mikudagur 10. oktober 2007síða 4

4 tíðindi Nr. 196 - 10. oktober 2007 Landsstýrismaðurin í innlendismálum er nú sinnaður at linka krøvini til arbeiðsgevarar, sum vilja hava útlendska arbeiðsmegi Útlendingar í Føroyum Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo - Tað hevur stóran týdning at fáa semju um ætlanin at fáa fleiri útlendingar til Føroyar at arbeiða. So má tað heldur taka eitt sindur longri tíð, áðr- enn tað er klárt at fáa út- lendska arbeiðsmegi henda- vegin. Tað sigur Jacob Vester- gaard, landsstýrismaður í innlendismálum. Føroyskt vinnulív skríggj- ar eftir arbeiðsmegi og fyri at nøkta tørvin, hava arbeiðs- gevarar ligið á landsins mynd- ugleikum fyri at fáa teir at gera tað lættari at fáa útlend- ingar til Føroyar at arbeiða. Í hesum sambandi hevur landsstýrismaðurin í inn- lendismálum gjørt eitt uppskot, sum skal gera tað lættari at fáa ES borgarar til Føroyar at arbeiða. Lógin skal bæði til við- gerðar í Løgtinginum. Men av tí at talan er um danskt málsøkið, skal málið eisini til viðgerðar í Fólkating- inum. Tíðarætlanin fokin Upprunaliga var ætlanin, at lógin skuldi koma í gildi 1. januar. Men nú er so langt útlið- ið, at sjálvt landsstýrismað- urin so smátt er farin at ásanna, at tann tíðarætlanin er fokin, ella í øllum førum er hon við at fúka. Men orsøkin til, at tað gongur so seint, er ikki tann, at landsstýrismaðurin í innlendismálum hevur lig- ið á málinum. - Tað er hálvur annar mán- aði síðani, at eg var liðugur við eitt uppskot um eina lóg, sum ger tað lættari at fáa ES borgarar til Føroyar. Síðani tá hevur uppskotið verið til viðgerðar í politisku skipanini og í samgonguni. Í samgonguni er tað ser- liga Javnaðarflokkurin, sum setir seg ímóti, at málið ikki verður fram, sum tað fyri- liggur nú. Vandi fyri happing Eftir uppskotinum, sum nú fyriliggur, skulu arbeiðsgev- arar, sum fáa útlendingar higar at arbeiða, tryggja teimum minst 30 tíma arbeiðsviku. Hetta hevur fingið bæði arbeiðarafeløg og Javnaðar- flokkin at stúra fyri, at arbeiðsgevarar fara fyrst at biðja útlendingarnar til ar- beiðis fyri ikki at bróta lógina, tá ið tað knípur við arbeiði og so má føroyska arbeiðsmegin standa og hyggja at og sutta labbarnar. Javnaðarflokkurin stúrir fyri, at skulu útlendingar fáa framíhjá rætt framum føroyska arbeiðsmegi til at fáa eina 30 tíma arbeiðsviku, kann tað føra til ófrið á arbeiðsmarknaðinum. Men tað kann eisini føra til, at teir útlendingar, sum koma higar at arbeiða, fara at vera happaðir og forfylgdir. Tí vil Javnaðarflokkurin ikki uttan víðari taka undir við uppskotinum, sum tað fyriliggur. Linka krøvini Jacob Vestergaard sigur, at samband er ímillum tey ymsu ráðini í landsstýrinum og so seint sum mánadagin var fundur ímillum løgmann og innlendismálaráðið. - Avbjóðingin er at orða uppskotið so, at allir partar kunnu taka undir við tí, bæði politiskir flokkar og partarnir á arbeiðsmarkn- aðinum. - Tað er tað týdningar- mesta og so ger tað minni, at tað tekur eitt sindur longri tíð. Ein stórur ivaspurningur er júst orðingin um, at ar- beiðsgevarar skulu tryggja útlendingum, teir fáa higar, eina arbeiðsviku upp á minst 30 tímar Í eini roynd at finna eina semju, er Jacob Vestergaard nú eisini sinnaður at tosa um at sleppa kravinum um at tryggja útlendingum í Føroyum minst 30 tíma arbeiðsviku. - Ein møguleiki er at sleppa kravinum um 30 tíma arbeiðsviku, so at ein- asta treyt fyri at fáa útlendingar higar, er, at teir hava tilboð um arbeiði. Hinvegin staðfestir Jacob Vestergaard, at eitt krav, sum ikki verður slept, er, at útlendingar, sum koma hig- ar, skulu arbeiða eftir før- oyskum sáttmálum og fyri føroyska løn. Í Danmark og øðrum norðanlondum, hava nógvar søgur verið um, hvussu gróvliga arbeiðsgevarar hava misbrúkt útlendska ar- beiðsmegi, helst úr Eyst- urevropa við at dumpa løn- irnar og við at geva teimum bústaðir, sum eru undir alt mark. Men hesum stúrir Jacob Vestergaard ikki so illa fyri í Føroyum. - Okkara samfelag er so lítið, at vit eiga at kunna byrgja upp fyri sosialari dumping, sigur landsstýris- maðurin. Hann leggur afturat, at í hesum sambandi arbeiðir landsstýrið eisini við at gera eina eftirlitsskipan, sum skal ansa eftir, at ar- beiðsgevarar ikki dumpa lønirnar hjá teimum útlend- ingum, sum koma higar at arbeiða. Júst