mánadagur 4. september 2006síða 23

Nr. 169 - 4. september 2006 23 tíðindi eykjavíkar Gyrðir Elíasson var føddur í 1961. Ættfólk hansara kemur av Eystfirðum í Íslandi, men hann vaks upp í Sauðárkróki á Norðurlandinum, haðani hann varð studentur. Eina tíð búði hann vestanfyri, á Borgarnesi og Akranesi, seinni í Reykjavík. Næstan alt sítt vaksna­manna lív hevur hann verið full­tíðar rit­høvundur, hevur givið út mong yrkinga­søvn, skald­søgur og stutt­søgu­søvn. Gyrðir Elíasson er ein av teimum mest virdu rithøvundunum í sínum ættarliði og er virðis­løntur fyri verk síni. Hann er íðin týðari, hevur týtt nógvar bøkur um og eftir amerikanska upp­runa­fólkið, og hann hevur týtt tríggjar skaldsøgur eftir Richard Brautigan. Gyrðir Elíasson Donald S. Murray, fødd­ur í 1956, er ættaður úr Ness, norðast á oynni Lewis í Suðuroyggjum, t.e. Hebridunum, sum fólkið haðani eisini nevna Western Isles (Vesturoyggjar), av tí at tær liggja vestur úr Norður­skotlandi. Donald, hvørs móður­mál er skotsk-gæliskt, hevur undirvíst í mong ár, bæði í Suðuroyggjum/ Hebridunum og í seinastuni í Hetlandi. Skrivligu avrik hansara eru prentað ymsa­staðni. Yrking hansara og prosa, blaðmannaskriving og ørindi hava staðið í ymiskum ritum, til dømis New Writing Scotland, New Shetlander, Edinburgh Review, Poetry Scotland, West Highland Free Press, The Herald og The Stornoway Gazette. Nakrar av søgum hans­ara eru komnar út í stutt­søgu­­ savninum Special Deliverance (1998). Eisini hevur hann skrivað rit um oyggja­fólk­ini, líka úr Hetlandi suður ímóti Írlandi, West Coasters og Between Minch And Muckle Flugga – henda seinna bókin lýsir bondini millum Suðuroyggja og Hetlands, hvussu líkt lívið á báðum oyggjaflokkunum hevur verið. Komandi bók hans­­ara, Speak To Us Cat­riona, byggir á munn­­­­ligar arv­mentir av heimaoyggj hansara, Lewis í Suðuroyggjum. Donald S. Murray Jen Hadfield, f. 1978 (nevnir seg stundum Rogue Seeds) man vera tann mest eksperimenterandi av teimum høv­undu­num, sum bera fram í Norður­landa­húsinum. Hennara fyrsta yrkingasavn “Almanacs” (2005) var skrivað í Hetlandi og í Suðuroyggjum í 2002. Sjálv lýsir hon yrkingasavnið m. a. soleiðis: “Almanacs is about lists, rules and archetypes and what they don´t account for ... The central sequence, Lorelei´s Lore, is a road movie in poems, set in the north of Scotland: Ultima Thule, hijacked by elusive sirens and Harrier jets. Ghosty´s driving: Ghosty who´s given up on everything except Skerryman and The Road, and Skerryman himself, the patron saint of bad weather and absence-makes-the- heart-grow-fonder. Lorelei´s Lore is obsessed with yearning, like the two seas separated by Shetland: metres apart / and desperate for each other.” Árini undanfarnu hevur Jen Hadfield, sum tá hevur nevnt seg Rogue Seeds, millum annað gjørt sjáld­samar, hand­gjørdar list­bøkur og yrk­inga­­líki. Hon hevur eisini arbeitt við ljós­myndum og hevur verið út­gávu­­ráð­gevi m.a. hjá Chap­man Publishing, og hon er fleiri ferðir virðislønt fyri síni listarligu avrik. Jen Hadfield Lise Sinclair býr og er uppvaksin á Fair Isle, teirri fjarskotnu oynni miðskeiðis millum Hetlands og Orknoya, har sum hon var fødd í 1971. Hon slepti síni góðu starvsleið í føgrum listum í Glasgow School of Art fyri at hjálpa manni sínum Ian Best, sum er bátasmiður. Tey eiga fýra børn saman. Lise Sinclair Lise er sangari og tónleikari, hon hevur spælt inn, givið út og staðið víða hvar á palli, eitt nú í Reykjavík, Noregi, Washington DC og í Glasgow. Seinastu árini er hon farin undir at skriva bæði yrkingar og sangir, og hon hevur komponerað og framført eina suitu fyri cello, hørpu og rødd, við støði í hetlendskari yrking. Yrkingarnar hjá henni hava staðið í The New Shetlander og Pull of the Moon.