mikudagur 18. oktober 2006síða 2

2 Nr. 201 - 18. oktober 2006 tíðindi SAMBAND eirikur lindenskov eirikur@sosialurin.fo tlf 341800 Verður onki muna­ gott gjørt nú, er vandi fyri, at virksemið hjá Kovanum verður flutt av landinum. Men vit geva ikki skarvin yvir við góðum, sigur Albert Ari Thomasen, stjóri Fiskivinna Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Grundarlagið undir niður­ sjóðingarvirkinum, Kov­an­ um, í Sandavági er farið at ridla. Tað ásannar Albert Ari Thoma­sen, stjóri á virk­ inum. Og hann staðfestir eisini, at hendir onki munagott nú, er vandi fyri, at tey verða noydd at flyta virksemið av landinum. – Vit hava sáttmálar sum skulu haldast og fáa vit ikki rávøru, hava vit onki val. – Men vit geva ikki skarv­ in yvir við góðum og vit stríð­ ast ein harðan kamp fyri at fáa tað at bera til í Føroyum, leggur hann afturat. Og tað vónar hann, fer at eydnast. Alt ov lítið av rognum Men orsøkin til, at tað ikki gongur so væl hjá einasta niðursjóðingarvirki í land­ inum, er, at tað kemur alt ov lítið av rognum upp á land. – Tá ið Kovin keypti mest av rognum, keyptu vit 600 tons um árið. Men í ár vórðu ikki meiri enn 280 tons av rognum avreidd og av teim­ um fekk Kovin góð 140 tons og onnur virki keyptu restina. Albert Ari Thomasen sig­ ur, at tað eru fleiri orsøkir til, at tað gongur so strilti at fáa rogn. – Ein forkláring er, at skip hava fingið kryvjimaskinur umborð. Ein onnur forkláring er, at tað er ikki so nógvur toskur at fáa og at toskurin er smáur og hevur tí ikki so nógv rogn. – Men fyri nøkrum árum síðani var prísurin eisini frægari. Umframt rognini eru rækjurnar hin stóra fram­ leiðslan hjá Kovanum. – Vit hava keypt goymsluna hjá OC Joensen á Oyri, men tað eru vit liðug við fyrst í komandi ári og tá er seinasta rækjan virkað í Føroyum. Stjórin sigur, at tey hava roynt at styrkja virkið við aðrari framleiðslu aft­ur­at rognunum, sum eru høv­uðs­ framleiðslan, men tað kundi virkið gjørt alla aðrastaðni í verðini. Útlendingar umborð á skipini Sjálvur heldur hann, at tað, sum manglar í Føroyum, er ein grundleggjandi hug­ burður til at gagnnýta fiska­ tilfeingið. – Alla mína tí havi eg hoyrt um góðsking, men tað hendir bara onki, leggur hann afturat. Veruleikin er, at tey virkini, sum royna at fáa meiri burturúr fiska­til­feingium, eru tey, sum hava tað torførast, tí tey fáa ikki rávøru. Sjálvur hevur Albert Ari Thomasen nøkur uppskot um, hvussu vit kunnu fáa meiri burturúr fiskatilfeinginum og um, hvussu meiri rogn kunnu fáast til høldar. Ein uppskot er at arbeiða fyri at kryvja fiskin á landi. Ein annar máti er at finna tekniskar loysnir, so at tað ber til at taka rogn og innvølir, uttan at tað órógvar manningina ov illa. Men so nevnir hann eisini ein triða møguleika, sum er meiri óvanligur. Og tað er at fáa útlendingar umborð á føroysku skipini í rognatíðini at taka rognini. – Hetta skulu vera útlend­ ingar, sum ikki skulu vera partur av manningini sum so, men sum bara skulu hava til arbeiðis at kryvja og taka rogn. Tað heldur hann avgjørt hevði loyst seg fíggjarliga. – Rognini eru eini 5% av fiskinum. Og ein túr kann ein partrolari saktans fáa 100 tons av fiski. Sostatt fær hann fimm tons av rognum. Avreiðingarprísurin er átta krónur fyri kilo. Sostatt fær trolarin 40.000 krónur bara fyri rognini í ein túr upp á nakrar dagar. – Skal tað ikki loysa seg, er tað onki, sum loysir seg, sigur stjórin á Kovanum. Arbeiða hart fyri at yvirliva Kovin fær alt ov lítið av rognum og tí er vandi fyri, at tey verða noydd at gevast. Men Albert, Ari Thomasen, stjóri á Kovanum hevur nøkur hugskot um, hvussu meiri rogn kunnu fáast til høldar. Eitt uppskot er at fáa útlendingar umborð á skipini í rognatíðini