týsdagur 26. juni 2007síða 2

2 Nr. 120 - 26. juni 2007 tíðindi SAMBAND eirikur liNDeNSkov eirikur@SoSiAluriN.fo tlf 341800 Ein av mongu nýklaktu stud­entun­ um, sum í hesum d­øgum fær húgvu og stud­entsprógv, er 19 ára gamli Aljosa Sarcevic. Ungi mað­urin úr Runavík hevur mill­ um annað­ verið­ uppi í føroyskum, og hóast hann var 13 ára gamal, áð­renn hann kom til Føroya fyrstu ferð­, fekk hann 11 í munnligum føroyskum STUDENTSPRÓGV Dorit Hansen dorit@sosialurin.fo Sluttspurturin á Kambsdali endaði við einum 10 tali í alisfrøði, og 19 ára gamli ný­føroyingurin, Aljosa Sar­ cevic, sum hevur búð seks ár í Føroyum, er glaður fyri tíðina á Studentaskúlanum í Eysturoynni. ­ Her ganga nógv ymisk fólk, vit koma úr fleiri ymiskum bygdum, tosa ymiskt og hava ymiskar áskoðanir. Skúlin er so lítil, at vit koma øll hvørjum øðr­ um við, og tí havi eg lært nógv um toleransu av at ganga her. Ungi studenturin sigur smílandi, at um onkur í klassanum hoyrir hetta, fara tey sikkurt at flenna. ­ Eg eri ikki so lættur og haldi ofta fast um mítt, men eg havi lært ótrúliga nógv av at ganga her, serliga um at skilja onnur menniskjur, sigur ungi maðurin, sum er føddur í Bosnia og upp­ vaksin í Serbia. Tað ljóðar kanska løgið, at ein drongur úr Jugoslavia heldur, at ein føroyskur studentaskúli hevur nógvar ymiskar mentanir, men sam­ bært Aljosa, so vóru øll meira líka, har hann kom frá. ­ Skúlagongdin í Serbia er nógv meira merkt av harðari disiplin. Lærarin hevur valdið, næmingarnir terpa, og tú lærir at innordna teg. Her er tað meira frítt, fólk tora betur at vera tey, sum tey eru, heldur Aljosa Sarcevic. Stríðið í Balkan herjaði, meðan Aljosa Sarcevic var smádrongur. Hann minnist ongar ræðusøgur, men held­ ur tó, at kríggið hevur ávirk­ að hann. ­ Eg minnist einaferð ein bumba brast tætt við, har sum eg og nakrir aðrir dreingir spældu kurvabólt. Men vit flentu bara og spældu víðari. Hetta var, tá NATO bumbaði Serbia. Eg haldi, ein verður eitt sindur kaldur av at vaksa upp í slík­ um umstøðum. ­ Tá eg hugsi aftur á slíkar løtur og hugsi um, hvussu tætt eg var deyðanum, fáa dagligu trupulleikarnir minni tý­dning. Eg yvirlivdi hatta, so yvirlivi eg eisini eina studentsroynd, sigur Aljosa Sarcevic flennandi. At vera útlendingur Aljosa kennir seg sum før­ oying. Hann hevur tvær ferðir verið og ferðast í Serbia, men har kennir hann seg nú fremmandan. ­ Eg skilji ikki fólkini har niðri. Tá eg fari í bý­in her, kann eg práta við øll og vera náttúrligur. Har niðri gongur tað ikki at vísa, hvør tú ert. Tú skalt lata sum um og halda teg vera. ­ Eg haldi eisini at fólk í Serbia eru nógv meira strongd. Tað er ein spenn­ ingur í luftini alla tíðina. Tey hava eitt nógv strævnari lív, og støðan gerst verri og verri fyri hvønn dag. Inn­ tøkurnar minka, meðan tað gerst dý­rari at liva. Men hóast hann er hundr­ að prosent føroyingur, so er hann eisini altíð tilvitandi um, at hann er eitt sindur uttanfyri ella øðrvísi. ­ Mamma segði við meg, áðrenn vit komu, at eg mátti ansa serliga væl eftir, hvat eg gjørdi og segði. Sum til­ flytari mást tú alla tíðina ansa eftir, hvørja fatan onn­ ur hava av tær. Um børn arg­ aðu meg og høvdu hug at berjast, var eg noyddur at royna ikki at siga nakað, at lata sum onki og bíta tað í meg. Sól og strendur Aljosa Sarcevic var 13 ára gamal, tá hann flutti til Før­ oya. Pápin hevði tá spælt hondbólt í felagnum Tjaldri í eitt ár, og í 2001 fluttu hann og mamman aftaná. Aljosa er føddur í Bosnia, men familjan flutti til Ser­ bia, tá hann var heilt lítil. Hetta var beint áðrenn jugo­ slaviska borgarakríggið breyt út. Familjan flutti nógv runt, millum annað tí pápin skifti hondbóltslið. Hvat ímyndar ein stórur smádrongur sær, tá foreldr­ ini siga at hann skal flyta til eitt land, sum eitur Faroe Is­ lands? Aljosa Sarcevic minn­ ist, at hann beit merki í orðið ‘islands’. Ein oyggj var eitt stað við nógvum strendum, nógvari sól, og góðum møgu­ leikum at fiska. Tað ljóðaði spennandi. So kom hann til Runa­ víkar, og hóast har hvørki vóru nógvar strendur ella nógv sól, fall hann skjótt til. ­ Eg var væl móttikin. Eg fekk bjóðað eykatímar í før­ oyskum, og lærarin, Jens Dalsgaard, hjálpti mær ótrú­ liga nógv. Ný­ggju vinmenn­ irnir, sum eg fekk, stuðlaðu mær eisini við bara at tosa føroyskt. Og eftir trimum mánaðum dugdi eg føroyskt nóg væl til at klára meg. Ongan útlongsul Í dag stendur ungi runavík­ ingurin á gáttini til eitt ný­tt kapitul. Hann hevur søkt til Danmarkar og Skotlands og er sloppin inn at lesa fysik í Aberdeen. Men hjá honum er tað eitt sindur roksutari at fara uttanlands at lesa, enn tað er hjá øðrum ungum føroyingum. ­ Eg havi búð í Føroyum í seks ár og havi tí ikki fast uppihaldsloyvið enn. So nú havi eg ein advokat, sum kannar, hvat hendir, um eg flyti til Keypmannahavn ella Aberdeen, og hvussu dý­rt tað verður at lesa. Aljosa Sarsevic hevur ongan hug at útseta lesturin, men vil sleppa víðari skjót­ ast gjørligt. Og tá hann er liðugur, ætlar hann sær heim aftur til Føroya. ­ Hetta er tað nærmasta eg komi einum heimstaði, sigur hann. Nógv av vinfólkunum í studentaskúlanum fara út at ferðast, men tað hevur ungi ný­føroyingurin ongan hug til. Eg havi sæð nokk av verð­ ini, og eg havi onga romant­ iska ímynd um, at verðin kann gerast eitt gott stað fyri øll. Kanska er tað tí, at eg eri uppvaksin í Jugo­ slavia, men eg trúgvi ikki, at eg kann broyta verðina. Eg taki hvønn dag, sum hann kemur, og royni at liva mítt lív so gott, sum eg kann, sigur Aljosa Sarcevic at enda. Nýføroyingur fekk 11 í føroyskum Hóast hálvvaksin, tá hann kom til Føroya fyrstu ferð, megnaði Aljosa Sarcevic at skora eitt 11 tal í føroyskum á Studentaskúlanum á Kambsdali Mynd: Høgni Thomsen