hósdagur 28. juni 2007síða 47

Nr. 122 - 28. juni 2007 47 tíðindi Óli Jacobsen olij@sosialurin.fo Myndir: Álvur Haraldsen Tað sum er merkisvert við hesi innskrift er, at tað sæst á henni, at Angelica hevur sitið einkja í ikki færri enn 60 ár. Tí verður henda frásøgn fyrst og fremst um lagnuna hjá Angelicu, og um son hennara Palli Henriksen, sum millum onnur álit­ isstørv var býráðsformaður í Havn. Palli gjørdist faðirleysur longu trý ára gamal. Pápin, Johannes, hevði verið soldátur á Skansanum. Men hann doyði av vanlukku, gasseitran, umborð á slupp­ ini Surprice hjá Vágsbotn­ handlinum, har Hósvíks Jákup var skipari. Eftir sat Angelica við fýra smá­ børnum, tveimum gentum og tveimum dreingjum og undir umstøðum, sum tá vóru luturin hjá einkjum, nevniliga tær beru hendur. Men heilt eiðasør var hjálp­ in kortini ikki. Keypmenn­ irnir í Havn útvegaðu Ange­ licu eina bindimaskinu, ein tann fyrsta í landinum. Tí kom hon at binda fyri fólk, og hetta gav mat í munnin. Sagt varð, at tað var neyv­ an dagur, at Palli antin til ella frá arbeiði, ikki fór inn til mammuna á Áarvegnum. Hann vísti henni stórt takksemi fyri tað, sum hon hevði verið fyri hann í uppvøkstrinum. Í politikki vildi Palli eis­ ini berjast fyri at bøta um umstøðurnar hjá teimum, sum komu soleiðis fyri sum mamma hansara og hansara systkin. Verður hugt eftir søguni hjá Angelicu, sæst hvussu hørð lagnan eisini hevur verið hjá hennara for­ fedrum. Pápi Angelicu fórst við Løwenørn í 1882 Ættin kemur úr Kunoy. Abbi Angelicu æt Ole Jacob Larsen, f. 1816, hann var av Nesi í Eysturoynni. Hann giftist við Julionnu Thomas­Johandatter í 1843. Hon var longu tá einkja og hevði mist ein son. Í 1860 eiga tey fýra børn. Men sjúka kom í húsið, og í 1865 doyr Óla Jákup og elsti sonurin árið eftir. Í 1870 standa húsini tóm, og børnini eru hjá góðum fólki. Eitt av børnunum var Lars ella Læars, pápi Ang­ elicu, og hann vaks upp í Mikladali. Eitt heysti fer hann saman við einum húskalli at hyggja eftir seyði, tá verða teir tiknir av einum skalvalopi. Hin mað­ urin fer til sjós og hvørvur, meðan Læars steðgar á bakkatromuni. Dagurin leið, og eingir menn komu aftur, so varð farið at leita. Men tá kom rættiligt harð­ veður og myrkur, so ikki var farandi í brattlendi, tó at teir hoyrdu róp niðri undir sær. Í lýsingini var farið avstað aftur. Tá finna teir Læars við brotnum beinið. Læars giftist um 1872 við Cathrinu Sophie Michelsen av Toftum, og tey búsetast á Selheyggi í Klaksvík. Men stutt vardi eydnan. Læars hevði verið til skips nøkur ár við skipunum hjá Klaksvíkshandlinum. Um várið 1882 fer hann við Løvenørn, ið gekk burtur 25. mai við 11 monnum, í Breiðuvík á Vesturlandi­ num. Eftir sat einkja við fimm børnum. Eisini fórst beiggi Læars, Thomas Johan, 28 ára gamal. Hann var giftur og átti ein son. Løvenørn fórst nakað samstundis sum Bella við 10 føroyingum á somu leiðum og var hetta fyrsta stóra skipsvanlukkan eftir at skipsfiskiskapurin tekur seg upp í 1872. Líkini róku á land og vórðu jarðað har. Fyri nøkrum árum síðani vitjaði John Lassen leiðini. Abbi hansara var ein teirra sum fórst. Hansara frásøgn var prentað í FF­blaðnum, og