mánadagur 1. september 2008síða 36

36 Nr. 166 - 1. september 2008 tíðindi Arbeiði Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Myndir: Jens Kristian Vang Viðareiði: Her hoyrist ikki mannamál, og allar hendur eru til arbeiðis, her í kirkju­ túninum henda mikudagin í farnu viku. Ein maður arbeiðir í ein­ ari maskinu, ein annar rigg­ ar til og tveir leggja grúsið til rættis, soleiðis at tað verður so slætt sum tilber. Tað er týðiligt, at hetta hava teir roynt mangar ferð­ ir áður. Og tað er eins týði­ ligt, at teir eru væl lærdir í tí, at tá ein ger handalig arbeiði, so er neyvleiki ein avgjørd fortreyt fyri einum góðum úrsliti. ­ Man tað ikki vera í lagi nú?, spyr ein av monnun­ um. Hann er skjótur niður á knæ. Hann kikar og javn­ vigar eina løtu niðan móti kirkjuni, fyri at tryggja sær, at hetta arbeiðið verður væl úr hondum greitt. At alt er gjørt soleiðis, at múrarin, sum nú skal til arbeiðis, kann fremja sítt handverk í sama anda, um ein kann siga tað so. Samstundis við hetta, er formaður teirra, Essa Peter­ sen farin við lastbili sínum tvørtur um Hvannasund – yvir á Múlavegin eftir mosa­ gróti, sum skal brúkast til at laga tann innara garðin. ­ Jú, eg haldi at teir eru óførir, sigur hann við einum brosi. Leygardagin komandi má arbeiðið verða liðugt. Tá verður nevniliga ein brúðar­ vígsla í hesi norðastu kirkju okkara. Ein vígsla her og síðani eitt brúdleyp í ítrótt­ arhøllini í Vestmanna sum man fara at spyrjast! Betri atkoma 20. november í ár eru liðin 116 ár síðani henda kirkjan varð vígd. Síðan tá er nógv viðlíkahald og nógvar broyt­ ingar farnar fram. Millum annað er tekjan skift fýra ferðir og stoypijarnsvind­ eyguni eru skift út við træ­ vindeygu. Í einum blaði í sambandi við Norðoyastevnuna í fjør greiddu vit frá arbeiðinum hjá viðinginum, Dánjali Lydersen við at skráseta og navngeva øll tey, ið liggja grivin í kirkjugarðinum við sjálva kirkjuna. Nú eru menn so farnir undir enn eitt stig at fríðka um kirkjuna, nevniliga at gera arbeiðið liðugt uttan­ fyri. Og ætlanin er sum nevnt, at hetta skal verða liðugt í hesi vikuni – áðrenn tann stóra dagin hjá einum komandi hjúnum leygardag­ in. Ein partur av hesum arbeiðinum hevur sum nevnt verið at breiðka trapp­ urnar, eins og teir hava bøtt um tann lága garðin, innan­ fyri sjálvan garðin kring um snotuligu kirkjuna. Men í triðja lagi er eisini eitt stórt arbeiði gjørt fyri at betra um atkomumøguleik­ arnar hjá eldri og rørslutarn­ Fegið til kirkju fó Í løtuni er økið frammanfyri Viðareiðis kirkju at meta sum eitt arbeiðspláss, nú ymiskar ábøtur verða gjørdar innan fyri kirkju­ garðin. ­ Ja, vit mugu bara dríva á. Hetta arbeiðið má og skal verða liðugt áðrenn leygardagin komandi, sigur formaður teirra, Essa Petersen úr Norðdepli ” Mær dámdi hetta arbeiðið heilt ótrúliga væl, men tað er eitt stórt MEN: At skula drifta ein útróðrarbát í dag, og við øllum tí sum tað krevur, - ja, tað krevur sín mann Teir stríðast óført við at gera arbeiðið liðugt, uttan tó at slakað verður uppá dygdina í arbeiðinum við at fríðka rundan um Viðareiðis kirkju Viða- reiðis kirkja 20. november 1892 varð nýbygda kirkjan á Við­ areiði sýnað og góðkend av J. Heinesen og S. Fr. Jacobsen. Seinni sama dag varð kirkjan vígd av J. C. Evensen, prósti. Í góð­ veðrinum var nógv bygdafólk komið saman, og gingu tey hátíðarliga skrúðgongu úr gomlu kirkjuni (frá 1831) í ta nýggju, saman við gest­ um úr norðoyggjum. Við sær høvdu tey altargripir og aðrar kirkjulutir. Í stuttari lýsing (1891) av kirkjuni: grótlaðað kirkja, 28 alin long og 12 alin breið, við skifurtaki og jarnvindeygum, var byggingin mett at kosta smáar 9000,­ krónur. Jóh­ an Andr. Petersen, ting­ limur úr Mikladali, átók sær at gera høvuðsarbeiði fyri 8000,­. Onnur smá­ arbeiði komu aftrat, men kostnaðarmetingin helt. Í Viðareiðis kirkju finn­ ist gripur, sum telist mill­ um elstu kirkjugripir í Føroyum. Tað er ein krossmynd frá 1551, sum hongur á norður­ vegginum í kirkjuni. Hana hevur Thomas Koppen úr Hamburg, sum fekk einkarætt til handils uppá Føroyar í 1533, givið. Síðan kirkjan varð bygd, er sum vituligt nógv viðlíkahald og nógvar broytingar farnar fram. M.a. er tekjan skift 4 ferð og stoypijarns­ vindeyguni eru skift út við trævindeygu. (KELDA: J. P. Gregoriussen, Yngru Hválvkirkjurnar)