týsdagur 23. desember 2008síða 9

9 tíðindi Nr. 247 - 23. desember 2008 Nú kann tollvaldið í Føroyum fara beinleiðis inn á telduna og síggja hvør ferðast og sostatt ber til at hyggja eftir um tað er onkur, sum ferðast merkiliga ofta Rúsevnasmugling Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Tað verður alsamt tórførari og tórførari at verða rús­ evnasmuglari í Føroyum. Men tað er eisini ætlanin, tí tollvaldið roynir alla tíð­ ina at brynja seg sum fræg­ ast í bardaganum ímóti smuglingini. Og fyri nøkrum fáum døgum síðani fekk toll­ valdið aftur eitt nýtt amboð í stríðnum ímóti smugling­ ini. Og tað er eitt ógvuliga hent amboð, sum hevur staðið á ynskilistanum hjá teimum leingi, sigur Kjartan Dam Joensen, yvirtollari. Í hesum sambandi hevur tollvaldið nú fingið elektr­ oniska atgongd til allar ferðafólkalistarnar hjá At­ lantsflogi og hjá Norrønu, ­ Hetta er eitt amboð, sum tollvaldið í okkara grannalondum hava og sum er neyðugt fyri at hava eitt neyvt eftirlit við smuglarum, sigur Kjartan Dam Joen­ sen. At tollvaldið nú kann fara beinleiðis á telduna og síggja ferðafólkalistarnar hjá Atlantsflogi og Norrønu, merkir, at nú ber tað til at hava neyvt eftirlit við, hvør ferðast til og úr Føroyum. Hetta merkir eisini, at tollvaldið kann fylgja við, um tað er nakar, sum ferðast merkiliga ofta. ­ Yvirhøvur verður eftir­ litið nógv lættari, tá ið vit alla tíðina síggja, hvør ferð­ ast til og úr Føroyum, sigur Kjartan Dam Joensen. Tollvald nýtt amboð ímóti smugling - Vit royna alla tíðina at gera tað tórførari og tórførari at smugla rúsevni til Føroya, sigur Kjartan Dam Joensen, yvirtollari Nú Nordens Sprogråd verður umskipað á nýggjárinum, fáa Før­ oyar sjálvstøðugan limaskap í nevndini í nevndini ­ Í sambandi við at norður­ lendska málnevndin Nord­ ens Sprogråd á nýggjárinum verður umskipað til eina ser­ frøðinganevnd í norður­ lendskum málspurningum, hava Føroyar fingið sjálv­ støðugan limaskap á jøvn­ um føti við hini norður­ londini í ráðgevaranevndini í málspurningum Ekspert­ gruppen Nordens Sprogråd, stytt ENS. Tað upplýsir Helena Dam á Neystabø, landsstýris­ kvinna í mentamálum, í tíðindaskrivi. Hon sigur, at upprunaætl­ anin var, at Føroyar, Grøn­ land, Áland og umboð fyri Samar skuldu fáa eygleið­ arastøðu við talurætti, men ikki atkvøðurætti. ­ Hetta kundi eg ikki góð­ taka, og boðaði tískil frá á Norðurlandaráðsfundinum í Stockholmi í heyst, at Før­ oyar góðtóku einki annað enn fullan limaskap við atkvøðurætti í nýggju mál­ nevndini ENS, sigur Helena Dam á Neystabø. Hon sigur, at hetta hevur nú eydnast, og frígjadagin fekk Mentamálaráðið boð um at koma við uppskoti um lim og varalim til ser­ frøðinganevndina í mál­ spurningum ENS, áðrenn fríggjadagin 23. januar 2009. Serfrøðinganevndin verður vald av Nordisk Min­ isterråd (MR­U) eftir uppskoti til nevndarlim frá undirvísingarministeriinum í einstøku londunum. Í nevndini sita 10 umboð. Helena Dam á Neystabø, landsstýriskvinna er sera fegin um, at tað hevur eydn­ ast okkum at fáa sjálv­ støðuga umboðan á jøvnum føti við hini Norðurlondini í hesi týdningarmiklu ser­ frøðinganevndini, tí málið og málspurningurin er ógvu­ liga týdningarmikil táttur í okkara samleika, og eingin annar kann umboða okkum á hesum økinum uttan vit sjálvi við fullum tali­ og avgerðarrætti. -áki- Sjálvstøðugan limaskapur Hetta hevur sera stóran týdning fyri okkum, sigur Helena Dam á Neystabø, landsstýriskvinna Tá ið G­festivalurin verður aftur í summ­ ar, verða tað bara tey allarnærmastu, sum sleppa ókeypis inn. Hetta er prísurin fyri at hava lagt saman við Leirvík FestivaluR Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Nú fyrireikingarnar til G­ Festivalin eru byrjaðar, hava fyriskipararnir gjørt púra greitt, at nú mugu gøtufólk eisini gjalda fyri síni atgongmerki sjálvi. ­ Nú kommunan er bliv­ in so stór, er ikki longur sannlíkt, at hon fer at rinda atgongumerki til allar borg­ ararnar, siga fyriskipararnar í brævi til øll húski í komm­ ununi nú um dagarnar. Tað, sum sipað verður til, er at nú hava Gøta og Leirvík lagt saman­og hetta var so ein av prísun­ um fyri samanleggingina. Tað verða bara tey, sum búgva á sjálvum festival­ økinum, mitt í Syðrugøtu, sum fáa ókeypis atgongumerki. Annars verða borgararnir í Eysturkommununi javnt­ stillaðir við øll hini og tað merkir, at teir mugu sjálvir keypa sær atgongumerki. Men fyriskipararnir siga, at fyri at takka fyri tað farna og fyri at byrja samstarvið í nýggju stór­ kommununi væl, bjóðaðu tey fólki í Eysturkommun­ uni atgongumerki til G­ festivalin fyri serprís um vikuskiftið, sum fyriskip­ ararnir taka til. Tað merkir, at leygardag­ in og sunnudagin kundu fólk í Gøtu og í Leirvík keypa atgongumerki til G­ festivalin fyri 595 krónur. Annars kosta tey 695 krónur í forsølu, men beint áðrenn festivalin kosta at­ gongumerkini 995 krónur. Gøtufólk gjalda Næsta summar mugu gøtufólk og leirvíkingar mugu sjálvir rinda fyri sítt G-festival atgongumerki, eins og øll hini Danskur grunnur hjálpa útflutningi Fríggjadagin vóru landsstýrismaðurin í vinnumálum, Johan Dahl, og umboð fyri føroyska útflutningsvinnu, á fundi í Eksport Kredit Fonden fyri at kanna møguleikarnar hjá føroyskum fyritøkum at brúka eksportkreditskipanir hjá Eksport Kredit Fonden. Niðurstøðan er, at hesin grunnurin hevur skipanir, ið føroyskar fyritøkur kunnu brúka. Partarnir eru samdir um at kanna, hvørjir møguleikar eru fyri at fáa í lag aðrar skipanir, sum hóska til tær serligu umstøðurnar, ið eru í Føroyum, tá tað snýr seg um at fíggja og veita trygd í sambandi føroyska útflutningin.