fríggjadagur 28. september 2007síða 13

Nr. 188 - 28. september 2007 13 viðmerkingar Føroyar hava fingið nýggj­ an landsstýrismann í fíggj­ armálum, og sigast má, at hann hevur gjørt vart við seg við nógvum hugskot­ um um, hvussu fíggjar­ og búskaparpolitikkurin her á landi skulu rekast. Men ikki allir politikarar eru so glaðir fyri hesi hug­ skotini. Løgmaður royndi fyrst at bera yvir við hon­ um og segði, at hann (løgmaður) skuldi taka sær av at læra mannin politiska fakið. Seinni komu aðrir við sterkari lúti og søgdu, at um manninum ikki dámdi “luktin frá bakarí­ num”, mátti hann heldur finna sær annað arbeiði. Sagt við øðrum orðum, so skuldi Magni Laksáfoss velja ímillum at góðtaka bæði góða og ringa sið­ venju, ella kundi hann pakka saman. Har skuldi einki broytast. Úrslitið av hesum er, at nú fíggjarlógaruppskotið fyri 2008 er lagt fyri ting­ ið, eru nógv av uppskot­ unum hjá landsstýrismanni­ num feigað av borðinum. Ella fyri at brúka myndina av bakarínum, so hevur tað eydnast at halda nøkulunda fast við tann gamla, kenda luktin. Men nú koma somu menn og siga við fjølmið­ larnar, at útreiðslurnar á fíggjarlógaruppskotinum vaksa ov nógv, og avlopið er ov lítið. “Bakaravørurnar” smakka teimum ikki væl, tí smakk­ urin minnir ov nógv um luktin á bakarínum. Teir hava eftir øllum at døma funnið útav, at tá vit brúka fleiri pengar, verður avlopið minni. Luktur og smakkur fylgjast at. Tí bjóða teir seg til at ganga ígjøgnum alt uppskotið, konto fyri konto, fyri at vita um tað ikki ber til at fáa størri avlop. Teir vilja broyta smakkin á bakaravørunum, uttan at broyta luktin á bakarínum. Landsstýrismaðurin við fíggjarmálum hevði upp­ skriftina upp á eitt størri avlop, men hon bleiv feig­ að av borðinum. Men hava hesir, sum nú stíga fram, eitt veruligt ynski um størri avlop á landsins fíggjarlóg (eitt avlop, sum ikki hvørvur aftur í eyka­ játtanum), so kann eingin hava nakað ímóti tí. Men teir mugu vera fyrireikaðir til, at hetta í seinasta enda kann geva ein øðrvísi lukt á bakarínum. Lukturin frá bakarínum Helgi AbrAHAmsen Tann 9. september sendi Kringvarp Føroya sjón­ varpssendingina “Svik við upphitingini av jarð­ arknøttinum”, sum upp­ runaliga varð framleidd til enska Channel 4 í vár. Hendan sendingin gongur beint ímóti galdandi uppfatan av orsøkini til veðurlagsbroytingarnar í heiminum í dag. Í dag vilja tey allarflestu vera við, at veðurlagsbroyt­ ingarnar koma av manna­ ávum. Sendingin hjá Channel 4 vildi vera við, at talan er um aðrar høvuðsorsøkir. Viðurkendi granskarin Bogi Hansen hevði hvass­ liga at Kringvarpi Føroya fyri at hava sent send­ ingina, fyrst í viðmerk­ ingum í Sosialinum tann 10. September, og síðani aftur í lesarabrævi í sama blaði tann 20. september. Høvuðssjónarmiðið hjá Boga Hansen er, at Sjón­ varpið als ikki skuldi sent sendingina, tí tey eru so fá, sum í dag taka undir við uppáhaldinum, at veðurlagsbroytingarnar ikki koma av manna­ ávum. Harafturat vóru bæði feilir og grovar skuldsetingar í sendingini smbrt. Boga. Atfinningarnar hjá Boga Hansen eru bæði prinsipiellar og áhuga­ verdar. Í viðmerkingum í Sosialinum tann 10. sept­ ember førdi eg fram, at ein av høvuðsuppgávu­ num hjá Sjónvarpinum er at lata fólk koma til orð­ anna. Í hesum føri mugu vit staðfesta – um okkum dámar tað ella ikki – at tað finnist ein minniluta­ bólkur av granskarum, sum hevur eina aðra frágreiðing um fyribrig­ dið enn Bogi Hansen, Al Gore og meirilutin annars. Hesi fólk kunnu ikki bara tigast burtur. Tað er heilt einfalt av alstórum týdningi fyri fólkaræði, at ein ‘public service’ stovnur sum Kringvarpið loyvir fólk­ um, sum hava aðrar nið­ urstøður enn tær til eina og hvørja tíð ráðandi, at sleppa framat. Tað er løgið, at hvørki Birgir Kruse ella Uni Arge, sum eisini gera viðmerkingar til málið í Sosialinum tann 20. september