mánadagur 18. august 2014síða 19

19 Mánadagur 18. august 2014 · Nr. 92 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 kjak Tjóðarflogfelag okkara má ikki líða somu lagnu Annita á Fríðriksmørk Vit stóðu saman um flog­fe­ lagið. Visjónir, vitan, førleiki og royndir. Alt gekk eftir fleiri ár upp í eina hægri eind. Men so hendi nakað. Polit­iski myndugleikin helt brádd­liga, at leiðslan mátti skift­ast út og nýggj strategi leggjast. Stjórin, sum ikki mátti verða føroyingur, spurdi fyri­ tøku, sum heldur ikki mátti verða føroysk, um hvørja strategi, hann skuldi leggja fyri felagið.. Og vit bíðaðu. Kúrr. Ongin mutar ímóti. Og so kom hon. Nýggja stra­tegiin. Og haldið tykkum fast: Nýggja strategiin lovar, at nú verður so nógv bíligari at flúgva og nýggjar destina­ tiónir fara at laga seg meira eftir føroyska tørvinum. Áðrenn og aftaná Áðrenn nýggju strategiina hjá Atlantsflog fingu vit flo­g­ferðaseðlar fyri 950,-kr, um umbiðið varð minimum 25 dagar áðrenn fráferð - hetta kundi broytast móti kostnað. Eftir nýggju strategiini fara vit at fáa flogfeðaseðlar fyri 799,-kr, um umbiðið verð­ ur minimum 60 dagar áðr­ enn. Hetta kann IKKI broyt­ ast móti kostnað! So nógv hóvasták fyri hasar hálvtannhundrað krón­urnar, og enntá fyri verri treytir enn áðrenn. Áðrenn var arbeiðsmálið føroyskt. Tað ber ikki til long­ ur um leiðsla og nevnd, skulu skilja, hvat sagt verður. Áðrenn flugu vit til tveir evuropeiskar metropolar: Lond­on og Milano. Nú skal London skiftast út við Aber­ deen. Og Milano við Mal­ lorca! Kalla tit hetta framstig? Fólk hava undrast líka síð­ ani november í fjør, hví tjóðarflogfelagið skuldi koll­ veltast. Felagið byrjaði við eini nýggjari vinna, sum pio­ nerar í føroyskari flogvinnu bygdu upp frá grundini. Har vórðu skapt hópin av ar­ beiðsplássum. Felagið setti Føroyar í miðdepilin við nýggjum farleiðum, endur­ nýggjaði seg við nútímans flogførum og var fremst við nýggjari navigatiónstøkni, sum hevur skapt munandi hægri regularitet í Føroyum – alt bygt á føroyskari grund. Latið ikki Atlantsflog líða somu lagnu. Góða samgonga, tit hava niðurlagað so nógvar fakliga væl kvalifiseraðar stovnar, meðan tit hava sitið hesi árini. Eg rokni ikki við, at tit vilja nøkrum ilt, men eg vil halda uppá, at tit gera stóran skaða, við manglandi visjónum, og við politikki, sum er uttan mið og mál! Stovnar, sum hava tikið fleiri áratíggju at bygt upp, hava tit latið farið fyri skeytið. Fyrst lótu tit persónligu upp­lýsingarnar fara av land­inum. So niðurløgdu tit Landsbankan og tømdu bú­ skapargrunnin og avtóku virðis­brævamarknað Føroya. So tiðnaðu tit blokkin og hækk­aðu hann. Vælsignan eigi tykkum latið ikki eisini føroyska stoltleikan fara úr Atlants­ flog. Altíð lættari at flyta fokus Gunvá við Keldu Býráðslimur Klaksvíkar Býráð Takkað verið fiskivinnuni, hava vit í dag eitt væl­ferðar­ samfelag. Fiskivinnan hevur alla undanfarnu øld, heilt til dagin í dag, verið álitið. Vit hava átt og eiga framsøkin vinnulívsfólk, sum við dirvi og áræði hava skapt grund­ ar­lagið undir sam­felagnum. Havi áður verið inni á mun­inum og samstarvinum millum privata vinnulívið, sum gevur grundarlagið und­ ir samfelagnum og al­mennu kørmunum, sum komm­un­ urnar skapa. Hesi hanga