fyri, men tað er sera um- ráðandi, at dómaraparið kortini megnar at leiða dystin, og hetta hevur hepnast sera væl hjá runavíkingunum seinastu dystirnar. Serliga legði ein til merkis, hvussu stóran myndugleika teir báðir sýndu, tá teir fyri stuttum dømdu lands- kappingardystin millum Kyndil og VÍF. Eina upp- gávu sum teir loystu til fulnar. At nýggj andlit gera vart við á somikið posi- tivan hátt er sera hugaligt at síggja. Hetta vitnar helst eisini um tann fram- burð, sum føroyskum hondbólti hevur verið fyri seinnu árini, og sum vónandi gerst enn størri, nú altjóða luttøka stendur fyri durum. Kanska hava føroying- ar eitt nýtt altjóða dóma- rapar í júst teimum báð- um. Tað er kanska í so tíðliga at siga nakað um enn, men um framgongd- in stendur við, er hetta als ikki óhugsandi. Svartklæddir menn Dómarapørini til steypafinalurnar koma úr ávíkavist Neistanum og Tjaldur JÁKUP MØRK Hetta vikuskiftið verða fimm dystir leiktir í fremstu flogbóltsdeildunum her á landi, og hóast tað so at siga longu er avgjørt, hvar gull- krónurnar enda, so er fram- vegis nógv eftir at spæla um hjá hinum liðunum í deild- ini. Hjá kvinnunum varð fyr- sti dysturin leiktur longu fríggjadagin, tá ÍF og TB hittust í høllini á Kambs- dali. Hvussu úrslitið av hes- um dysti gjørdist, vita vit ikki í skrivandi løtu, men hevur TB fingið væntaðu stigini, hava tær styrkt sær munandi um støðuna á stig- atalvuni, har tær framman- undan vóru á øðrum plássi, ájavnir við Drátti á triðja plássinum. Seinni dysturin hetta vikuskifti stendur millum Mjølnir og Fleyr, sum leyg- ardagin hittast í KÍ-høllini. Einki er at taka seg aftur í, at Mjølnir eru stórfavorittar undan dystinum, tí higartil í ár hava tær skúgva alla mótstøðu til viks, meðan tað hjá Fleyr hevur gingið út av lagi vánaligt. Fleyr fer longur fram Tríggir dystir skulu leikast í bestu mansdeildini um vikuskiftið, og verða tveir teirra leiktir leygardagin. Í Eysturskúlanum skal Fram royna seg móti ÍF, og mett eftir úrslitunum hig- artil í ár er lítið at ivast í, at Fram er favorittur at vinna dystin. ÍF hevur tó fyrr av- rikað okkurt óvæntað í ár, so havnarmenninir skulu helst ikki kenna seg alt ov tryggar. Í Klaksvík verður eisini dystur í mansdeildini leyg- ardagin, tá menninir hjá Fleyr koma á vitjan. Mjøl- nir liggja í løtuni á øðrum plássi í kappingini, men ilt er at ímynda sær, at teir framvegis eru á hesum plássi eftir dystirnar leyg- ardagin. Higartil hava menninir hjá Fleyr verið fullkomuliga suverenir, og lítið er at ivast í, at Mjølnir má lata sær lynda, at teir eftir vikuskfitð eru farnir aftur á triðja plássið. Sunnudagin skulu menn- inir hjá Fleyr aftur royna seg, og verða tað tá sør- vingar, sum standa hinu- megin netið. SÍ hevði eitt tíðarskeið rættuliga góðan byrð, men síðani vetrarsteð- gin hava úrslitini ikki verið heilt so góð. Ikki er sann- líkt, at hetta broytist stór- vegis sunnudagin, tá Fleyr helst fyllir sær tvey stig aft- urat í stigaposan, sum nú er um at verða fullrokaður. FM-heitini fara nú at nærkast Hóast tað enn eru nakrir dystir eftir at leika, er mest sum allur spenningurin longu farin úr kappingin hjá monnum og kvinnum. Í hvussu so er tá umræður FM-heitið Higartil hava menninir hjá Fleyr verið púrasta suverenir, og væntandi koma fýra stig afturat um vikuskiftið JÁKUP MØRK Klokkan 13.00 okkara tíð, fór Føroyska landsliðið enn eina ferð á vøllin niðri á La Manga, har seinni dysturin á venjingarleguni stóð á