kann finnast á heima­ síðuni: www.fiskimannafelag.fo gamla heimasíðan, blað nr. 270. Eitt av børnnum hjá Læars var Angelica, sum eins og mamman og omman gjørdist ung einkja við smáum børnum undir heilt øðrum umstøðum enn vit kenna í dag. Umframt Palla fekk Angelica sonin Anker. Hann fór til Vágs at vera við til at gera elverkið, og her bleiv verandi. Laura og Magdalena fóru niður til Danmarkar. Um Palla Tað kann ikki undra, at Palli í politikki vildi gera nakað fyri at bøta um korini hjá teimum, sum ikki vóru væl fyri. Tað var eisini skjótt, at Palli kom uppí arbeiðara­ rørsluna, og sagt verður um Palla, at har hann var, var hann eisini heilur. Palli sat nógv ár sum nevndarlimur í Havnar Arbeiðsmannafelag. Eitt skifti var hann formaður. Hann var eisini nevndar­ limur í Føroya Arbeiðara­ felag eitt skifti, og hann var grannskoðari í FA í nógv ár. Palli varð valdur í býráð­ ið í Havn á lista hjá Havnar Arbeiðsmannafelag í 1941, men aftaná 1952 umboðaði hann Suðurstreymoyar Javnaðarfelag. Hann sat í býráðnum í 28 ár, og for­ maður var hann í 10­11 ár, fyrstu ferð í 1944. Palli kom á ting í 1939, hann varð tingmaður í 10 ár. Í Suðurstreymoyar Javn­ aðarfelag sat Palli sum formaður og nevndarlimur í samfull 24 ár frá 1940­ 65. Palli var giftur við Elisa­ beth í Snikkarastovu. Hon var honum ein góður stuðul, og livdi heilt upp til leik­ lutin sum kvinnan aftanfyri mannin. Hon man eisini onkuntíð hava lýtt honum onkur ráð í oyra. Tað verður eisini sagt, at tað vóru ikki nógv sum tordu at seta Petur M. Dam uppá pláss. Men sjálvt hetta bakkaði Elisabeth ikki fyri. Tey bæði Palli og Elisa­ beth fingu børnini Andreas, Arnold, Jonu, Kirstin og Jákup. Tey fingu eisini børnini Anna og Andrias, sum doyðu smá. Tey standa eisini á gravsteininum. Tað kann lesast meira um Palla á heimasíðuni hjá FF, blað nr 282. Um Jonu Tann sum hevur verið nærmast at taka arvin upp eftir pápan er Jona, sum bæði hevur verið í býráði og løgtingi. Hon var so sanniliga eisini ein sum brendi fyri teimum veiku í samfelagnum. Vit bæði vóru bestu vinir, og eg prátaði við hana nakrar heilt fáar dagar, áðrenn hon doyði á ellisheiminum, har eg ofta havi vitjað. Sjálvur havi eg eitt sera fitt minni um Jonu, sum doyði í fjør. Ein dagin fekk eg eitt borðflagg á fóti av føroyskum gróti, sum var frá »vinkonunum á ellis­ heiminum.« Hetta verður goymt sum reyðagull! Næsta grøv í røðini verður tann hjá Poul Effersøe. Keldur: J. Símun Hansen, FF-Blaðið Angelica sat einkja í 60 ár Tann gravsteinurin í gamla kirkju­ garði í Havn, sum vit hesa ferð fara at lýsa, er hjá Ange­ licu og Johannes Henriksen he n d u r ið sl ep t u Innskriftin á gravsteininum er hendan: Johannes Fr. Henriksen 10.7.1874 13.9.1906 Angelica Henriksen f. Larsen 20.5.78 4.12.66 Anna Andrias 31.12.1930 27.5.1933 18.7.31 21.7.1933 TØKK Eins og mamman og omman kom Angelica at gerast ung einkja við smáum børnum Soleiðis sær gravsteinurin hjá Angelicu og Johannes Henriksen í gamla kirkjugarði út Johannes gjørdist bert 28 ára gamal Palli, sonur Angelicu, Elisabeth, kona hansara, og Jona, dóttir teirra, stríddust alt teirra lív fyri teimum veiku í samfelagnum