hósdagur 7. desember 2006síða 39

Nr. 237 - 7. desember 2006 39 Bøkur og annað tilfar – bæði innan og uttan skúlagátt Loysunar- orðið: ……………………………………… Navn: ……………………………………………………… Bústaður: ……………………………………………… Bygd/býur: ……………………………………………… Hvønn fríggjadag er krossorðagáta í blaðnum. Drigið verður millum røttu inn­sendu loysnirnar. Vinningurin er ein bók frá Bóka­ deild Før­oya Lærarafelags ella Føroya Skúla­bóka­grunni. (Krossa av á listanum høgrumegin, hvørja tú best kundi hugs­að tær). Fyri at verða við í dráttinum um vinningin, má loys­ un­­­ar­­orðið vera okkum í hendi í seinasta lagi hós­dag­in. Vinn­­­ar­in verður saman við loystu gátuni kunn­gjørd­ur í blað­­­num fríggjadagin. Sendið loysunarorðið til: Sosialurin, Box 76, 110 Tórs­ havn – og viðmerkið »Krossorðagáta nr. …« á bjálvan. Jónvør Jacobsen 695 Hellurnar Vinnari: Lesið føroyskt – hugsið føroyskt! Frá BÓKADEILD FØROYA LÆRARAFELAGS: 1 Okkara kokkar – Gudmund Gudmundsson 1 Grund 1 – Steinbjørn B. Jacobsen 1 Ein farri av kolvetni – Marjun Kjelnes 1 Veður og tíðindi í Føroyum 1875–2002 – Petur Skeel Jacobsen og Finnbogi Ísakson Frá FØROYA SKÚLABÓKA­GRUNNI: 1 Heimsatlas 1 Føroysk Flora – Jóhannes Jóhansen 1 Havið – Bogi Hansen 1 Heimsins lond 1 Grót og steinar – Martin Heinesen týddi Loysnin frá seinastu viku Loysunarorðið: KASSAKREDIT 486 486 DAMM- URIN TJEKKI KARAK- TERUR GEO- METRISKT TAL VOLT KÆRLEIKI (N.T.) SKRIFT NITRO- GEN DEKS- TÓL TONS GUDINDA OXYGEN DEKSTÓL KLASSI TÝSKARI BØ- STYKKIR NIELS PAULI NAVN (ITAL.) 1 BÓLT- FELAG KÓSIR NEWTON BUSHEL (EIND) ALFA EINS MEĈNI ? NUMMAR EUROPA- SAMTAK PINNUR KÓPA- HOLUM 2 BÍBIL- BYGD GRIMSBY TROLARI LIT- FARAST KALIUM 3 URAN EYGLEIDDI SO- VORĈNA LIVIR JENESEJ LITUR INGIFER (LATÍN) ÓRÓLIG TÓNI ANTONOV LIMIR 4 KON- SONANT- AR HINAFERĈ ST BEIGGI FIDEL BRANDUR U ÓSPAKAN SEYĈ BIND HITI ELVA ALDAN MAĈUR IKKI NÚ EINS BÁRAN BOND STATUR LATÍN LAND FAK- FELAG MAĈUR TÍĈLIGA FISKUR EDD ILJUSHIN DREIV RHODE ISLAND ÁSKRIFT ABER- DEEN HAVNA- BÝUR MOTOR- SKIP NULL 5 STELLA ….. TV-RÁS REAUMUR REIĈ- SKAPUR LJÓĈ LOWES- TOFT SKÚRUR NORGE FUGLURIN .. CHI MINH 6 ONGAN- TÍĈ KÓS SPANIA LIEUTENANT GENERAL Š IKKI HER ÓFRIĈUR BEEF- EATER GARN 7 TRÆ REX DRÍV SVÁVUL MAĈUR TVÆR SPILTUR NORSKUR BÝUR BRECHT HJÁLJÓĈ ARGON EX OFFICIO VILL NATRIUM ITALIA RØNNE NIELS ……. FAHRENHEIT DANSKUR FLOKKUR BETA AMPÈRE URAN TRÓNDUR Í GØTU 8 K I L O W A T T T Í M A R E S R A U E V Y M I S K A R I Y N D I S R E I N A K R A R M O S T I N G A A I S P O W A T E R F O R D N O A M I G A T R U S S U R V R M O R V T S N O R K I 485 U N D E G I H U N C A S O B O H I N R A K G P O B E T O K A N K O N U A F I D E A G A A N R Ø R A T G O F R A R U B I N I N O G U R R E K R A N I G I V I N L Ø R N R Ó S A N A Ó D N I N A K A T Á R K A G A N A H A T T U R KROSSORÐ Nógv húsdjór verða ávirkaði av fýrverk, og vit skulu ikki fleiri dagar inn í desembur, áðrenn fólk byrja at skjóta fýrverk. Nógvir hundar verða ógvusliga ávirkaði av fýr­ verki, men kettur og hestar kunnu eisini hava eina stóra reaktión tá skotið verður. Hundarnir verða ávirkaðir á