fríggjadagur 2. januar 2009síða 20

20 Nr. 1 - 2. januar 2009 tíðindi Í nógvum bygdum verður gjørt nógv burtur úr nýggjárs­ haldinum. Í Vest­ manna og á Eiði er vanligt, at menn, ið dáma at spæla við eld, seta blikk upp, fyri at fríðka um bygdina um ársskiftið Nýggjárshald Eirikur í Jákupsstovu eij@sosialurin.fo Vágsbygd hevur leingi ver­ ið kend sum nýggjársbygd burturav, men tað er ikki bara har, at nógv verður gjørt burturúr nýggjárinum. Á Eiði og í Vestmanna verð­ ur nevniliga eisini nógv gjørt burturúr, og í øðrum bygdum er eisini soleiðis, men um hetta ársskiftið var Sosialurin á Eiði og í Vest­ manna og fylgdi við, hvussu gjørt verður við blikkunum í teimum bygdunum. Vestmannasjakk Í Vestmanna hevur leingið verið gjørt nógv burturúr nýggjárshaldinum. Millum 1500 og 1800 blikk verða á hvørjum árið sett upp í Vestmanna, og har verður bygdin býtt upp í fýra bólk­ ar, ella sjakk, sum teir sjálv­ ir nevna tey. Vit hava fylgd sjakkinum á Miðalsbrekku í Vest­ manna. Har verður vanliga fari í arbeiðshølini hjá kommununi, har blikkini, sum børn hava savnað inn framman undan, verða holaði og pappírið skrætt av teimum. Eisini verður klútur lagdur í blikkini tá. Tað, sum verður nýtt til klút, er ofta gamlar undir­ troyggjur og líknandi. Seinnapartin fara menn at seta blikkini upp, og fylla olju á tey. Í Miðalsbrekku hava teir ábyrgdina av 350 blikkum, sum verða sett upp á Miðals­ brekku og eitt sindur útum. Samstundis, sum blikkini verða holaði, verður vanliga eitt ræst krov sett útá. Tá manningin hevur sett blikk­ ini upp, far øll manningin sær ein bita, og tá etið er, fer manningin til hús at vera saman við familjunum. Um kvøldið, umleið ein tíma fyri midnátt, verður eldur settur á blikkini í Vest­ manna. Fyri at festa í verður ein kyndil nýttur, og bensin er latið í blikkini fyri skjót­ ari at fáa eld á. Tað eru van­ liga eini 20 fólk, ið luttaka í sjakkinum á Miðalsbrekku. Í Vestmanna hava teir, sambært Birgiri Waag Høgnesen, ein av fyriskipar­ unum, sett blikk upp á hvørj­ um árið síðan 1953. Eiði Á Eiði er eisini vanligt við blikkum, og vanliga verða øll blikkini sett upp, ið børn í bygdini megna at samla saman. Í ár vóru eini 500 blikk, men onkuntíð um ár 2000 vóru upp í 1200 blikk, so ein ávís afturgongd hev­ ur verið. Á Eiði fer mann vanliga kvøldið fyri gamlaárskvøld at seta hol á blikkini. Hetta tekur vanliga ikki so langa tíð, tí menn er hugagóðir. Á Eiði verður pappírið ikki skrætt av blikkunum. Seinnapartin nýggjársaft­ an fara hesir somu aftur til verka. Tá skulu kyndlar ger­ ast, og tvist skal eisini koyr­ ast í blikkini, áðrenn olju verður latin í tey. Tveir tímar fyri midnátt møtast allir aftur, og síðani vera blikkini sett upp. Tey verða sett úteftir grótkastin­ um, niðan á demningin hjá SEV við Eiðisvatn, suður til myllánna og niðan á leit­ ið norðanfyri bygdina. Tá klokkan nærkast mid­ nátt fara hesir somu 12­15 menninir í gongd við at festa í blikkini, og vanliga passar tað seg soleiðis, at fest verður í seinastu blikk­ ini á midnátt. Tá verður bálið, sum í ár ikki var so stórt, tendra. Fyrr var heilt nógv gjørt burturúr bálinum. Dreingir­ nir í bygdini plagdu at vera raskir at fara við lastbilun­ um, ið savna brenni, fyri at hjálpa eitt sindur til. Men hetta er sambært Eiðismonn­ um ein farin tíð. ­ Eg skal ikki siga, at vit byrjaðu at savna inn í janu­ armánaði til bálið, men heystfjøllini vóru ikki farin afturum bak, tá vit byrjaðu at savna brenni, sum vit goymdu til bálið, greiðir ein teirra frá. Á Eiði hevur tað síðan ár 2000 verið soleiðis, at Eiðis Bóltfelag skipar fyri einum nátturðabita, tá klokkan er farin nakað av midnátt. Soleiðis var eisini í ár, og nógv var sungið, áðrenn fólk fóru heim. Bygdamenn við blikkum og brandi Á Eiði sær tað soleiðis út beint eftir midnátt mynd: Sjúrður Nielsen Janus Haraldsen og Jónleif Mørkøre eru nøgdir eftir at hava fest í. Bálið er tó ikki so stórt Mynd: Sjúrður Nielsen Blikkamenninir á Eiði eru klárir at fara til verka Mynd: Tummas Súni Joensen Í Vesmanna eru sanniliga nógv blikk Mynd: Birgir Waag Høgnesen Børnini í Vestm