hósdagur 20. september 2007síða 2

2 Nr. 182 - 20. september 2007 SAMBAND jákup Mørk jAkup@SoSiAluriN.fo tlf. 341800 tíðindi Í morgun var hugna­ lig samkoma í Lista­ skálanum í Havn, har kunnað varð um tríggjar heiðurslønir, sum gávugrunnurin Jacob Gade´s Legat fer at handa á konsertini hjá Føroya Symfoniorkestri í Norðurlandahúsinum leygarkvøldið Heiður Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Tey, sum standa aftanfyri konsertina leygarkvøldið, eru Føroya Symfoniorkest­ ur, Norðurlandahúsið, Ja­ cob Gade’s Legat og Tórs­ havnar Musikkskúli. Á samkomuni í morgun beyð leiðarin fyri Tórshavn­ ar Musikkskúla, Bo Isholm, vælkomin, og síðan læt hann orðið til formannin fyri gávugrunnin, Holger Bisgaard, sum greiddi frá søguni aftanfyri danan, Jacob Thune Hansen Gade (1879­1963), sum grunnurin er uppkallaður eftir. Áhugaverd søga Pápi Jacob Gade hevði ein lítlan handil, har hann seldi ljóðføri og nótar. Hann lærdi evnaríka sonin at spæla á trompet og seinni violin, og longu sum 5 ára gamal spældi Jacob í bólk­ inum hjá pápanum, sum var við til ymisk høvi, eitt nú brúdleyp, veitslur og jarðar­ ferðir í Vejle­økinum. Skjótt noyddist pápin at síggja í eyguni, at sonur hansara fór at náa nógv longri á tónleikaøkinum enn hann sjálvur. Hetta tók hann við blandaðum kensl­ um, stoltleika og sjalusi. Pápin setti seg upp ímóti, at sonurin kom á konserva­ torii, tí hann helt, at sonurin longu var nóg dugnaligur við ljóðførunum. Hetta førdi til, at Jacob Gade longu sum 15 ára gamal rýmdi heimanífrá, tí hann vildi til Keypmannahavnar at gerast kapelmeistari og tónleikasmiðjur. Hetta var tó lættari sagt enn gjørt, tí kappingin á tón­ leikaøkinum var hørð, og hann var so blaðungur. Sum árini gingu gjørdist Jacob Gade ein umtalaður kapelmeistari og tónleika­ smiður. Eftir fyrra heimsbardaga fór hann til Ameriku, har hann gjørdist partur av New Yorks Philharmoniska Orkestri. Søgan um Jacob Gade er long og áhugaverd, og tá hann kom heimaftur til Dan­ markar úr USA í 1921, gjørdist hann kapelmeistari í Palads Teatrinum, sum tá varð rópt ”filmens konge­ lige teater”. Jacob Gade er ikki minst kendur fyri tónleikastykkini Tango Jalusie og Tango Tzigane (sigoynartango), ið teljast millum mest spældu verk í heiminum. Eitt blástempul Tað eru fimm fólk, sum sita í nevndini í Jacob Gade´s Legat, og á ferðini í Føroy­ um eru fýra teirra við. Á samkomuni í Listaskála­ num tosaði eisini Toki Lund Christiansen, sum eisini er í nevndini í gávugrunninum. Hann vísti á, at slíkar virðislønir, sum grunnurin letur, eru eitt blástempul til ungar og evnaríkar tónleik­ arar og tað umhvørvi, sum hesir eru vaksnir upp í. ­ Slíkar virðislønir kunnu styrkja evnaríku næmingar­ nar bæði inneftir og úteftir. Tær kunnu lata upp hurðar til til nakað meira og størri, og tær kunnu eisini vera startskotið til, at aðrir grunn­ ar vilja stuðla ungu tónleik­ arunum til uppaftur størri framburð, segði Toki. Hann legði aftrat, at tað er uppgávan hjá gávugrunn­ inum at fylgja við, hvørjir tónleikarar gera seg gald­ andi og hava eina framtíð á sínum øki. ­ Eg havi varhugan av, at musikkskúlarnir í Føroyum hava ein ótrúligan stuðul í fólkinum, segði Toki Lund Christiansen. Heiðrun og Mia Jacob Gade´s Legat hevur hesaferð gjørt av at heiðra ungu føroysku tónleikaru­ num, Heiðrunn Petersen (16), sum spælir violin og Miu Káradóttir (20), sum spælir floytu. Virðislønirnar, sum verða lætnar á konsetini hjá Før­ oya Symfoniorkestri leygar­ kvøldið, eru upp á 15.000 krónur hvør. Triðja virðislønin, sum er upp á 50.000 krónur, verður latin Føroya Symfoni­ orkestri fyri framhaldandi arbeiði at menna ungar tón­ leikarar, sum hava røtur sín­ ar í musikkskúlunum kring landið. Sum nakað nýtt, hevur nevndin aftanfyri Jacob Gade´s Legat gjørt av at læna Tórshavnar Musik­ skúla eini 4­5 ljóðføri, sum tey fáa handað í Norður­ landahúsinum leygarkvøld­ ið. Bo Isholm, leiðari fyri Tórshavnar Musikkskúla, sigur, at talan er um kostnað­ armikil ljóðføri, sum koma sera væl við hjá skúlanum. ­ Tað er soleiðis, at ljóð­ førini skulu ikki berast aftur – uttan so, at Tórshavnar Musikkskúli heldur uppat. Ljóðførini, sum skúlin, eru fagot (træblási ljóðføri), obo (træblási ljóðføri) og bratsch, ið er ein tvør­ floyta. Ein viðurkenning At grunnurin letur Tórs­ havnar Musikkskúla hesi ljóðføri, tekur Bo Isholm sum eina viðurkenning av tí arbeiðið, sum skúlin og skúlarnir kring um í Føroy­ um gera á tónleikaøkinum. Tað var í fjør, at gávu­ grunnurin stovnaði so­ nevnda Ljóðføristovnin Ja­ cob Gade, Bikuben, tí Bikubenstovnurin læt gávu­ grunninum eina peninga­ gávu. Ljóðføristovnurin, sum nú letur ljóðføri til Tórs­ havnar Musikkskúla, hevur til endamáls at læna ungum og evnaríkum tónleikarum á landsins tónleikaskúlum ljóðføri. Við løtuna í Listaskúla­ num spældu Heiðrunn Peter­ sen (violin) og Elisabeth Westenholz (tangentar) Tango Jalousie. Gávugrunnur heiðrar tónleikarar Formaðurin fyri Jacob Gade’s Legat, Holger Bisgaard, sigur nøkur orð um Jacob Thune Gade og gávugrunnin. Av fimm nevndarlimum, eru fýra í Føroyum í sambandi við handaninar í Norðurlandahúsinum leygarkvøldið Mynd: Álvur Haraldsen Ungu føroysku tónleikararnir, Heiðrunn Petersen (16), ytst til høgru, sum spælir violin og Mia Káradóttir (20), sum spælir floytu saman við dirigentinum í Føroya Symfoniorkestri, Bernhardi Wilkinson Mynd: Álvur Haraldsen