neyvt saman bæði fíggjarliga og búskaparliga. Fyrr var tað so, at vinnan og reiðarar sjálvir bygdu at­ løgubryggjurnar, so hvørt sum støddin av skipum kravdi hetta, og so hvørt sum fjarleiðirnar alt meiri gjørdust ein veruleiki. Sum árini eru liðin, hava vit sæð alt fleiri almenn gjøld og skattir verða lagt á bæði borgarar og vinnuna. Hetta hevur havt við sær, at land og kommunur enn meiri hava verið noydd at byggja havnir, so at størru skipini kundu leggja at fyri at upp- og avskipað fiskin. Havnaútbyggingar Eftir kreppuna í 90’unum av­tók Føroya Løgting lands­ kassastuðulin sum viðførdi, at kommunurnar einsamallar máttu gjalda allar havnaút­ bygg­ingar. Hetta gjørdi, at kommunurnar enn meiri høvdu tørv á teimum inn­ tøk­um tær kundu fáa, fyri at megna at fáa havna­út­ bygg­ingar at hanga saman fíggjar­liga. Klaksvíkar Kommuna fær í dag havna- og upp­ skip­ing­arg­jald av tí, sum fer um bryggjukantin, men týdningarmikið er eisini at fáa part av tí sum fiska­fram­ leiðslan gevur, tað sum verður virkað á staðum og avskipað hiðani. Hetta er eitt mál sum fleiri ferðir hevur verið uppi at venda landspolitiskt, eins og í kommunalum høpi. Enn er onki komið burturúr. Í dag fara so gott sum øll avskipingargjøld av allari framleiðslu í landinum í ein kassa, Tórshavnar Havn. Júst hetta er tað, eg haldi er ein skeiv skipan og orsøk fyri, at eg enn einaferð geri vart við hetta. Tað er millum annað hesin peningur, sum kemur frá øllum økjum í landinum, sum Tórshavnar Havn nú ger millionaíløgur við. Tí fari eg enn einaferð at heita á okkara landspolitikarar at taka hetta mál upp í álvara, hetta mál, sum má undra mangan føroying. Tilfeingisgjald Tá ið Sjúrður Olsen í grein síni nevnir, at eitt nú Klaksvík er farin við landsins tilfeingi, har Tórshavn onki hevur fing­ið, er hetta at skeikla mál­ið full­komi­liga. At Klaksvík og onnur øki hava virkið vinnulív innan fiskivinnuna, er sanniliga ikki nakað vit hava fingið. Hetta er skapt við hørðum arbeiði, ígjøgnum mong ár í upp- og niðurgangstíðum, stórum innsatsi og váðafúsum íløg­ um, sum til tíðir hava svikið, men nú tíbetur eru til gagns fyri bæði land og fólk. Vit síggja í dag, at til­feing­ isgjaldið, sum høvuðsvinnan er áløgd at gjalda, verður tik­ ið inn í landskassan frá økj­ unum og kemur hesin ágóði í ógvuliga lítlan mun aftur út til tey øki, sum hava skapt framburðin. Fari at lata upp til Sjúrð Olsen at tosa um runu­ blaking, men ynski tó at vísa á, við “at flyta fokus” og tosa um dýrtkeyptu íløgurnar í fískivinnuna, sum nøkur ávís pláss hava notið gott av, tí tey vildu, og tí tey bardust fyri tí, verður so hansara sak. Sjálvandi eiga økini, har framleiðslan er og fiskivinnan brúkar havnirnar, at fáa lut í avskipingargjøldunum, eins og vit í dag fáa ágóðan av innskipingargjøldunum. Sjálvandi eiga framleiðsluøkini og tær havnir har fiskivinnan er at fáa ágóðan av avskipingargjøldunum, tá ið útflutt verður. At eg, enn einaferð, føri hetta fram, kann ikki koma óvart á formannin í Vinnunevnd Tórshavnar Býráðs Vit síggja í dag, at til­feing­isgjaldið, sum høvuðsvinnan er áløgd at gjalda, verður tik­ið inn í landskassan frá økj­ unum og kemur hesin ágóði í ógvuliga lítlan mun aftur út til tey øki, sum hava skapt framburðin