fríggjadagur 12. januar 2007síða 8

8 Nr. 9 - 12. januar 2007 tíðindi Strategibólkurin fyri arbeiðsmarknað hevur lagt fram uppskot til hoyringar um framtíðar arbeiðsmarknað. Visjón 2015 Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Strategibólkarnir fyri ar­beiðsmarknað, infrakervi og tilfeingi hava sent upp­ skot síni til hoyringar. Í pappírunum lýsa stra­tegi­ bólkarnir hvørji mál eiga at verða sett fyri økini, og hvat eigur at verða gjørt, fyri at røkka málunum. Í blaðnum í dag vísa vit á niðurstøðurnar hjá bólki­ num, sum hevur arbeitt við arbeiðsmarknaðinum. Vón­ in er, at vit fáa høvi til at vísa til strategipappírini frá hinum báðum bólkunum í einum av komandi bløðu­ num. Líður móti endanum Sambært heimasíðuni hjá landsstýrinum um Visjón 2015, líður væl við arbeiði­ num at leggja Visjón 2015 til rættis. Sambært tíðar­ ætlanini eru nú bert trígg­ ir bólkar eftir, sum skulu leggja tilfar út til hoyringar. Tað bólkarnir, sum við­gera alheimsgerð, sam­felags­ bygnað og vælferð. Tá allir strategibólkarnir eru lidnir við síni strategi­ pappír, verður tilfarið savna í eitt rit, ið verður handað Landsstýrinum. Aðalmálið sett Umframt embætisfólk og fólk við løgfrøðiligum før­ leikum, hevur bólkurin um arbeiðsmarknað verið mannaður av fólki frá ar­beiðs­marknaðinum, bæði løn­tak­ara- og arbeiðs­gevara­ síðuni. Tey siga, at aðalmálið fyri føroyska arbeiðsmarknaðin er ein vælvirkandi, menn­ andi, tryggur og rúmligur arbeiðsmarknaður, har tað er lætt hjá øllum at bjóða fram og fáa skikkaða arbeiðs­megi. Rættlag á í 2010 Í niðurstøðuni sigur bólk­ urin, at í einum framtíðar samfelagi eru øll í størri mun virkin og før fyri at umstilla seg til nýggjar um­støður. - Yvirskipaða málið er ein vælvirkandi arbeiðs­mark­ naður, har sáttmálar, arbeiðs­ marknaðarlóggáva og arbeiðs­ marknaðar­skip­anir samvirka, soleiðis at ósemj­ur og trætumál á arbeiðs­marknaðinum verða loyst skjótt og á rætta staði. Allar arbeiðs­markn­aðar­ lógir og allar arbeiðs­markn­ aðarskipanir skulu vera dag­ førdar innan 2010 og síðan dag­førdar við jøvnum millum­ bilum, skjýtur bólk­urin upp. Trivnaðin upp Ein háttur at draga arbeiðs­ megi til sín og millum ann­að eisini at minka um sjúkufráveruna, er at seta trivnaðin á arbeiðs­ plássunum í hásæti. Gott arbeiðsumhvørvi er ein av hornasteinunum í hesum sambandi. Arbeiðsloysisskipan og arbeiðsávísing eru øki, sum partarnir á arbeiðs­ marknaðinum hava staðið fyri at skipa. Partarnir á arbeiðsmarknaðinum skulu framhaldandi varða av hesi skipan. - Høvuðsendamálini við henni er at hjálpa teimum fíggjarliga, sum gerast arbeiðsleys, at gera tað smidligt at skifta arbeiði og at útvega arbeiðsmegi. Útgjaldið til arbeiðsleys skal tryggja tí arbeiðsleysa nøktandi kor, verður sagt. Partarnir áseta Í Føroyum eins og í hin­um Norðurlondunum eru tað partarnir á arbeiðs­marknað­ inum, sum við ásetingum í sínámillum sáttmálum skipa viðurskiftini á arbeiðs­ marknaðinum. - Tað, sum partarnir ikki vilja ella ikki eru førir fyri at skipa í sáttmála, verður skipað við lóg, sigur bólkurin. Hetta hevur við sær støð­ ugan og liðiligan arbeiðs­ marknað, og vit eiga at halda fast við hendan leist­ in. Lívslong læra Strategibólkurin staðfestir, at yvirskipaða málið er lívslong læra. Øll, sum í størri ella minni mun eru knýtt at arbeiðsmarknaðinum, verða partur av eini før­ leikamenningarskipan. Á tann hátt kunnu hesi altíð økja um førleikar sínar, og hevur hetta við sær, at fakliga flytførið eisini verður økt. - Arbeiðstøka arbeiðs­ meg­in, harundir eisini leiðsl­an, skal støðugt før­ leika­mennast, eitt nú við skeiðum og