hava eygu fyri eini so grundleggjandi skyldu hjá einum ‘public service’ miðili. Tí onki kjak kann byrja, fyrr enn fólk við ymiskum mein­ ingum eru sloppin til orðanna. Hetta eru eisini høvuðsgrundgevingar hjá Channel 4 fyri at lata sendingina framleiða, og hjá DR2 fyri at vísa sendingina. Bogi Hansen setir spurningin, um Sjónvarp­ ið við hesi sendingini er á veg út á eina hálkubreyt, har bæði fjølmiðlaetikkur og fjølmiðlapolitikkur verða givin upp til skutil fyri at tekkjast hyggjarum við alsamt fleiri gølukend­ um sendingum. Birgir Kruse er inni á sama leisti, tá hann tosar um, at Sjónvarpið hevur mist sín leiklut sum høvuðsveitari av tíðindum og undirhaldi samstundis sum, at stovn­ urin skal tryggja sær hyggjarar. Sjónvarpið vísti ikki sendingina “Svik við upphitingini av jarða­ rknøttinum” fyri at undir­ halda ella tekkjast hyggj­ arum. Tað eru fleiri ár síðani, at vit sleptu ta strategi at stremba eftir høgum hyggjaratølum fyri útlendsku sending­ arnar. Hetta hendi sam­ stundis, sum fólk sóu alsamt fleiri rásir um fylgisvein. Hinvegin gera vit eina fjølbroytta skrá bæði til fjøldina og til tey fáu. Og tey, sum fylgja við í útlendska tilfarinum í sjónvarpinum vita eisini, at her er talan um bæði populerar sendingar og um smalar sendingar, har dygd er í hásæti. Her er eisini rúmd fyri umstrídd­ um sendingum, og soleið­ is fer tað eisini framhald­ andi at vera. Eftir stendur so, at vit hava sent eina sending, sum nógv fólk í heimi­ num kjakast um. Og her áttu vit at borið okkum øðrvísi at. Í blaðum­ mælinum av sendingini skuldu vit havt sagt frá, at sendingin var umstrídd og víst til kjakið, sum stóðst av henni. Á henda hátt hevði hon ikki staðið einsamøll sum ein vísinda­ sending, soleiðis at fólk fingu ta fatan, at hetta var einasta boð uppá sannleik­ an. Og vit kundu, sum bæði Uni Arge og Birgir Kruse vísa á, lagt upp til kjak, har t.d. Bogi Hans­ en tók lut. Men kjakið um veðurlagsbroytingar og avleiðingar heldur fram, og tað kemur als ikki uppá tal at tiga nakran part burtur. Veðurlagsbroytingar í Kringvarpinum Programmleiðari, Sjónvarpið ivAn niclAsen I den seneste tid har færø­ ernes største avis, Dimma­ lætting, bragt et par gruop­ vækkende historier om færøske lægers sjusk med deres kræftpatienter. Med henblik på, at jeg som så mange andre færinger, har haft disse mennesker inde på livet, føler jeg stor smerte og sorg i mit hjerte, når jeg læser disse beretn­ inger. Her tænker jeg ikke kun på den kræftramte, men også på de pårørende. Jeg er imidlertid kommet i den tvivlsomme situation, at jeg er kommet i besidd­ else af nogle dokumenter, der ifølge en færøsk advokat, er så belastende for det færøske sygehus­ væsen, at de for alt i verd­ en ikke må komme ud til offentlig beskuelse. Derfor har jeg selvfølgelig tænkt mig at offentliggøre dem. Men inden jeg går i offensiven, har jeg følg­ ende spørgsmål til lands­ lægen Høgni Debes Joen­ sen, socialministeren Hans Pauli Strøm, overlæge Jan Jespersen, ledelsen på sygehuset i Torshavn, Tværø og i Klakksvig: Hvordan kan det være, at antallet af kræftpatienter, der dør årligt, er stigende? Hvor mange har fået stillet diagonosen kræft i period­ en 1999 til september 2007? Er samarbejdet mellem sygehusene på Færøerne og Rigshospitalet forbedret? Kører patalo­ gisk afdeling med 100% kapacitet? Hvor mange pataloger var ansatte på patalogisk afdeling i 1999, 0000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006 og frem til september 2007? Et sidste spørgsmål: Er Færøernes Ulykkeforsik­ ring ophørt med at eksis­ tere, eller er det Almanna­ stovan (Socialforvaltn­ ingen), der styrer Fær­ øernes Ulykkeforsikring I dag? Hvem er hoveds­ ansvarlig for Færøernes Ulykkeforsikring? I nærmeste fremtid vil jeg som sagt offentliggøre nogle dokumenter, der beviser, at der efter al