ymiskan hátt av fýrverki. Hetta vísir seg við at hund­ urin t.d. byrjar at vera nervøsur og goymur seg, søkir kontakt, ýlur, grulvar, slevar, ger av sær á gólvið, melur runt um seg sjálvan, missur matarlystin ellar rystir. Stutt sagt broytist atferðin hjá hundinum. Hví verður hund­ urin bangin? Hundurin hoyrir 6-8 ferðir betur enn vit og verður hann bangin tá hann ikki kennir “nýggju” ljóðini og sterka ljósið. Hundurin verður bang­in, og gloymir ikki hesi ljóðini og sterka ljósið so skjótt sum menniskja ger. Tí blívur hundurin við við at vera bangin og nervøsur. Tað lættasta er, at venja hundin til at einki hendir, tá ljóðið og ljósið kemur frá fýrverkinum. Tú kanst venja hundin við ljóðupptøkum frá fýrverki í eitt tíðarskeið, tá tað ikki verður skotið uttandura. Um hetta ikki er gjørligt, skal tú verja hundin frá ljóðinum og ljósinum. Far ein túr áðrenn skotið verður, og hav hundin í bandið, so hann ikki kann rýma um okkurt skot er. Tað er sera umráðandi, at tú ikki roynir at troysta hundin tí tað kann gera hann meiri bangnan. Tú kann spæla við hundin ella gera ymiskar venjingar, so at hundurin flytir uppmerksomheitina á okkurt annað. Um tú ikki fær samband við hundin, skal tú vera so rólig/ur og náttúrlig/ur sum gjørligt. Um hundurin hevur lagt seg undir sofuna, so lat hann liggja har. Spæl tónleik, sum kann sissa hann og hav ljósið tendrað, og lat hundin vera í kendum umhvørvið. DAP er ein luktur, sum kann sissa hundin. Hetta evni finst í spray og í dós, sum verður sett í eina stikk­kontakt, og spjaðir luktin. Hetta evni inni­held­ ur ferromonir, sum hava góð árin á flestu hund­ar. Sproytast kann á teppi hjá hundinum, og skal tað gerast við 2 tíma mill­ umbili, meðan el-dósin skal vera tendrað í minsta lagi 2 vikur undan at fýrverkið verður skotið. Hetta kann m.a. keypast á intenetinum á heimasíðuni www.loppetjansen.dk Á heimasíðuni hjá Dyre­ nes Beskyttelse kanst tú keypa eina fløgu (lydtræning for familiedyr) sum spælir dygdargóðar upptøkur av ymiskum ljóðum, herav skot­um, fýrverki og av tor­ uni. Tá tú skal venja hundin við ljóðini, eigur tú at byrja í góðari tíð áðrenn nýggjársaftan, um hundurin er bangin fyri fýrverki. Fløg­ an kann keypast á www. dyrenes-beskyttelse-butik.dk Fyri tann bangna hundin, kann stillandi heilivágur saman við doyvandi heili­ vági vera loysnin. Og tá skal tú tosa við djóralæknan, men ger hetta longu nú, og ikki millum jól og nýggjárs, so tit við vissu kunnu tryggja hundin. Ketta er ikki von at fáa sissandi heilivág til nýggj­ árs. Hon er vanliga ikki eins bangin og hundurin er. Summar kettur goyma seg vanliga undir einum stóli, sofu ella einum skápi til larmurin er yvirstaðin. Hestar skulu ikki standa úti mitt í larminum, men heldur setast inn í teirra bás. Onnur kelidjór, skulu á sama hátt takast inn tá skotið verður inn í nýggja árið, so eingin vanlukka stendur av tí, ella at djórini doyggja av stressi. Keldur: www.dyrenes-beskyttelse.dk www.dyrelaegevagten.dk www.netdyredoktor.dk www.loppetjansen.dk Húsdjór og fýrverk Tíðindaskriv frá Djóra­ verndarfelagnum