fríggjadagur 1. juni 2007síða 12

12 Nr. 103 - 1. juni 2007 SAMBAND eirikur liNDeNSkov eirikur@SoSiAluriN.fo tlf 341800 viðmerkingar Sosialurin Føroyar og fót­bólt­­ urin í fokus Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Redaktiónsleiðari: Kári Mikkelsen karim@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Birgir Waag Høgnesen birgir@sosialurin.fo Joan Abrahamsen joan@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Rólant Waag Dam rolant@sosialurin.fo Niels Uni Dam nielsuni@sosialurin.fo Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Dorit Hansen dorit@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Teitur Joensen teitur@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 09 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39 mm og rúmið millum teigarnar er 4 mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað leiðsl­ an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Heimsins nalva tosaði William Heinesen um. Fyri havn- arfólk hevur hugtakið um høvuðsstaðin ongantíð kenst at vera heilt burturvið. Men fyri alheimin hevur Havnin ikki at hava serligan týdning. Í hesum døgum er øðrvísi. Italsku heimsmeistararnir í fótbólti lendu í Vágum í gjárkvøldið. Ì annaðkvøld skulu teir syrgja fyri at vinna trý stig frá Føroyum. Tað kann væl vera, at teir fara at gera tað. Alt annað hevði verið millum størstu sensatiónir nakrantíð í altjóða fót- bóltssøguni. Vit taka við fullum huga á við okkara monnum og ynskja teimum alt tað besta. Men uttan mun til um tað fer at eydnast føroyingum at vinna stig leygarkvøldið ella ikki, so verður undir øllum umstøðum talan um heilt stóran eykavinning. Landsdysturin móti Italia setur Føroyar í fokus. Fótbólts- fegnu italiumenninir hava seinastu dagarnar leppað alt í seg, sum hevur verið skrivað og sagt um italska lands- liðið og føroyskan fótbólt og Føroyar. Harafturat hava fleiri tíðindafólk úr Italia vitjað her á klettunum. Føroyar hava verið umrøddar í italsku fjølmiðlunum, og tað eigur at kasta av sær eitt nú til ferðavinnuna. Ikki so fáir italiumenn komast við Føroyar sum eitt av londunum, sum veitir fisk til katólska Italia, har tað ikki er væl sætt at eta fisk í føstuni. Nú fáa italiumenn gylt høvi at síggja Føroyar sum møguligt ferðamál. Hjá teimum, sum dagliga royna at finna skugga at goyma seg fyri sólini í, er tað neyvan altíð hiti og sól, sum telja mest, tá ið ferðamálið skal veljast. Upplivingarbúskap verður tað nú tosað so nógv um millum tey, sum eru væl fyri, og tað eru nógvir italiumenn. Tað kann hugsast at vera ferðamál at vitja á staðið, har tað er ljóst so at siga allan sólarkringin á sumri, og at vitja í landi, har tað er stutt millum fjallatindarnar og víkir, vágir og firðir og Atlantshavið, og har fugla- meingi og fiskur og fiskarí kann røkkast í handavend. Í Italia knappast fólkatalið um 60 milliónir. Um áhugin fyri at vitja Føroyar hevði verið vaktur hjá einum pro- milli av italiumonnum, so hevði møguleiki verið fyri 60 túsund fleiri fremmandum ferðafólkum í Føroyum. Tað hevði ikki verið eiti á. Takið vísir seg ofta at vera, hvussu nytta skal ella kann fáast burturúr gyltum høvum sum eitt nú hesum, tá ið italsku heimsmeistararnir vitja. Nú er tað upp til vinnuna og tað almenna at syrgja fyri, at nytta fæst burturúr. Sovorðið arbeiðið eigur tað at verða farið undir beinanvegin, tá ið tað er greitt, at vitjan av hesum slagnum verður í Føroyum. Tað munnu ferðaskrivstovur og onnur langt síðani hava tikið sær av. Blíðan byr við hesum verður ynskt tykkum, og somu ynski fara til okkara landslið, sum í annaðkvøld fer at royna seg ímóti italsku heimsmeistarunum. Tað er ikki hissini reklamuvirði teir, sum gingu undan at fáa Før- oyar upp í altjóða fótbólt, syrgdu fyri. Dreymurin er, at tað skal eydnast at fáa stig burturúr. Vónin er, at eisini eykavinningurin verður stórur, nú fótbólturin aftur setti Føroyar í fokus, og Havnin í eina løtu ikki bara var heimsins nalvi hjá teimum, sum búgva her! Kykmyndir: Alvin Ellebye Andersen alvin@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e­post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e­post: aki@sosialurin.fo e­post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 og boða frá, leygardag tó frá kl. 11.00­13.00 Uppseting/prent: Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.