sandsynlighed foregår et systematisk lægesjusk i det færøske sundhedsvæsen, et sjuskeri, der er så groft, at det ikke tåler dagens lys. Ligeledes vil disse dokumenter bevise, at det kort sagt er dødens farligt at være kræftpatient på Færøerne. E­mail: hanstyson@ hotmail.com PS.: Fortsættelse følger. Systematisk lægesjusk I. 9850 Hirtshals sofus HAnsen Kravið frá Sambandsflokk­ inum var ein tálmandi fíggj­ arlóg ­ hetta eydnaðist okkum ­ hóast Fólkaflokk­ urin ikki kom við einum uppskoti um sparingar í rakstri, nøkrum boði uppá, hvussu íløgurnar skuldu raðfestast ella meining um, hvat avlopið á fíggjarlógini skuldi vera. Í blaðgrein í Dimmu, týsdagin 25. september 2007, nevnd “Føroyafólk vann við Fólkaflokkinum” finst Jógvan við Keldu, løgtingsmaður, at førda fíggjarpolitikkinum hjá landsstýrismanninum við fíggjarmálum. Eisini rósar hann sínum egna flokki fyri lutin í fíggjarlógararb­ eiðinum. Landsstýrismaðurin mælti til at strika skattalætt­ an komandi ár, fyri á tann hátt at tálma hitaða búskap­ inum. Hetta hevði merkt eina meirinntøku til lands­ kassan upp á 104 mió. kr. og hevði samstundis verið við til at tryggja landskassa­ num neyðuga yvirskotið, uttan at seta aðrar inntøku­ gevandi skipanir í verk. Men Fólkaflokkurin vildi ikki hoyra talan um hesa loysn, tíansheldur koma við boði uppá, hvussu landskassin skuldi fáa neyð­ ugu inntøkurnar. Fólka­ flokkurin vildi heldur ikki hoyra talan um sparingar á málsøkjum, sum teirra landsstýrismenn umsita. Fastlæsta støðan Fólkaflokkurin var í sam­ ráðingunum at líkna við eina øðu, ið ikki fekst at lata skelina upp. Landsstýr­ ismaðurin við fíggjarmál­ um fekk tí umsitingina at koma við uppskotum og tilmælum um, hvussu inn­ tøkur kundu fáast á annan hátt, fyri at tryggja nøkt­ andi avlop og fyri at leggja trýst á Fólkaflokkin. Fíggjarmálaráðið vísti á fleiri møguleikar at útvega inntøkur til landskassan. Uppskotini vóru løgd fyri flokkarnar, so støða kundi takast til, um undirtøka var fyri onkrum av teimum. Nú hoyknaði Fólkaflokk­ urin í skattalættaspurn­ inginum. Men við tað, at Javnaðarflokkurin tíverri helt seg tætt uppat skatta­ politikkinum hjá Fólka­ flokkinum, slapst ikki undan at koma við upp­ skotum um onnur hægri avgjøld á m.a. søtmeti og leskidrykkir, fyri at tryggja neyðuga avlopið. Haldi tað vera óheppi við slíkum avgjaldshækkingum, tí at nógvar sukurvørur kunnu metast sum neyðsynjar­ vørur, og tí at leskidrykkir verða framleiddir í Før­ oyum. Avgjøld á føroyska framleiðslu er í sjálvum sær skeiv gongd. Vit eiga heldur at gera alt fyri at stuðla føroyskari framleið­ slu. Heilsupolitiskt eru hesi uppskot heldur ikki rætt gjøgnumførd. Seinnu árini eru eftir mínum tykki alt ov nógvar avgjaldshækk­ ingar ella óbeinleiðis skatt­ ingar lagdar á borgaran. Hetta rakar jú øll, eisini tey, ið hava ov lítið frammanundan. Samanumtikið Tað eydnaðist okkum at gera eitt tálmandi fíggjar­ lógaruppskot, har minstifor­ vinningurin er hækkaður, og har skattalættin til fiski­ menn og rentustuðulin til sethúsabygging er varð­ veittur. Sambandsflokkurin umsitur hesi mál í samgonguni. Fari tó at enda við at heita á Jógvan við Keldu, løgtingsmann, í sambandi við viðgerðina av fíggjar­ lógini at virka fyri, at ætl­ aðu avgjøldini á søtmeti og leskidrykkir verða strikað, fyri heldur at stramma skattalættan so mikið, at avlopið á fíggjarlógini verð­ ur tað sama. Slík loysn rakar sosialt rættari, tí vil Sambandsflokkurin stuðla henni. Hetta átti eisini at hóska betur nýggju sosi­ alliberalistisku kósini, sum Fólkaflokkurin hevur boð­ að frá við formansskifti­ num, nú Anfinn Kallsberg er givin. Nei, eg eri sannførdur um, at hesaferð vann Før­ oya fólk ikki við Fólka­ flokkinum. Føroya fólk var heilt víst betur farið uttan Fólkaflokkin. Føroya fólk betur farið uttan Fólkaflokkin landsstýrismaður bjørn KAlsø