mánadagur 7. mai 2007síða 7

7 tíðindi Nr. 86 - 7. mai 2007 AloeVera umboð á vitjan Í komandi viku koma Ulla og Marco Devni úr Danmark á vitjan í Føroyum. Tey umboða kosttilskotið AloeVera, sum man vera væl kent her á landi. Nú ynskja tey at hitta tey mongu, sum selja vørurnar. Týsdagin verður ein samkoma fyri hesum sølufólkunum hildin í hølunum hjá Almanna- og Heilsurøktarfelagnum í J. Paturssonargøtu. Tað er Rithøvundafelagið, sum saman við Norður­landa­ húsinum, hevur boðið kenda finska skaldinum Tua Forsström at koma til Føroya Tua Forsström vitjar í Føroyum Kenda finska skaldið Tua Forsström kemur til Føroya, og fer hon hósdagin 10. mai at lesa upp og siga frá sínum skaldskapi í Norðurlandahúsinum Bókmentir Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Kvinnuligi yrkjarin Tua Forsström er fødd í 1947 í Borgå. Hon er millum kendastu finsku rithøvundarnar nú á døgum og hevur fingið nógvar virðislønir fyri sín skaldskap, teirra millum Edith Södergran virðislønina í 1988, Pro Finlandia heiðursmerkið í 1991, Finlands­ virðis­lønina hjá Svenska Akademinum 1992. Svenska Akademiið heiðraði hana aftur í 2003, tá hon fekk Bell­ man virðislønina, ið verður latin framúrskarandi svensk­ um skaldum, hetta hóast Tua Forsström er finsk (fin­ lands­svensk). Eins og Edith Södergran skrivar hon á svenskum. Í 1998 fekk hon bókmentavirðisløn norðurlandaráðsins fyri yrkingasavnið Efter at ha tilbringat en natt med hästar. Í síni grundgeving segði ráðið, at verkið er ”eitt marggrundað yrkingasavn við lindum av skemti og sorg. Tað er væl samantvunnið í evni sínum, musikalskt og við sterkari nærveru í núinum.” Tiltakið, sum er ókeypis, verður í Norðurlandahúsinum hósdagin 10. mai kl. 19.30. Nú er somikið trongt á arbeiðsmarknaði­ num, at næstan allir føroyingar eru í arbeiði. Og skulu størv mannast, verður tað mangan av fólki, sum rýmir úr øðrum starvi. Í januar í ár vóru 900 fleiri løntak­ arar enn í januar í fjør Arbeiðsmarknaður Rigmor Dam Rigmor@sosialurin.fo Av Hagstovuni verður sagt, at eftir trý ár við ongum vøkstri, er talið av løntakar­ um nú farið at vaksa við út ímóti somu ferð, sum í níti­ árunum. Frá 2003 til 2006 stóð tal­ ið av løntakarum mest­sum í stað, men frá miðjum ári í 2006 er rættulig ferð komin á arbeiðsmarknaðin, so at løntakararnir í januar í ár vóru 900 fleiri enn í januar í fjør. Í prosentum er hesin vøksturin 3,6 prosent. Tølini eru øll grundað á árstíðarjavnaðu uppgerðina av løntakarum, sum Hag­ stov­an letur gera, og vísa tey hækkandi vøkstur sein­ asta árið. Nærum onki arbeiðsloysi Løntakararnir í Føroyum vóru um ársskiftið á leið 25.400 í tali. Við ársbyrjan 1995 vóru teir um 18.000, og er talið sostatt vaksið við 7.400 hesi seinastu 12 árini. Øll árini fram til 1999 var arbeiðsloysi meira enn 5 pro­sent, so at tøk arbeiðs­ megi var til ein fittan part av størvunum, sum vórðu boðin fram. Í 1995 vóru 13 prosent arbeiðsleys, í 1996 vóru 10 prosent arbeiðsleys - og so minkaði arbeiðs­ loysið støðugt sum árini liðu, til arbeiðsloysið var um 3 prosent í 2001. Stórur eftir­spurningur Sambært Hagstovuni vaks løn­takaratalið tí so hvørt sum arbeiðsloysið minkaði. Somu árini fluttu eisini væl fleiri fólk heim til Føroya enn av landinum, og nógv teirra komu heim at starvast sum løntakarar. At eftir­ spurn­ingurin eftir arbeiðs­ fólki er stór í hesum tíðum, sæst av, at arbeiðsloysið er at kalla einki. Ongar kann­ ingar verða gjørdar her á landi av eftirspurningi eftir starvsfólki, men eftir lýs­ing­ unum í bløðunum at døma, er tørvurin rættiliga stórur, verður sagt. Skifta millum størvini Tað er heldur útboðið av skikk­aðum starvsfólki, sum er avmarkingin í løtuni. Seinastu