hósdagur 20. september 2007síða 24

24 tíðindi Nr. 182 - 20. september 2007 Sosialurin hevur bið­ ið tvey fyrrverandi fjølmiðlafólk, sum hava skriva nógv um leiklutin og ábyrgdina hjá fjølmiðlunum, um eina viðmerking til ákærurnar, sum Bogi Hansen setur fram í opnum brævið til Ivan Niclasen í Sosi­ alinum í dag FJØLMIÐLAR Dorit Hansen dorit@sosialurin.fo Public-service treytirnar eru ikki fylgdar, tá sjónvarp- ið ikki kannar virði í tí, sum sent verður, heldur Birgir Kruse, sum fyrr í ár gav út lærubók um miðlar og sam- skifti. Men sjónvarpið gev- ur heldur ikki kjakinum eitt heimligt kjølfesti, heldur hann. Uni Arge, journalistur, saknar eisini perspektiver- andi tilfar, ið gevur fólki innlit og orsøk til eftirhugs- an. Birgir Kruse sigur, at hann undraðist, tá sjónvarp- ið setti sendingina ”Svik við upphitingini av jarðar- knøttinum á skránna. Hann hevði sæð sendingina á DR og hugsaði um onki fragari var at velja úr skránni hjá DR1 og DR2. Men sam- stundis heldur hann ikki, at tað ber til at siga, at sjón- varpið gjørdi nakað skeivt, tí vit vita ikki hvat alterna- tivið er. - Vit síggja tað sum kem- ur á skránna og einki annað. Vit kunnu ikki grípa inn í sendingina, tíansheldur kjakast um hana. Kringvarp- ið gevur ikki rúm fyri hes- um. Tá umræður slíkar sendingar, eigur eitt kjak at verða fyriskipað, har lokal heimildarfólk sum Bogi Hansen sleppa framat. Sum eg skilji public service tank- an er teirra fremsta uppgáva at geva almannavarpinum heimligt kjølfesti, sigur Birgir Kruse. Uni Arge, fyrrverandi jour vísir á, at tey einastu, ið kunnu fyriskipa orðaskifti og perspektiverandi send- ingar á føroyskum, eru før- oyingar sjálvir. Men alt ov lítið verður perspektiverað í føroyskum fjølmiðlum. - Føroyskir fjølmiðlar kappast næstan bara um at bera tíðindi. Hvør klárar fyrst at umseta tíðindastubb- arnar á tekstvarpinum hjá DR ella BBC, tykist ofta vera høvuðsendamálið. Hvørki sjónvarpið ella útvarpið vinna hesa kapp- ingina, tí tað ger internetið. Nógv fólk hava langt síðan hoyrt og sæð alt, sum útlendskir fjølmiðlar skriva, áðrenn Kringvarpið kemur við tí. Tí eigur Kringvarpið at spyrja seg sjálvt, hvussu tað kann gera veruligan mun, og tað kann tað við at perspektivera alskyns viður- skifti úr einum heimligum sjónarhorni. Fjølmiðlaetikkur Sendingin um at veðurlags- broytingar ikki eru manna- skaptar var fyrst send í DR, men Birgir Kruse heldur ikki at sjónvarpið kann verja seg við, at ein sending er í lagið, tí danska sjón- varpið sendir hana. - Eg haldi at Kringvarpið ikki neyðvendigvís nýtist at senda nakað, sum DR send- ir. Eins og flestu føroyingar, síggi eg alt, sum DR1 og DR2 senda – beinleiðis. Tá vit møtast til arbeiðis tosa vit um “Deadline” og tey tíðindi, har eru. Sjónvarpið sum tíðindareferansa fær minni og minni týdning, tá umræður altjóða kjak og tíð- indi. Tí eigur føroyska sjón- varpið at leggja seg eftir at skapa føroyskt sjónvarp. Tað ger eingin annar, sigur Birgir Kruse. Uni Arge heldur, at argu- mentið, at øll sjónvarmið skulu sleppa framat, ofta er umbering hjá journalistum fyri ikki at seta seg inn í substansin í