mikudagur 1. august 2007síða 4

4 tíðindi Nr. 146 - 1. august 2007 - Hetta var ikki tað, eg mælti til, og í mínari verð ikki besta loysnin, men tað týdningarmesta er, at vit eru samdir um at tálma búskapinum, sigur Magni Laksáfoss, fíggjarmálaráðharri POLITIKKUR Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Búskapurin veksur við áleið 200 til 300 milliónum um árið. Og í løtuni er hann ov heitur, sambært fíggjarmála­ ráðharranum, sum hevur mælt til ítøkilig tiltøk, fyri at steðga búskaparligu gongd­ini. Á samgongufund­inum í gjár fekst so semja millum flokkarnar um, hvussu hend­­ an tálman av búskapinum skuld­i fara fram. Úrslitið gjørd­ist ikki tað, sum Magni Laksáfoss hevði mælt til, nevniliga við at steðga og útseta ávísar íløgur, og skera í fiskimannafrád­ráttinum. Úrslitið gjørd­ist hinvegin, at sparingar skuld­u fara fram í rakstrinum, svarand­i til áleið 200 milliónir. Semja var um, at 30 av hes­ um skuld­i skerast av íløgu­ karminum hjá land­inum, meðan semjan, sum fíggjar­ málaráðharrin hevur gjørt við kommunurnar, svara til einar 100 milliónir. Eftir eru so einar 170 milliónir, men av tí at hesar verða tiknar av rakstrinum, verður effektin størri soleiðis, at land­sstýrismenninir skulu spara tilsamans 100 milli­ ónir á sínum økjum. Júst hvussu hetta verður gjørt, verður upp til hvønn land­sstýrismann sær at gera av. Somuleiðis má semja finnast millum land­sstýris­ menninar, hvussu stór spar­ ingin verður á hvørjum øki. ­ Eg havi alla tíðina sagt, at mítt uppskot er, at útseta íløgurnar til Sand­oyartunn­ ilin og at skerja frád­ráttin hjá sjómonnum. Men hetta fekk so ikki und­irtøku á samgongufund­inum, og tað má eg so bara boyggja meg fyri, sigur Magni Laksá­ foss. Neyðugt at tálma Íløgukarmurin hjá land­inum er í ár upp á 270 milliónir, og hetta er minni enn und­an­ farin ár. Nú er so gjørt av at skera 30 milliónir av hesum karmi. Hjá kommununum liggur íløgukarmurin um tær 500 milliónirnar, og við tí náttúrliga búskapar­ vøkstri, sum er, merkir fast­ læstur íløgukarmur hjá kommununum í veru­ leikanum ein niðurskurð. ­ Tað finnast bert tríggir hættir at tálma búskapinum upp á. Ein er, sum eg havi skotið upp, at útseta og harvið minka um íløgurnar, ein annar er lógarbund­nu útreiðslurnar so sum pen­ sjónir og annað – og triði møguleikin er at skera í rakstrinum. Og tá semja ikki fekst um at minka íløg­ urnar, var í veruleikanum bert seinasti møguleikin eftir, nevniliga at tálma rakstrarútreiðslurnar, sigur Magni Laksáfoss. Hann sigur seg ikki vera so avgjørd­an um, hvussu búskapurin verður tálmaður, bert tað verður gjørt. Men hinvegin d­ylir hann ikki fyri, at mátin, sum nú verð­ ur nýttur, ikki er hin besti. Av samtyktum íløgum fyri komand­i ár teljast Sand­­ oyartunnilin, Skála­ fjarðartunnilin, útbyggingin av flogvøllinum, skúlad­epil­ in við Marknagilsvegin, ellisheimið í Vági og fiski­ vinnuskúlin í Vestmanna, umframt smærri ábøtur á vegakervið og annað. Og so sjálvand­i tær íløgur, sum longu eru farnar í gongd­. Alt í alt er loysnin, sum funnin er, nakað, sum fíggj­ armálaráðharrin kann liva við. Men tað er sum nevnt ikki besta loysnin eftir hans­ ara tykki. ­ Nú er tað so álagt fíggjar­ málaráðharranum at fremja hesa loysnina, og so verður hon sjálvand­i framd­. Men vit skulu framvegis minnast til, at búskapurin veit ikki av, at tað er valár í ár, sigur Magni Laksáfoss, fíggjar­ málaráðharri. Á samgongufundin- um í gjár var semja um, at búskapurin er heitur, og at ansast skal eftir ikki at økja ov nógv um útreiðslurnar fyri komandi figgjarár Tað var við einum ávísum spenningi, at samgongulimir saman við land­sstýrismonn­ um hittust á samgongufund­i úti í Tinganesi í gjár. Tað er eingin loyna, at nýggi fíggjarmálaráðharrin í ávísum førum ikki tykist hava d­rigið somu línu sum restin av samgonguni, men løgmaður sigur, at breið semja er í samgonguni um búskaparstøðuna. ­ Vit vóru samd­ir um, at búskapurin er heitur í løt­ uni, um hann so er for heit­ ur, er ein annar spurningur. Í hvussu er var semja um, at nú fíggjarlógararbeiðið kemur fyri, má ansast eftir, at vit ikki fáa ov stóra útreiðsluøking fyri 2008 í mun til verand­i fíggjarár, sigur Jóannes Eid­esgaard­, løgmaður. Hann sigur víðari, at semja er um, ikki at høgga til við sparingum, eins og held­ur ikki verður lagt eftir nakrari einstakari verkætlan. Hetta sagt uttan at løgmaður beinleiðis nevnir Sand­oyar­ tunnilin. Løgmaður vísir víðari á, at fíggjarmálaráðharrin hev­ ur gjørt avtalu við kommun­ urnar um at ganga eftir somu gøtu sum land­sstýrið, og ikki økja útreiðslurnar ov nógv fyri komand­i fíggj­ arár. Kommunurnar stand­a jú fyri helminginum av saml­ aða búskapinum, og tí er neyðugt eisini at fáa tær við. Viðvíkjand­i privata for­ brúkinum er støðan ein onn­ ur. Skulu vit tálma tí, verður neyðugt við politiskum inntrivum, og tað eru ongar ætlanir um, sigur Jóannes Eid­esgaard­, løgmaður. Ikki økja útreiðslurnar Samgongan var fullmannað á fundinum í Tinganesi í gjár. Mynd: Jens Kristian Vang Ein loysn, men... Magni Laksáfoss fekk ikki sín vilja, men sigur seg kunna liva við loysnini, sum funnin er. Mynd: Jens Kristian Vang SAMBAND jákup Mørk jAkup@SoSiAluriN.fo tlf. 341800 tíðindi – Vit vistu, at nýggj rammuavtala kom í gildi í 2007, og vit vistu, at samstarv við ES er ein drúgv tilgongd Rúna Hilduberg