mikudagur 20. juni 2007síða 24

24 Nr. 116 - 20. juni 2007 jóansøka Tvøroyrar Bygda- og Sjóvinnusavn held­ur til í stásiligu Dok­ta­ra­ hús­unum frá 1852 og inni eru fleiri enn 800 gamlir lutir og fleiri enn 1100 sø­gu­ligar myndir, um­framt at húsini eru søga í sjálvum sær, og á jóansøku er op­ið hús og húsini ei­si­ni karmur um eina lista­ fram­sýn­ing varðveiting Dagfinn Olsen dagfinn@sosialurin.fo Einar Larsen er kent andlit á Tvøroyri og í Suðuroynni. Virk­ni eldri harrin er eisini eld­sálin aftanfyri Tvøroyrar Bygda- og Sjóvinnusavn. Fegin vísir Einar stásiligu Dok­tarahúsini fram. Tey eru sett í stand og standa nær­um sum fyrsta dagin. Ein­ar greiðir frá, at húsini eru frá 1852 og vórðu bygd, tá Napoleon Nolsøe verð sett­ur lækni í Suðuroynni, tí læknatrot var í oynni tá. Hann fekk pening frá dans­ ka statinum at byggja húsini fy­ri. Napoleon Nolsøe var læk­ni í nøkur ár, men eftir hann vóru danskir læknar, til Knút Nygaard kom í 1934. Amboðini hjá Ny­gaard eru í dag at síggja í húsunum og tað er for­vitn­ is­ligt at síggja m.a. tilgjørd træ­bein, ið óivað eru til­evn­ að av lokalfólki, ið hava ver­ ið fitt í hondunum. Viðtaluhøli í oynni Húsini vórðu bygd sum dok­ ta­ra­hús, men donsku lækn­ ar­nir vóru ikki fegnir um, at sjúklingarnir skuldu inn í stov­ur teirra, so í 1881 gev­ ur danski staturin loyvi til, at bygt verður uppí húsini. Viðtaluhøli og bíðirúm verð­ur gjørt og ein leyslig met­ing er, at hetta snýr seg um einar 15 fermetrar. - Hetta er óivað fyrsta við­ ta­lu­høli í Suðuroynni og í bíði­rúm­inum er bonkur til tvey fólk, greiður Einar Lar­ sen frá. Nógv at síggja Umfamt, at húsini í sjálvum sær eru søgulig, so er und­ru­ na­r­vert, so nógv sum tað hev­ur eydnast at savnað sam­an av lutum, ið lýsa far­ n­ar dagar. Fleiri enn 800 lutir eru in­ni. Í kjallaranum her­berg­ ar felagið fleiri gomlum mo­tor­um og hevur eisini fin­g­ið fatur á gamlari kirk­ ju­ur­gu av Tvøroyri, sum ann­ars hevur verið nýtt á Gil­ja­ne­si, men sum nú á elli­s­ár­um er komin aftur á Tvør­oy­ri. Tann eini stásiligi mo­tor­ ur­in er av gamlu tele­graf­ støð­ini á Tvøroyri og at sígg­ja slíkan gamlan motor í góðum standi, er nærum sum at skoða eitt listarverk, hvørt ein so hevur skil uppá mo­to­r­ar, ella ikki. Elsta skrivimaskinan Mangt forvitnisligt er at sígg­j­a, millum annað ein ser­støk skrivimaskina, ið kans­ka er millum tær elstu í land­in­um. Einar heldur hana vera eini 90 ár og hon sær ikki út sum skrivi­mas­k­ in­ur flestar. Við einum pinni peikar ein á bókstavin, ið skal fell­ ast á pappírið, og so trýstur ein aðrastaðni, so stavurin smell­ur á pappírið. Høvi er at royna maskinuna, sum virk­ar sum fyrsta dagin. - Umframt eini 800 lutir, so eru eisini eini 1100 sø­gu­ lig­ar fotomyndir og nógvar av hesum eru klárar til fram­ sýn­ing. Vit arbeiða við at fyri­rei­ka eina stóra fram­sýn­ ing, ið verður í skúlanum á pásk­um komandi ár, sigur Ein­ar Larsen. Frá Løbners tíð Gamalt innbúgv er eisini í hús­un­um og er sum ein nátt­úr­lig­ur partur av einu stov­uni. Hetta eru borð, stólar og sof­ur frá Kaptein Løbners tíð. - Løbner var skipari hjá Mor­ten­sens monnunum, greið­ir Einar frá, og kemur skjótt við eini síðusøgu um, at tá kongalig vitjan hevur ver­ið á Tvøroyri, so hava nakr­ir av hesum gomlu, stás­i­li­gu stólunum eisini ver­ið nýttir. Gomlu Doktarahúsini eru opin á jóansøku, leygardag og sunnudag frá klokkan 14 til 20, og umframt alt tað gam­la, so ber eisini til at sígg­ja eina listaframsýning í húsunum, tí Aggi Ás­geirs­ dótt­ir og Vigdis Sig­munds­ dótt­ir sýna list fram í hús­un­ um. Stásiligt savn mitt í býnum Amboðini hjá Nygaard lækna eru í dag at síggja í húsunum og tað er forvitnisligt at síggja m.a. tilgjørd træbein, ið óivað eru tilevnað av lokalfólki, ið hava verið fitt í hondunum. Virkni eldri harrin er eisini eldsálin aftanfyri Tvøroyrar Bygda- og Sjóvinnusavn. Fegin vísir Einar Larsen stásiligu Doktarahúsini fram. Tey eru sett í stand og standa nærum sum fyrsta dagin. Húsini eru frá 1852 og vórðu bygd, tá Nopoleon Nolsøe verð settur lækni í Suðuroynni, tí læknatrot var í oynni tá Myndir: Dagfinn Olsen Hesin stásiligi mortorurin er av gamlu telegrafstøðini á Tvøroyri og at síggja slíkan gamlan motor í góðum standi, er nærum sum at skoða eitt listarverk, hvørt ein so hevur skil uppá motorar, ella ikki. Mangt forvitnisligt er at síggja, millum annað ein serstøk skrivimaskina, ið kanska er millum tær elstu í landinum. Einar heldur hana vera eini 90 ár og hon sær ikki út sum skrivimaskinur flestar. Við einum pinni peikar ein á bókstavin, ið skal fellast á pappírið, og so trýstur ein aðrastaðni, so stavurin smellur á pappírið. Høvi er at royna maskinuna, sum virkar sum fyrsta dagin.