málum. - Set tveir ósamdar partar saman at kjakast um hvat sum helst, tak ikki støðu til nakað, og tá partarnir eru lidnir at keglast, ynskja vit øllum góða nátt. Men hvør verður klókari av tí, spyr Uni Arge. - Eg haldi, at eitt mál sum veðurlagsbroytingar er upp- lagt at perspektivera í einum upplýsandi kjaki, eins og sjónvarpið gjørdi við til dømis bispavalevnunum í farnu viku. Tað var ein fín sending, sigur Uni Arge. Nýtist ikki at vera keðiligt Bogi Hansen spyr í sínum brævi hvørt uppgávan hjá Kringvarpinum er at upp- lýsa og menna føroyska fólki ella bara tryggja sær so nógvar hyggjarar sum møguligt. Birgir Kruse sig- ur, at Kringvarpið hevur skyldu at kanna virði í tí, sum tey senda. - Public service treytirnar eru ikki fylgdar, tá eingin kannar virði á tí, ið sent verður. Heldur ikki tá tað verður góðkent at senda eina vánaliga reportasju og halda seg kunnu bøta um støðuna við at senda eina betri reportasju, bara fyri at tveir partar skulu sleppa framat. Hetta er ikki andin í almennari upplýsingartæn- astu Men hann heldur ikki at almenn upplýsing er tað sama sum turrisligar send- ingar. Sjónvarpið skal eisini tryggja sær hyggjarar. Provokerandi sendingar eru altíð spennandi. Tann- leysar og stovureinar send- ingar eru ikki stuttligar í longdini. Sjónvarp eigur at verða merkt av nærveru og einum listarligum yvirskot- ið, sum greitt ber brá av stuttleika og sniðfundigheit. Tá vinnur sjónvarpið. Send- ingarnar ”Ymisk Lív” eru gott dømi um hetta. Uni Arge heldur eisini, at tað finst ein millumvegur, har vitan, perspektivering og orðaskifti kunnu latast í ein spennandi ham. Tað er ikki av ongum, at eitt nú dokumentarsendingar og frásøgumyndir ofta eru bygdar upp eftir somu spenningskurvu, ið verður brúkt at gera kriminalfilmar eftir. Tað er fyri at varðveita áhugan hjá móttakarunum, greiðir hann frá. - Men tráanin eftir at tekkjast móttakarunum má ikki gerast so sterk, at alt kódnar í tómum undirhaldi, og vanligur fornuftur og substansur púrasta mugu víkja, staðfestir hann. Sjónvarpið mist takið Trupuleikin hjá sjónvarpi- num er, sambært Birgir Kruse, at at tað í ein óhepn- an mun hevur mist sín leiklut sum føroyskur veit- ari av upplýsing og undir- haldi. Í dag tykist alt líka mikið. Sjónvarpið hjá Kringvarpi- num fær ikki fastatøkur á fólki. - - Kravið um upplýs- ing og undirhald er annar- leiðs í dag og verður nøktað aðrastaðni enn hjá Kring- varpinum. Hetta er byrðan hjá føroyska sjónvarpinum – at vinna hyggjaran aftur. - Men hetta gerst neyvan uttan tær resursir, sum kom- andi og farandi leiðslur hava rópt eftir, men fyri deyvum oyrum, leggur Birg- ir Kruse herslu á. Sjónvarpið má stuðla føroyskum kjaki - Føroyskir fjølmiðlar kappast næstan bara um at bera tíðindi. Hvør klárar fyrst at umseta tíðindastubbarnar á tekstvarpinum hjá DR ella BBC, tykist ofta vera høvuðsendamálið. Hvørki sjónvarpið ella útvarpið vinna hesa kappingina, tí tað ger internetið, staðfestir Uni Arge Sum eg skilji public service tankan er teirra fremsta uppgáva at geva almannavarpinum heimligt kjølfesti, og tað gera teir í alt ov lítlan mun í dag, sigur Birgir Kruse