fríggjadagur 23. mars 2007síða 13

14 tíðindi Nr. 59 - 23. mars 2007 So nógvir grovir feilir eru í greinunum, sum Jákup Petersen, yvirlækni hevur fylt Sosialin við í seinastu viku, at einki høpi er í nøkrum. Vónandi kann hetta rættast, so Føroya fólk ikki situr eftir við eini fullkomuliga skeivari mynd av tí føroyska sjúkrahús­ verk­inum. 1. Skeiv útreiðslutøl Við stórum yvirskriftum førir Jákup Petersen fram, at 100 – 140 mió.kr verða søplaðar burtur til onga nyttu í føroyska sjúkra­hús­ verkinum. Hetta er eitt uppá­hald, sum er fullkomu­ liga skeivt. Tað byggir á eina skeiva samanbering, sum hann hevur gjørt av útreiðslunum í Føroyum og Danmark. Øll niðurstøðan og tær stóru yvirskriftirnar eru burturvið, sum eisini framgongur av talvuni niðanfyri. Jákup Petersen skrivar, at útreiðslurnar fyri hvønn sjúkling í Føroyum eru 11.458 kr, men tann rætta upphæddin er einans 9.731 kr, sum næstan er tað sama sum í Danmark Munurin er 58 kr. og ikki 2.150 kr. Útreiðslurnar til tað før­ oyska sjúkrahúsverkið eru uml. 3 mió.kr. hægri enn í Danmark og ikki 100 – 140 mió.kr.. Sí talvu. Enntá eru fleiri orsøkir til, at lutfalsligu útreiðslurnar í Føroyum burdu verið mun­ andi hægri enn í Danmark: Útreiðslurnar til bráð­ feingis tilbúgving og allar vaktarskipanir á sjúkra­ húsunum í Føroyum eru lutfalsliga hægri, tí tað eru færri íbúgvar til hvørt sjúkrahús í einum so lítlum samfelagi. Landafrøðiliga eru Før­ oyar fjarðskotnar og hava tí munandi útreiðslur til flutning v.m. í samband við serviðgerð uttanlands. Primera heilsutænastan í Føroyum er ikki so væl út­bygd sum í Danmark. Hetta er m.a. orsøkin til, at sjúklingar liggja longri inni á sjúkrahúsinum. Hinvegin er ein møgulig orsøk til, at útreiðslurnar í Føroyum kortini ikki eru hægri enn í Danmark, at tað eru færri heilsustarvsfólk fyri hvønn íbúgva í Føroy­ um. T.d. er talið av ser­lækn­ um pr. íbúgva nógv lægri í Føroyum enn í Danmark og flestu norðurlondum. 2. Skeiv lóg Jákup Petersen skrivar, at lógarkarmurin fyri sjúkra­ húsvirksemið er Løgtings­ lóg nr. 89 frá 4. juni 1996. Hetta er ikki rætt. Ein heilt nýggj sjúkrahúslóg varð samtykt í 2005. Lógar­grund­ arlagið hjá sjúkra­hús­verk­ inum er tí Løgtingslóg nr. 64 frá 17. mai 2005. Í teirri nýggju lógini er í § 1 staðfest, at tað eru 3 sjúkrahús í Føroyum. Í nýggju lógina er tað sum nakað nýtt lógarásett, at sjúkrahúsini skulu sam­ starva og veita hvørjum øðrum tænastur, ið kunnu betra um viðgerðartilboðini og raksturin innan sjúkra­ húsverkið. Ógviliga stórar KT íløgur eru hesi seinastu 3 árini framdar, til tess at betra um samskiftið og samstarvið, millum sjúkrahúsini innan­ hýsis og millum sjúkra­hús­ ini og kommunulæknarnar. Nýggj talgild røntgenskipan og laboratoriuútgerð er tikin í brúk, sum saman­ bindir heilsuverkið á hesum øki. Taldgilda heilsu­skip­ anin, sum umfatar bæði sjúkrahúsini og komm­unu­ læknaskipanina, er við at vera tikin í brúk. 3. Skeivt tal av sjúkrahúsum Hvar Jákup Petersen hevur tølini frá, um tal av sjúkra­ húsum í hinum Norður­ londum, upplýsir hann ikki. Men sambært nýggjastu tølunum frá norðurlendsku hagtalsstovunum yvir talið av vanligum sjúkrahúsum, so eru tølini hjá Jákupi heilt við síðuna av. Sí talvu. 