spurningurin um sosi- ala dumping og framíhjá- rættindi til 30 tíma arbeiðsviku, hava verið høv- uðsorsøkin til, at arbeiðara- feløgini hava sett føtur í spenni ímóti, at ætlanin varð sett í verk. Hinvegin er tað óhugs- andi, at útlendingar koma higar at arbeiða, men enda við at fáa almannahjálp, skuldi tað verðið ov lítið av arbeiði. - Í somu løtu, teir ikki hava arbeiði, er grundarlagið fyri uppihaldsloyvinum burturdottið og so mugu teir fara av aftur landinum, sigur Jacob Vestergaard. Tí hevur Jacob Vester- gaard framvegis eina vón um, tað fer at eydnast at seta ætlanina í verk. Men nær tað verður, fær hann so onki sagt um enn. Les eisini greinina: Javn- aðarflokkurin tríggjar spurningar um útlendingar Linari krøv fyri at fáa útlendingar til Føroyar Útlendingar í Føroyum Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Enn er óvist, nær uppskotið um at gera tað lættari hjá ES borgarum at koma til Føroyar, verður sett í verk. Eitt uppskot er liðugt, men í samgonguni eru tað serliga Javnaðarflokkurin, sum hevur sett seg ímóti, at tað verður sett í verk, sum tað fyriliggur nú. Í Løgtinginum nú ein dagin staðfesti Løgmaður, at Javnaðarflokkurin ikki uttan víðari vil góðtaka upp- skotið hjá landsstýrismann- inum í innlendismálum um at gera tað lættari hjá ES borgarum at koma til Føroyar at arbeiða. Jóannes Eidesgaard, løg- maður og formaður Javnað- arfloksins, segði í Løgting- inum, at Javnaðarflokkurin hevur sett tríggjar spurning- ar fram og teir eru hesir: 1: Hvat eftirlit hava vit við útlendingar, sum koma higar at arbeiða og teirra arbeiðsgevarum? 2: Hvørjar upplýsingar geva vit útlendingum, sum koma til Føroya at arbeiða? 3: Skulu útlendingar, sum koma higar at arbeiða, hava framíhjá rætt til eitt ávíst tímatal um vikuna framum føroyska arbeiðsmegi? - Hetta eru viðkomandi spurningar og eg haldi, at innlendismálaráðið skal syrgja fyri at geva okkum svar upp á teir, segði Jóannes Eidesgaard. Eisini Hendrik Old, for- maður í vinnunevndini hjá Løgtinginum skilti ikki rættiliga, hví fiskivinnan gramdi seg so illa um trot á arbeiðsmegi. - Tað er eitt stutt tíðarskeið upp á tveir mánaðir um várið, tá ið nógv fiskarí er, at tað kann vera trot á arbeiðsmegi. Allar aðrar tíðir á árinum, er støðan heilt hampilig. - Vit hava smá viðurskifti og vit skulu helst ikki koma í ta støðu, at vit hava eini 20-30 útlendingar í eini bygd, sum hava trygd fyri eini arbeiðsviku upp á 30 tímar, samstundis sum alt bygdarfólkið má ganga hendur í lumma, tí arbeiðs- gevarin skúgvar tey afturum fyri at halda lógina. - Tað fer at ganga útyvir teir útlendingar, sum koma higar at arbeiða, vissi teir skulu hava framíhjá rætt til teir tímarnar, sum eru á einum flakavirki, segði Hendrik Old. Annars skilti hann heldur ikki trupulleikan við hand- verkarum, tí vit hava havt óteljandi útlendskar hand- verkarar í Føroyum og tað hevur ongantíð verið trupul- leikar, segði hann. Les eisini greinina: Linari krøv fyri at fáa útlendingar til Føroyar. Javnaðarflokkurin tríggjar spurningar um útlendingar Stór mótstøða hevur verið ímóti ætlanini at fáa útlendingar til Føroya, men nú er Jacob Vestergaard til reiðar at linka krøvini fyri at forða fyri, at útlendingar fáa størri rætt í Føroyum enn føroyingar Ferðamenn við Norrønu bóðu um friðskjól Tveir ferðamenn, sum komu til Íslands við Norrønu í gjár, hava søkt um friðskjól í Íslandi. Ein palestini og ein sýrialend- ingur høvdu einki samleikaprógv, tá teir komu í land av Norrønu á Seydisfirði í gjár, og tá teir fingu at vita, at teir skuldu vísast av landinum, valdu teir at biðja um friðskjól í Íslandi, skrivar Morgunblaðið. Útlendingastovnurin í Reykja- vík hevur nú málið, og hann skal gera av, um menninir verða vístir úr Íslandi, ella um teir fáa friðskjól. Teir báðir menninir eru í tríatiárunum. Misnøgdir grønlendingar Grønlendsku politikararnir Kupik Kleist og Josef Motzfeldt eru alt annað enn fegnir um eitt roknistykki hjá danska professaranum Martin Paldan. Hann hevur sagt, at danski blokkstuðulin til Grønlands má metast um lán, ið grønlendingar hava tikið, og at síðani 1950 er hetta lánið komið upp í 130 mia. krónur. Kupik Kleist og Josef Motzfeldt siga, at professarin hevur gloymt at mótrokna ágóðan, sum danir hava fingið burtur úr Grønlandi hesi 55 árini.