mánadagur 5. februar 2007síða 2

2 Nr. 25 - 5. februar 2007 FAKTA UM MÁLSTEVNUNEVNDINA tíðindi SKODA OCTAVIA 1,6 Skrásetingarnr: FJ 392 Árgangur: 01.12.00 Km: 78.000 Seinast sýnaður: 20.08.04 Kr. 82.000,- TOYOTA AYGO 1,0 PLUS 5D Skrásetingarnr: PR 455 Árgangur: 15.03.06 Km: 23.000 Seinast sýnaður: 15.03.06 Kr. 122.000,- TOYOTA AVENSIS 2,0 D SOL SED Skrásetingarnr: KF 437 Árgangur: 28.10.03 Km: 130.000 Kr. 195.000,- PEUGEOT 106 Skrásetingarnr: TD 501 Árgangur: 06.01.98 Km: 153.000 Seinast sýnaður: 31.03.05 Kr. 30.000,- CITROEN C5 EXCLUSIVE V6 Skrásetingarnr: VA 620 Árgangur: 12.06.03 Km: 42.000 Seinast sýnaður: 12.06.03 Kr. 198.000,- TOYOTA CAMRY 3,0 GL SEDAN AUT. Skrásetingarnr: ER 235 Árgangur: 12.04.00 Km: 94.000 Seinast sýnaður: 09.11.05 Kr. 165.000,- TOYOTA YARIS 1,0 H/B SOL 5H Skrásetingarnr: UB 560 Árgangur: 24.04.02 Km: 61.000 Seinast sýnaður: 30.05.06 Kr. 82.000,- MAZDA B- 2500 Skrásetingarnr: RH 427 Árgangur: 28.03.00 Km: Seinast sýnaður: 27.11.06 Kr. 80.000,- TOYOTA AVENSIS 2,0 SOL B S/D LEÐUR Skrásetingarnr: PV 246 Árgangur: 18.08.06 Km: 0 Seinast sýnaður: 18.08.06 Kr. 295.000,- TOYOTA YARIS 1,3 H/B LUNA V/KOMF Skrásetingarnr: GE 927 Árgangur: 20.01.03 Km: 45.000 Kr. 105.000,- SAMBAND eirikur lindenskov eirikur@sosialurin.fo tlf 341800 Málstevnunevndin finst at orðingunum í uppskotinum til kirkju­ lógirnar í sam­bandi við yvir­tøk­una av fólkakirkjuni, tí danskt og føroyskt verða javnsett mál í kirkjuni FÓLKAKIRKJAN Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Málstevnunevndin hevur við­gjørt uppskotini til kirkju­ lóg­irnar, sum hava ligið til hoyringar á á heimasíðuni hjá Mentamálaráðnum, www. mmr.fo, eftir ta skriv­ing, sum hevur verið í Sosi­alinum um málið. Nevnd­in sigur, at hetta er gjørt, tí inngangsorðini í tí arbeiðssetningi, sum lands­ stýrismaðurin við menta­ málum hevur latið nevndini, ljóða soleiðis: “Við støði í heildarlýsing av støðuni hjá tí før­oyska mál­ inum skal Mál­stevnu­nevndin gera eitt uppskot til almennan málpolitikk. Í uppskotinum skulu vera boð upp á mál og mið í mál­politikkinum og uppskot til ítøkilig tiltøk, sum kunnu styrkja føroyskt mál í øllum samfelagnum.” Nevndin gjørdi á fundinum viðmerkingar til annað upp­ skotið: “Lógaruppskot um at brúka kirkju og um limaskap í fólkakirkjuni”. – Sum heild varð funn­ist at orðingunum í við­merk­ ing­unum í uppskotinum til løgtingslóg um at brúka kirkju og um limaskap í fólka­kirkjuni. Í grein 3 verður sagt, at bispur kann loyva, at fremmant mál verð­ur brúkt við guds­tæn­astur og kirkjuligar tænastur. Í viðmerkingunum til hesa lógargrein verður gjørt vart við, at føroyskt og danskt mál, sambært grein 11 í heimastýrislógini eru javnsett í øllum almennum viðurskiftum. Tí verður hildið, at ásetingin hevur týdning, tá ið ætlanin er at hava gudstænastu ella part av henni á øðrum máli enn føroyskum ella donskum, sigur Málstevnunevndin. Nevndarlimir gjørdu vart, at henda orðing var ikki hóskandi í einari føroyskari lóg í 2007, og serstakliga ikki nú fólkakirkjan verður yvirtikin. Eisini varð ført fram, at orðaljóðið beinleiðis er ímóti ætlanunum hjá almenna føroyska myndug­ leikanum at styrkja støðuna hjá føroyskum máli á øllum økjum í samfelagnum. Í sambandi við arbeiðið at menna og styrkja støðuna hjá føroyskum í alheimsgerðini helt nevndin sum heild, at tað var ikki rætt at javnseta føroyskt og danskt sum tvey