uppgerðirnar vísa, at arbeiðsloysið í løtuni er lægri enn 2 prosent, sum er óvanliga lítið. Hetta merkir so eisini, at skulu størvini mannast, verður tað mangan av fólki, sum samstundis rýmir úr øðrum starvi. Fleiri flyta enn koma Tí kann vøksturin valla halda fram uttan, at fólka­ talið veksur við innfluttum fólki. Seinastu trý árini hev­ ur gongdin kortini verið tann øvugta – at fleiri fólk fluttu av landinum, enn til Føroya. Nógvar orsakir kunnu vera til tess, bæði vána­ligir búsetingarmøgu­ leikar, lágt lønarlag, vána­ ligt veðurlag ella aðrar góð­ ar grundir. Veðrið fáa vit einki gjørt við, men sosialu korini - eitt nú møguleikar fyri búset­ing og barnaansing - ber til hjá myndugleikunum at bøta um. Hampiliga stór­ ar útstykkingar og bústaða­ byggingar eru í umbúna, og fara at hjálpa nakað upp á trupulleikarnar, men valla so skjótt og so nógv, sum bráð­tørvur er á, sigur Hag­ stovan. Mikukvøldið skipar Javnstøðunevndin fyri tveimum almenn­ um fyri­lestrum, nú norðurlendsku javn­ støðunevndirnar hittast til fundar í Føroyum Javnstøða Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Einaferð um árið hittast norð­­ur­lendsku Javn­støðu­ nevndinar til fundar, og í ár verður fundurin hildin í Før­ oyum 10-11. mai við um­­ boð­­­um úr Svøríki, Noregi, Danmark, Finlandi, Íslandi, Grønlandi og Føroy­um. Í hes­um sambandi skip­ar Javn­­støðunevndin fyri tveim­um almennum fyri­ lestrum mikukvøldið. Felags kærustovnur Fyrri fyrilesturin fer at snúgva seg um nýggja fe­lags kærustovnin í Dan­ mark, sum fer at virka frá 2008. Javnstøðunevndin sig­ ur, at Danmark er í ferð við at umskipa og víðka javn­ støðuøkið, millum annað við nýggja stovninum, Klage­nævnet for Ligebe­ hand­ling. Allar kærur frá borg­arum um diskrimina­ tión verða savnaðar á hesum stovni. Tað merkir, at borg­ ararnir í framtíðini kunnu kæra til ein og sama stovn, um teir halda seg hava verið fyri mismuni vegna kyn, rasu, húðarlit, trúgv, aldur, brek, nationalan, sosialan ella etniskan uppruna, polit­ iska áskoðan ella seksuella orientering. Sum er, kunnu bara tey kæra, sum meta seg vera diskriminerað vegna kyn, rasu ella etnisk­ an uppruna. Nýggi stovn­ur­ in avloysir verandi stovn­ar­ nar Ligestillingsnævnet og Klagekommitéen for Etnisk Ligebehandling, sum verða niðurlagdir. Iben Rostock Jensen, ráðgevi í donsku javnstøðu­ nevndini, ber fyrilesturin fram. Arbeiði av sama virði Seinni fyrilesturin verður við Magnus Jacobsson, ráð­ geva í svensku javnstøðu­ nevndini, sum fer at røða um evnið: arbeiði av sama virði. Norðurlendsku javn­støðu­ lógirnar fyriskriva, at menn og kvinnur skulu hava somu løn fyri sama arbeiði og ar­beiði, ið verður mett at hava sama virði. Men hvør ásetir virðið á einum ar­beiði, og hvussu kann hetta gerast? Svenska javnstøðunevndin, JämO, hevur í nøkur ár arbeitt við einum lønarkortlegg­ingar­ pro­jekti, har ymiskar út­­ búgv­­ingar, arbeiðs­funk­tión­ ir, mannagongdir o.a. eru kortlagdar og greinaðar til tess at kunna meta um virð­ ini á teimum ymsu arbeiðu­ num og lønunum í mun til hvørt annað. Fyrilestrarnir verða 9. mai kl. 19 - 21 í Dansistovuni í Norðurlandahúsinum. Javnstøðufyrilestrar í Noðurlandahúsinum Trongt á arbeiðs­ marknaðinum Ferðavinnan í kreppu Danska ferðavinnan er í stórum trupulleikum, tí teir út­lendsku gestirnir fækka í stórum, skrivar Ugebrevet Man­ dag Morgen. Sambært blaðnum er talið á útlendskum gistandi á hotellum, frítíðarmiðstøðum, summarhúsum og tjaldingarplássum minkað 16 prosent tey seinastu tíggju árini. Orsøkin til afturgongdina er, at ferðavinnan heldur fram at dúva upp á tey gomlu tilboðini heldur enn at bjóða fremmendafólki nýggj og áhugaverd tilboð.