4. Skeiv leiðsla? Jákup Petersen trívur eisini í sokallaðu DIOS frágreið­ ingina, sum varð gjørd fyri meiri enn 10 árum síðani um leiðslubygnaðin í før­ oyska sjúkrahúsverkinum. Orsøkin til, at júst henda frágreiðingin verður drigin fram og ikki onkur onnur, er helst, at nakrir yvirlæknar opinbart halda, at allir trupulleikar høvdu verið loystir, um bert yvir­lækn­ arnir stýrdu sjúkra­húsu­ num. So einfalt er tað als ikki. Tvørturímóti er tað soleiðis, at tey sum fáa mest mót­ støðu frá hesum somu yvir­ læknum, eru læknarnir í leiðslustørvum á sjúkra­ húsinum. Í royndum verður eingin leiðsla góðtikin og tað er ein fullkomuligur illoyalitetur móti bæði organisatión og leiðslu í nógvum førum. Tað ber ikki til, at hetta heldur á fram! Í roynd og veru liggur núverandi leiðslubygnaður á Landssjúkrahúsinum ógvu­liga tætt upp at grundtankunum í DIOS- frágreiðingini, men størri rúm er givið fyri røktarøki­ num og øðrum fakbólkum. Grundtankin er, at leiðslan skal vera eintýðug og tað fakliga virksemið verða skipað í deplar. Í tí ovastu leiðsluni á Landssjúkrahúsinum, sum er eitt tað størsta arbeiðs­ plássið í landinum, er tað sjúkrahússtjórin, sum hevur tað avgerandi orðið at siga. Fyri at brúka eitt hugtak, sum er betri kent  frá størri privatum fyritøkum, kann sigast, at sjúkrahússtjórin er ”forstjóri”. Tað er sjúkra­ hússtjórin, sum myndar sjúkrahúsið út eftir og hevur ábyrgdina mótvegis myndugleikunum. Men sjúkrahússtjórin má hava fakfólk afturat sær. Har er tað skilagott at hesi hava Jákup Petersen úr vón og viti – í f ákærum móti sjúkrahúsverkinum Jákup Petersen Fakta Føroyar 2004 Sjúkrahúsútreiðslur 550 470 Mio.kr. Íbúgvatal 48.000 48.262 íbúgvar Sjúkrahúsútreiðslur pr. Íbúgva 11.458 9.731 kr. Danmark 2004 Sjúkrahúsútreiðslur 52.277 Mió.kr. Íbúgvatal 5.404.523 íbúgvar Sjúkrahúsútreiðslur pr. Íbúgva 9.308 9.673 kr. Munur 2.150 58 kr ”Meirútreiðslur” í Føroyum íalt 103 3 Mió.kr. Kelda: Hagstova Føroya, Føroya Gjaldsstova, Danmarks Statistik, Indenrigs- og Sundhedsministeriet. landsstýrismaður Hans Pauli Strøm Blå Danmark í Miðlahúsinum Mánadagin kemur ein sokallað útbúgvingar-karavan til Føroya. Talan er um »Det Blå Danmark«, sum er ein roynd at fáa ung fólk inn í donsku sjóvinnuna. Mánakvøldið 26. mars klokkan 20 er karavanin í Miðlahúsinum í Vágsbotni, týsdagin 27. mars at hoyra í morgunsend­ ingini í Útvarpinum, klokkan 10 í Kommunuskúlanum í Havn og frá klokkan 14.45 í Tvøroyar Skúla og klokkan 20 í Miðnámsskúlanum í Vági. Mikudagin klokkan 14 á Tekniska Skúla í Klaksvík og klokkan 20 á Studentaskúlanum í Kambsdali. Hósdagin klokkan 08 á Fiskiv­ innuskúlanum í Vestmanna og klokkan 14.30 á Vinnuháskúlanum í Havn.