skránni. Mótstøðuliðið hesu ferð vóru grannar okkara fyri norðan, Ísland, sum føroyar hava hitt rættuliga ofta í landsliðshópi, men sum tað ongantíð hevur eydnast okkum at vunnið á. Mang- an hevur tað verið nær við og næstan, men kortini ikki nóg mikið. Broytt lið Í mun til dystin mánadagin móti Finnlandi, var føroy- ska liðið nakað broytt, tá farið varð á vøllin fríggja- dagin. Tveir av sjálvskrivaðu leikarunum, Todi Jónsson og Óli Johannesen vóru nú aftur klárir at spæla, men hinvegin vóru Jákup á Borg og Uni Arge nú noyddir at sita uttanfyri, tí báðir høvdu onkrar snuddir at stríðast við. Landsliðsvenjarin, Allan Simonsen hevði sett liðið soleiðis saman: Jens Martin Knudsen - Øssur Hansen, Jens Kristian Hansen (liðf.), Jan Dam, Óli Johan- nesen, Henning Jarnskor - Fróði Benjaminsen, Allan Mørkøre, Julian Johnsson - Kurt Mørkøre, Todi Jóns- son. Góður fyrri hálvleikur Eftir úrslitinum at døma, gekst bara heilt væl hjá okkara monnum fyrstu trý korterini. Eftir eina heldur varliga byrjan, fingu føroy- ingar onkran smærri mál- møguleika, og tá 19 min- uttir vóru farnir, kundu leik- arar okkara fegnast, tá bólt- urin lá í mótstøðumálinum. Hetta hendi eftir at Todi Jónsson var farin ígjøgnum íslendsku verjuna, og tá hann ikki fekk bóltin í netið sjálvur, var álopsfelagin, Kurt Mørkøre, á blettinum og smekkaði bóltin í netið. 18 minuttir seinni kundu føroyingar enn einaferð fegnast. Ein bóltur varð stungin inn um íslendsku verjuna, og tá eingin av mótstøðumonnunum meg- naði at fylgja við Toda, kundi hann við vinstra bein- inum senda bóltin í netið. Sum vera man, var hýr- urin á føroyingum góður, men stutta løtu seinni var munurin minkaður niður í eitt, eftir at Jan Dam hevði forbrotið seg í brotsteigi- num, soleiðis at Rikardur Dádason kundi senda bóltin í netið frá 11 metrum. Aftur brotsspark Í hálvleikinum varð Jo- hannus Joensen sendir á vøllin ístaðin fyri Jan Dam, sum ikki kendi seg heilt væl. Um hetta órógvaði før- oyska verjupartin skal vera ósagt, men tá 12 vóru leiktir av seinna hálvleiki, fekk Ís- land aftur brotsspark, tá Jens Kristian feldi íslend- skan leikara, tá hesin var á veg inn í brotsteigin. Rikardur Dádason varð aftur setttur at skjóta, og heldur ikki hesu ferðina sveik hann álitið, og nú stóð á jøvnum 2-2. Løtu seinni var aftur vandi á ferð framman fyri íslendska málinum, men Birgir Kristinsson bjargaði einari góðari frísparksroynd frá Óla Johannesen. Tá 20 minuttir vórðu leiktir, varð Sámal Joensen settur á vøllin fyri Allan Mørkøre. Stutta løtu eftir hetta, var aftur galið í føroyska brots- teiginum. Íslendska álopið var um at verða liðugt, men kortini fingu teir beint bólt- in inn fyri aftur, og har kun- di Bjarki Gunnlaugsson set- a kollin undir bóltin, og nú stóð 3-2 til Ísland. Brotsspørk kostaðu Eftir at okkara menn høvdu verið á odda 2-0 móti íslendingum, mátti lands- liðið enn einaferð taka til takkar við einum teprum ósigri móti grannunum fyri norðan. Tvey av íslendsku málunum komu eftir brotsspark Móti endanum av dystinum fingu eisini Heðin á Lakjuni og Rógvi Ja- cobsen møguleikan, ístaðin fyri Fróða Benjaminsen og Kurt Mørkøre, men teir megnaðu kortini ikki at broyta nakað um støðuna, og taptu føroyingar sostatt báðar venjingardystirnar á hesum sinni. Lesið meira um landsliðið og venjingarleguna á La Manga í ÍtróttarSosialinum týsdagin Todi Jónsson var aftur at síggja í føroyska álopinum, og hann átti lut í báðum málunum, sum okkara menn fingu