týsdagur 5. juni 2007síða 4

4 tíðindi Nr. 105 - 5. juni 2007 Nú eru 30 ár síð­ ani fyrsta fólkið flut­ti inn á ellis-og røktarheimið í Suð­ur­ oy og hesi árini ha­va 846 fólk verið á heim­ in­um Eldrarøkt Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo -Her er altíð fult hús. Tað má Sunnevá Petersen, leið­ari á Suðuroyar Ellis- og Røktarheimi, ásanna. Herfyri vóru akkurát 30 ár síðani, at fyrstu búfólkini flut­ti inn á heimið og síðani ha­va 846 fólk verið á heim­ in­um sum búfólk og til um­lætt­ing Tann fyrsta, sum flutti inn á heimið var Inga Joen­ sen í Vági og henni á baki ko­mu Malena Jespersen á Tvør­oy­ri og Marin Vilhelm í Vági. Hesi trý komu øll inn tann fyrsta dagin og tað næs­tu tíðina fyltist heimið skjótt, til tað var fult út á heys­ti í 1977. Tríatiára føðingardagurin varð hátíðarhildin við eini lít­la­ri samkomu fyri starvs­ fól­ki og øðrum, sum eru knýtt at heiminum og bú­fólk­ið fekk eisini veit­s­lu­ døg­verða. Men í november, tá ið al­men­ni føðingardagurin er, verður hann hildin við veits­lu. Hesi seinastu 21 árini hev­ ur Sunnevá Petersen verið leið­ari á heiminum og hon for­tel­ur at á heiminum er pláss fyri 29 búfólkum og ein­um fólki til umlætting. Tey fyrstu árini var ikki pláss fyri fólki til umlætting, men tørvurin var so stórur, at fyri 20 árum síðani tóku tvey baðiverilsi, sum tey ik­ki brúktu kortini, og gjør­ du tey til kømur til um­lætt­ ing. Men fyri umleið tveimum ár­um síðani var annað kam­ ar­ið til umlætting eisini tik­ ið til búfólk, tí tað blivu so fá, sum komu til um­lætt­ ing. Sunnevá dugir ikki at si­ga, hvussu tað ber til. Men hon vísir á, at hetta fall saman við lógini um, at tey, sum komu til umlætting, skul­du betala fyri upihaldið. Í fyrstuni kostaði tað 100 krón­ur um dagin og nú er tað komið upp á 116 krón­ ur. - Tá kom rættiligur stígur í umsóknirnar um um­lætt­ ing. Annars er heimið altíð fult, men bíðitíðin er ikki so long nú, sum hon var fyri nøkrum árum síðani, men tað hevur gingið upp og niður. - Tað stendur annars nógv fólk á bíðilista, men bíðilisti er ikki veruligur, tí tá ið vit sen­da boð eftir fólki, vilja tey allarflestu bíða. At bíðilistin kortini er lang­ur, er eitt tekin um, at fólk leggja umsókn inn ímeð­an tey enn eru væl fyri og kunnu taka avgerðina sjál­vi fyri at sleppa undan at leggja ábyrgdina á tey av­varð­an­di. Kortini hava tey nøkur fólk á einum akuttum bíði­ lis­ta og tey vilja ikki taka mei­ri á hendan listan, fyrr­ enn øll tey eru sloppin inn. Nú umhugsa tey á Suð­ur­ oy­ar Ellis-og røktarheimi at legg­ja nøkur tvey­mans­køm­ ur niður og umskipa heimið fyri at fáa eina minni eind til minnisveik, tí teimum hev­ur heimið ikki serligar góð­ar umstøður til, sum nú er. Men nær tað verður, veit leið­ar­in ikki. Samstundis verður nýtt Ell­is-og røktarheim bygt í vá­gi og har er ætlanin at gera eina eind til minnisveik og tað heldur Sunnevá Pet­ er­sen er tiltrongt. Hava altíð fult hús PISA gevur 10-15 nýggj størv Skúlaárið 2007/2008 verða á leið 50 lærarastørv lýst leys, harav 10-15 størv eru orsakað av PISA-átøkum. Olaus Jes­per­sen, deildarstjóri á fólkaskúladeildini í Ment­am­ál­a­ráð­num, sigur sambært heimasíðuni hjá Lærarafelagnum, at tey ikki rokna við, at øll lærarastørvini kunnu verða sett við útbúnum lærarum 1. august í ár, men megin­part­ur­in. Lærarastørvini, sum verða sett 1. august í ár í sam­ban­di við PISA-átøkini, kosta 2,2 milliónir krónur í ver­an­di fíggjarári, skúlaárini 2008/2009 og 2009/2010 kosta hesir tímar ávikavist 7,5 mió. og 10,6 mió. krónur, upplýsir Olaus Jespersen. Føroyskar fiskapylsur til Danmarkar Tavan í Leirvík eigur tveir triðingar av virkinum, sum framleiðir fiskapylsur undir merkinum Jet­food. Dimma­ lætt­ing skrivaði í gjár, at avgerð júst er tikin um at broyta het­ta navn til Prima­fisk. Meiri áhugavert er tað tó, sum blað­ið eisini skriv­ar, at tað í løtuni verður arbeitt á øllum fron­­t­­um fyri at sleppa inn á danska marknaðin við før­oys­ ku pylsuni. Í februar vóru umboð fyri Prima­fiask á messu í Danmark, sum serliga varð ætlað hotell og catering bran­ s­ju­ni, og samstundis verður arbeitt við at fáa vørurnar inn í matvøruhandlar runt í Danmark. Sjálvan føðingardagin var ein lítil samkoma, men í heyst verður føðingardagsveitsla Poul Eyvindsson av Tvøroyri, hm og Elfin Thomsen úr Vági búgva báðir á ellis- og røktarheiminum og her sita teir og práta - Nógv fólk skriva seg upp ímeðan tey sjálvi kunnu taka avgerðina ístaðin fyri at leggja ábyrgdina á tey avvarðandi, sigur Sunnevá Petersen, leiðari