styttri útbúgv­ ing­um. Serligur dentur skal leggjast á at før­leika­ menna ófaklærda arbeiðs­ megi. Framhaldandi eftirút­ búgvingarskipanir skulu skipast, soleiðis at málið um førleikamenningartilboð til øll, uttan mun til starv, kyn og bústað, kann verða rokkið, siga tey í uppriti­ num. Eftirløn til øll Yvirskipaða málið í mun til tann trygga arbeiðs­ marknaðin eru persónligar eftirlønarskipanir, sum sam­ virka við fólka­pen­sjónina og samhaldsføstu arbeiðs­ marknaðar­skipanina. Sam­ felagið hevur evstu ábyrgd av, at øllum er tryggj­að lívs­grundar­lag við pen­ sjónsaldur. Til tess at tryggja fíggjar­ligt lívsgrundarlag í pensjónsaldri, skulu øll, sum eru á arbeiðsmarknaðinum, gjalda í eina alment góð­ kenda eftirlønar-skipan. Rúm fyri øllum Í mun til tann rúmliga arbeiðsmarknaðin, skal rúm vera fyri øllum á arbeiðs­ marknaðinum. - Øll skulu kunnu hava eitt virkið arbeiðslív, og eingin skal vera fyri mismuni á arbeiðsmarknaðinum, hvørki av skerdum arbeiðs­ før­­leika ella aldri. At skapa rúm fyri fólki við skerd­ um arbeiðsførleika er ein gagnlig íløga, ikki bert hjá viðkomandi fólki, men eisini hjá arbeiðsplássunum og samfelagnum sum heild. Fólk við skerdum førleika eru virðismikil arbeiðsmegi, sum arbeiðsgevarum fer at tørva framyvir, sigur bólk­ urin. Góðar liviumstøður Bólkurin sigur, at síðst, men ikki minst, skal tað vera lætt at bjóða fram og fáa skikkaða arbeiðsmegi. - Í hesum sambandi er yvirskipaða málið at beina burtur allar forðingar fyri at bjóða fram og fáa skikkaða arbeiðsmegi, bæði tá talan er um arbeiði í Føroyum og uttanlands, verður borið fram. Og skoytt verður uppí, at Føroyar skulu allar vera ein arbeiðsmarknaður. - Ein av fortreytunum fyri hesum er, at sam­ferðslu­ kervið skal vera vælútbygt, ferðakostnaðurin millum heim og arbeiðspláss lágur, eins og at bústaðar- og barna- ansingarmøguleikarnir skulu vera góðir um alt landið. Arbeiðsmegi millum lond Tað skal vera lætt hjá før­ oyingum at bjóða fram arbeiðsmegi sína uttanlands, og útbúgvingarkrøv, útbúgv­ ingarstandardir, løggild­ing­ ar o.a. skulu sostatt vera í samsvari við krøvini aðra­ staðni. Bólkurin sigur, at er ikki nóg mikið av (skikkaðari) arbeiðsmegi tøk í Før­ oy­um, skal vera lætt hjá arbeiðsgevara at fáa neyðuga útlendska arbeiðsmegi ta tíðina, ið tørvurin er. Hetta skal fremjast soleiðis, at útlendsk arbeiðsmegi virkar undir teimum treytum, sátt­málum og lógum, sum galda í Føroyum. Visjónir um arbeiðsmarknaðin Sólarmagn vitjar Vágs kirkju Hetta vikuskiftið er kórið Sólarmagn farið á venjingarlegu í Suðuroy. Í vetur hevur kórið arbeitt við skránni til eina Várkonsert, sum skal verða í høvuðsstaðarøkinum seinni í ár. Men í fyrsta umfari er kórið farið suðureftir at brýna tónleikin í Vágs kirkju. Vágs kirkja er tiltikin fyri góð ljóðviðurskifti. Kórið venur dagliga í trongum umstøðum og gleðir seg tí til at royna síni evnir í hesum framúr góða kirkjurúmi, har góð hjálp fæst úr akustikkinum. Kórið fer at enda venjingarleguna við eini óhátíðarligari konsert og tey vóna, at sanghugaðir suðuroyingar koma at lurta – og kritisera. Skráin er blandað, men meginparturin er svenskur tónleikur. Fróði Sandoy stjórnar kórinum. Konsertin verður leygardagin 13. januar klokkan 17. Í bólkinum um arbeiðsmarknað vóru • Maria Róin, deildarstjóri, formaður • Snorri Fjalsbak, deildarstjóri • Alfred Petersen, formaður stýrið ALS • Kári á Rógvi, løgfrøðingur • Kristoffur Laksá, stjóri • Gunnleivur Dalsgarð, formaður í Starvsmannafelagnum • Vígdis Johannesen, forkvinna í Havnar Arbeiðskvinnufelag • Joanna Djurhuus, fulltrúi • Sólrun Gleðisheygg, journalleiðari