­frí. 8­16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag­fríggjadag klokkan 1330 Tjóðveldisumboðini í vinn­ unnevndini og serfrøðingar eiga alt rós uppiborið fyri at hava fingið almenningin og løgtingið at rakna við, áðrenn fiskirættindi fyri milliardir vórðu avreidd handan leiktjøldini. Men løgmaður sigur seg ikki hava sæð trupulleikan fyrr­ enn seinnapartin í gjár ­ hóast óteljandi ávaringar í fleiri vikur. At tað loysir seg at hava eina virkna og nærlagda andstøðu, gekk sjón fyri søgn í tinginum í gjár. Upp­ skotið um broytingarnar í lógini um vinnuligan fiski­ skap fekk eina broyting í seinastu løtu, sum forðaði fyri ringastu avleiðingu­ num. Annars var vandi fyri, at løgtingið við einum pennastroki avreiddi fiski­ rættindini endaliga. Orsøkin til kúvendingina var, at fjølmiðlarnir tíbetur fingu serfrøðingar út í almenningin ­ Bjørn á Heygum og síðani Kára Petersen ­ at gera vart við tað, sum Tjóðveldisflokkur­ in hevði ført fram á allan hugsandi hátt, síðani upp­ skotið sá dagsins ljós. Ser­ frøðingar og fjølmiðlar eiga tøkk fyri, at teir fylgdu málinum upp. Annars hevði løgtingið glaðbeint atkvøtt fyri upp­ skotinum hjá Bjørn Kalsø, ið varð lagt fram nærum tveir mánaðir aftaná sein­ astu framløgufreist í tingi­ num, og sum ætlanin var skunda ígjøgnum uttan nakra viðgerð. Í vónini um, at ongin gav sær far um tað. Og tað var júst tað, ið samgonguumboðini mæltu til í sínum áliti ­ uttan fyri­ varni. Men í kjaki í SvF í gjár­ kvøldið, vildi løgmaður vera við, at talan var um onkrar løgfrøðisligar smá­ lutir, sum í seinastu løtu komu fram. Og at tað var tekin um, at skipanin virk­ aði væl, at hetta var upp­ dagað í evsta tíma (!). Ávaringar í vikur Hetta eru grovar undan­ førslur og villleiðingar. Tal­ an hevur ongantíð verið um nakran løgfrøðisliga trupulleika, men um polit­ iska ómegd ­ bygda á vónir um, at ongin sá, hvat gekk fyri seg. Longu sama dag, sum uppskotið varð lagt fyri Løgtingið, hevði Tórbjørn Jac­obsen grein í bløðunum. Har segði hann millum ann­ að: "Tað gongur týðiliga og greitt fram av hesum, at eru nakrar objektivar treyt­ ir loknar og fylgdar sam­ svarandi galdandi lóg og reglum, so hevur rættinda­ havarin krav uppá, at loyv­ ið verður endurnýggjað í 5 ár, og ikki bara í 5 ár, men loypandi í 5 ár í tað óenda­ liga, táið onki stendur ella er skilmarkað um, at loyvið gongur út eftir loknu 5 árini. Ístaðin fyri tulkingi­ na um rullandi skipanina í 10 ár hevur Bjørn Kalsø nú skotið upp, at loyvini rulla inn í ævinleikan. Hetta var vorið sum reformur." Fáar dagar eftir vóru Bjørn Kalsø og Tórbjørn Jac­obsen í kjaki í SvF, har tað sama varð ført fram við greiðum orðum. Løgmaður vísti øllum aftur Dagin eftir setti Tórbjørn Jac­obsen munnligan fyri­ spurning til løgmann, har hann spurdi beinleiðis um avleiðingarnar av uppskoti­ num og støðu løgmans til at avreiða fiskirættindini. Undir fyrstu viðgerð av uppskotinum 3. mai 2007 førdi Heidi Petersen, tjóð­ veldiskvinna, somu sjónar­ mið fram, og mælti staði­ liga frá at samtykkja upp­ skotið í verandi líki. Løg­ maður var til staðar í ting­ salinum undir hesi viðgerð fyri mánaða síðani, og fleiri tjóðveldisumboð spurdu beinleiðis løgmann undir orðaskiftinum um hansara støðu og skyldur. Løgmaður vísti øllum frá sær og vildi ikki útvega løg­ frøðisligar metingar. Álitið frá Heidi Petersen og Tórbjørn Jac­obsen í vinnunevndini, sum gjørd­ ist alment týsdagin 29. mai, var ein politisk og løg­ frøðislig útpensling og út­ greining av, hvussu gongd­ in hevði verið í hesum máli: At landsstýrismaður­ in frá at hava sagt seg vilj­ að staðfest almenna ognar­ rættin, ásett brúksskyldu og møguleikan hjá landi­ num at bjóða fiskirættindi út, varð politiskt trýstur at gera tað beint øvugta. Trýst­ ur av einum minniluta í samgonguni við góðkenn­ ing frá løgmanni, sum á ongan hátt vardi uppruna­ ligu ætlanir landsstýris­ mansins. Í tíðindasendingini hjá Útvarpi Føroya mikudagin 30. mai, førdi løgmaður fram, at talan var um ein politiskan veruleika og eina semju í samgonguni, sum hann onki fekk gjørt við. Old, Eidesgaard og Kalsø undir umsiting Men bert tí málið kom í so bjart ljós í fjølmiðlunum fáar tímar undan atkvøðu­ greiðsluni, og eitt risastórt trýst varð lagt á samgongu­ umboð, koppaði málið. For­ maðurin í vinnunevndini úr Javnaðarflokkinum, lands­ stýrismaðurin í fiskivinnu­ málum og løgamaður vórðu settir undir umsiting av einum meiriluta í løg­ tinginum, sum kendi seg noyddan at stuðla and­ støðuni. Og tað hevur onki at gera við útlegging løgmans um, at onkur løgfrøðisligur smálutur knappliga reiv fyri eygunum á honum hós­ dag seinnapart. Tað er bert politiskum hugsjónum og samfelagsábyrgd frá fólki, ið ikki sita á tingi, fyri at takka. Enn hómast onki pol­ itiskt uppskot frá samgong­ uni um, hvussu ætlanin er at skipa viðurskiftini í fiski­ vinnuni frameftir. Vinnan er í óvissu. Men Tjóðveldis­ flokkurin hevur lagt sítt greiða uppskot fram um til­ feingisbúð. Eisini tað man fara at vinna sín frama, tá valdsmonopolið hjá einum lítlum minniluta verður bjóðað av. Ein seinnapart reiv fyri eygum løgmans? Løgtingsmaður HøgNI HoydAL