mál, ið kunnu nýtast hvørt um annað í øllum almennum viðurskiftum. Gjørt varð vart við, at før­­­oyskt er viðurkent í norð­­ur­lendskum høpi sum eitt samfelagsbært mál (sí “Deklara­tion om nordisk språk­­politik”), og at tað tí ikki er neyðugt at geva donskum máli somu tign (status) sum før­oyskum í tí al­menna mál­ rúminum í Føroyum. Víst varð eisini á, at orð­ ing­arnar í við­merk­ingunum eru beinleiðis ímóti grein 5, stk. 2 í uppskotinum til stjórn­arskipan Føroya, sum júst er handað løgmanni. Har stend­ur: “Almenna málið er før­oyskt”. Í uppskotinum til nýggja kirkju­lóg, sum er lagt út til hoyr­ingar, stendur í grein 2, stk. 3: “Bispur kann loyva, at fremmant mál verður brúkt við gudstænastur og kirkjuligar tænastur” Í almennu viðmerk­ing­un­ um til lógina verður m.a. sagt: “Bispur hevur evsta av­ gerðar­rætt viðvíkjandi nýtslu av øðrum ritualum og sálma­ bókum enn teimum góðkendu, og kann loyva at onnur mál enn føroyskt og danskt verða nýtt í sam­bandi við gudstænastur og kirkjuligar tænastur.” Hetta, heldur nevndin, kann ikki merkja annað enn, at føroyskt og danskt verða sett javnt. Harumframt verður til­ skilað, sum beinleiðis við­ merking til grein 2, stk. 3: “Eftir grein 11 í heima­ stýrislógini ber eins væl til at nýta danskt sum før­ oyskt í øllum almennum viðurskiftum. Ásetingin er tí viðkomandi, tá ætlanin er at hava gudstænastu ella part av henni á øðrum máli enn føroyskum ella donskum.” Málstevnunevndin vísir í hesum sambandi á, at fyrstu orðini í grein 11 í heima­­stýrislógini eru: “Før­ oyskt verður viðurkent sum høvuðsmál.” Skal henda orðing hava nakran veru­ ligan týdning, so ber ikki til at javnseta danskt og før­oyskt í øllum almennum viður­ skiftum, serstakliga tá hetta ikki er neyðugt. Málstevnunevndin hevur tí skotið upp fyri avvarðandi í Mentamálaráðnum, at orða­ ljóðið í almennu viðmerk­ing­ unum til grein 2, stk. 3 í lógar­ uppskoti um at brúka kirkju og um limaskap í fólkakirkjuni verður broytt soleiðis: “Bispur kann eftir nærri ásettum reglum í yvirtøkulóg fólkakirkjunnar loyva, at ann­að mál verður nýtt í sam­ bandi við gudstænastur og kirkjuligar tænastur. Løgtingið samtykti í 2004 at heita á landsstýrið um at seta eina nevnd av málkønum fólki at gera eina frágreiðing um støðuna hjá føroyskum máli. Henda frágreiðing skal vera grundarlag undir eini viðgerð í tinginum og undir einari politiskari støðutakan til ein almennan føroyskan málpolitikk. Landsstýrismaðurin í mentamálum, Jógvan á Lakjuni, setti nevndina í mars­ mánaði í ár og gav henni heitið, Mál­ stevnu­nevndin. Teir 9 nevndarlimirnir, sum manna Málstevnunevndina eru: Árni Dahl, læraraskúlalektari, formaður Eivind Weyhe, lektari í málfrøði Katrin M. Næs, cand.mag., ph.d. lesandi í málfrøði Ann Ellefsen, cand. mag., studentaskúlalærari Sólvá Jónsdóttir, M.A. í føroyskum, lærugreinaráðgevi Hanna Jensen, M.A. lesandi í málfrøði, studentaskúlalærari Jonhard Mikkelsen, cand. mag. læraraskúlalektari Paulivar Andreasen, lærari Jóhan Hendrik W. Poulsen, professari Aftrat nevndini er knýttur fakligur skriv­ ari. Skrivarauppgávan er skipað í eitt tíð­ ar­­avmarkað verkætlanarstarv, og skriv­ stovuhaldið verður í Menta­mála­ráðnum. Mentamálaráðið hevur sett John Dalsgarð, M.A. í miðaldarfrøði og cand. phil. lesandi í føroyskum, at røkja skrivarastarvið Málstevnunevndin: Danskt eigur ikki at fáa somu tign sum føroyskt í kirkjuni